Aminosalicylany

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.
Baza jest w trakcie rozbudowy.

Aminosalocylany są wykorzystywane w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego(CU) oraz w chorobie Leśniowskiego-Crohna (CD) w obrębie okrężnicy. Preparaty dostępne w Polsce to:

  • mesalazyna w postaci doustnej (Asamax, Pentasa, Salofalk), czopków(Asamax, Crohnax, Pentasa, Salofalk) i zawiesiny doodbytniczej (Pentasa, Salofalk);
  • sulfasalazyna w postaci doustnej (Salazopyrin EN, Sulfasalazin EN Krka, Sulfasalazin Krka).

Leczenie miejscowe jest skuteczne głownie gdy choroba przybiera postać dystalną. Czopki najczęściej stosuje się, gdy pacjent ma trudności z utrzymaniem zawiesiny doodbytniczej (lewatywy).

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Mesalazyna: w postaci tabletek dojelitowych po posiłku, w czasie ostrej fazy maksymalnie 6 razy na dobę w dawkach podzielonych, w czasie remisji 3 do 6 razy na dobę.

Sulfasalazyna: dorośli 1-2 g cztery razy dziennie, aż nastąpi remisja.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Czy pacjent zna cel leczenia? Terapia ma na celu kontrolowanie objawów i zapobieganie nawrotom. Istotne jest to, że pacjenci sami mogą zidentyfikować objawy nawrotu: wodnista i krwawa biegunka, ból brzucha, ból podczas oddawania stolca, gorączka, złe samopoczucie, nudności, utrata masy ciała i niedokrwistość.

Czy leczenie przynosi efekty?

Aminosalicylany dobrze działają w łagodnych i umiarkowanych zaostrzeniach. Pacjent musi przyjmować leki codzienne przez kilka tygodni, aż objawy ustąpią.

Jeśli nawrót choroby jest ciężki lub lek nie działa, lekarz najprawdopodobniej zwiększy dawkę lub wprowadzi sterydy. Można również rozważyć zastosowanie azatiopryny lub 6-merkaptopuryny, a w cięższych przypadkach nawet zabieg operacyjny.

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Aminosalicylany często powodują: nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, głowy i wysypkę. Ciężkie reakcje są rzadkie, ale mogą obejmować: zespół Stevensa-Johnsona, ostre zapalenie trzustki, choroby krwi i zaburzenia czynności nerek.

Aminosalicylany nie powinny być przyjmowane przez pacjentów uczulonych na aspirynę.

Jak możesz pomóc monitorować leczenie?

W przypadku stosowania aminosalicylanów konieczna jest regularna kontrola morfologii krwi, ze względu na ryzyko dyskrazji (zaburzenia w obrazie krwi). Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności natychmiastowej pomocy medycznej w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych objawów: niewyjaśnione krwawienie, zasinienie, ból gardła, gorączka lub złe samopoczucie. Pacjenci z niewydolnością nerek powinni mieć regularne monitorowaną ich czynność.

Zaproponuj zmiany w stylu życia

Należy przypomnieć pacjentowi o konieczności regularnego przyjmowania leków, w celu zmniejszenia objawów oraz zapobiegania nawrotom.

Warto również zwrócić uwagę pacjenta na zrównoważoną dietę:

  • Pokarmy zawierające błonnik rozpuszczalny, takie jak warzywa, otręby owsiane i biały ryż są korzystne dla pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.
  • Pokarmów zawierających duże ilości błonnika nierozpuszczalnego np. kapusta, grzyby, otręby pszenne czy brokuły należy unikać w czasie zaostrzeń.
  • Należy również unikać pokarmów zawierających duże ilości tłuszczu mlecznego np. mleko i ser.
  • Oleje z ryb, zwłaszcza z tłustych, takich jak sardynki, działają korzystnie.

Wybór odpowiedniej diety powinien odbywać się pod nadzorem lekarza lub dietetyka. Wskazana jest również kontrola poziomu witamin i minerałów w naszym organizmie w celu uniknięcia niedoborów, spowodowanych ograniczeniami w diecie. 

Artykuły są stale aktualizowane: przeglądasz wersję nr 8 z dnia 06.03.2017, pierwotnie opublikowaną 24.01.2017.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Portal opieka.farm to niezależna i bezpłatna baza wiedzy. Pomóż ją współtworzyć komentując artykuły:
→ Widzisz błąd? Zaproponuj zmianę.
→ W opracowaniu zabrakło ważnego preparatu? Skomentuj i napisz jakiego.
→ Dysponujesz dobrym źródłem? Wklej link lub dodaj plik PDF.
Komentarz innego użytkownika był pomocny? Kliknij: PRZYDATNE!

Cytuj ten artykuł jako:
Justyna Żarczynska, i in.: Aminosalicylany, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/baza-porad/aminosalicylany/) [dostęp: 24 września 2017]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.