Choroba niedokrwienna serca

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.
Baza jest w trakcie rozbudowy.

Istnieją dwa typy dusznicy bolesnej: stabilna i niestabilna. Stabilna dusznica bolesna zazwyczaj powstaje z powodu zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych, a ból pojawia się zwykle gdy pacjent wykonuje zbyt duży wysiłek lub pod wpływem stresu. Niestabilna objawia się bólem w klatce piersiowej w spoczynku lub podczas niewielkiego wysiłku fizycznego. Zmniejszenie przepływu wieńcowego jest zwykle spowodowane pęknięciem blaszki miażdżycowej. Dusznica bolesna niestabilna jest często wynikiem pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta z dusznicą bolesną stabilną.

Leczenie w obu przypadkach polega na doraźnym leczeniu ataków oraz długoterminowym leczeniu, które zapobiega występowaniu incydentów sercowo-naczyniowych.

Nitrogliceryna podjęzykowo (Nitromint aer.) jest stosowana w leczeniu nagłych zaostrzeń dusznicy bolesnej. Jako leki zapobiegawcze stosuje się:

  • azotany długo-działające (monoazotan izosorbidu, diazotan izosorbidu oraz nitrogliceryna stosowaną przezskórnie w postaci plastrów o zmodyfikowanym uwalnianiu) (czytaj też: Baza porad>Nitraty);
  • β-blokery (propranolol, acebutolol, atenolol, bisoprolol, karwedilol, labetalol, metoprolol, nadolol oksprenolol, pindolol, tymolol), (czytaj też: Klasyfikacja beta-blokerów);
  • blokery kanałów wapniowych (diltiazem, werapami, nikardypina, amlodypina, felodypina);
  • nikorandyl oraz iwabradynę;
  • trimetazydynę.

Wyżej wymienione substancje mogą być stosowane w monoterapii lub w skojarzeniu.

Ponadto stosuje się leki przeciwpłytkowe (klipidogrel i aspirynę), statyny i inhibitory konwertazy angiotensynowej.

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?
  • Nitrogliceryna w postaci sprayu (Nitromint)  jest stosowana w nagłych wypadkach dusznicy bolesnej, a także zapobiegawczo przed wysiłkiem. Efekt działania pojawia się szybko bo już po 1-1,5 min. i trwa tylko 20-30 minut.
  • W przypadku nitratów długodziałających dawkowanie przedstawia się zupełnie inaczej:
    • Monoazotan izosorbidu jest podawany w podzielonych dawkach, a preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu raz na dobę, rano.
    • Diazotan izosorbidu również podaje się w podzielonych dawkach w ciągu dnia, a preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu raz na 12 godzin.
    • Preparaty nitrogliceryny o zmodyfikowanym uwalnianiu stosuje się dwa do trzech razy na dobę. Natomiast przezskórne raz na 24 godziny.
  • Leczenie β-blokerami zaczyna się od możliwie najmniejszych dawek, następnie stopniowo zwiększa. Zwykle stosuje się dwa razy dzienne, również w przypadku preparatów o modyfikowanym uwalnianiu.
  • Leki blokujące kanał wapniowy: dzienna ilość dawek jest zmienna w zależności od przyjmowanego leku. Zwykle jeden, dwa lub trzy razy dziennie. Nie powinno się wydawać zamienników.[1]Medscape: Therapeutic Interchange and Equivalence: Focus on Antihypertensive Agents pełny tekst
  • Nikorandyl i iwabradynę stosuje się dwa razy dziennie.
Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?
  • Tylko nitrogliceryna podjęzykowa jest stosowana w leczeniu ostrych napadów dławicy piersiowej. Postać o zmodyfikowanym uwalnianiu (Sustonit) jest stosowana tylko prewencyjnie. To ważne, bo pacjenci pytają o niedostępne już tabletki podjęzykowe, które miały inną postać.
  • Beta-blokery oraz nitraty są stosowane w profilaktyce dławicy piersiowej bo zmniejszają zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen.
  • Leki blokujące kanał wapniowy są zwykle zalecane u osób, u których występują przeciwwskazania do stosowania β-blokerów. Zwykle jako leki pierwszego rzutu stosuje się werapami lub diltiazem.
  • Nikorandyl (niedostępny w Polsce) przyjmowany jest w profilaktyce dusznicy bolesnej, zwykle w monoterapii. Iwabradyna jest zalecana dla pacjentów, u których występują przeciwwskazania do stosowania betablokerów.
  • Ze względu na możliwość bezobjawowego przebiegu choroby niedokrwiennej serca, warto uświadomić pacjenta jak ważne jest regularne przyjmowanie leków.
Czy leczenie przynosi efekty?
  • Czy pacjent systematycznie stosuje leki?
  • Czy stan pacjenta uległ pogorszeniu? Jeśli tak, koniecznie należy skierować do lekarza przepisującego.
  • Czy pacjent stosuje sildenafil na problemy z erekcją?
  • Przy ostrym napadzie dławicowym jeśli w ciągu 5 minut nitrogliceryna nie złagodziła bólu należy wezwać pogotowie.
  • Czy pacjent przyjmuje leki OTC lub suplementy diety mogące wchodzić w interakcje z przepisanymi lekami?
Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?
  • Azotany stosowane profilaktycznie mogą powodować zaczerwienienie, ból oraz zawroty głowy, tachykardię i niedociśnienie ortostatyczne.
  • W przypadku stosowania nitratów o długim okresie półtrwania może rozwinąć się tolerancja na lek. Możliwe, że zajdzie skierować pacjenta do lekarza przepisującego w celu zmiany dawki lub preparatu. Unikanie maksymalnych dawek azotanów oraz wprowadzenie do schematu dawkowania przerw od działania tych leków jest metodą na zapobieganie tolerancji.
  • Beta-blokery mogą powodować zaburzenia snu, bradykardię, zmęczenie, chłód kończyn i zaburzenia seksualne. Mogą powodować astmę oraz zaburzać tolerancję glukozy, dlatego nie są zalecane u osób z astmą, POChP oraz u cukrzyków.
  • Leki blokujące kanały wapniowe mogą wywoływać zaczerwienienie, obrzęk i ból stawu skokowego. Nagłe odstawienie może zaostrzyć dusznicę bolesną. Werapamil i diltiazem mogą również powodować bradykardię i niedociśnienie.
  • Nikorandyl może powodować zaczerwienienie, ból i zawroty głowy, nudności oraz wymioty.
  • Iwabradyna może być przyczyną bradykardii, zawrotów lub bólu głowy.
Jak możesz pomóc monitorować leczenie?
  • Nitrogliceryna krótkodziałająca: warto zapytać pacjenta, jak często jej używa, gdyż jest to miernik prawidłowej kontroli dusznicy bolesnej.
  • W przypadku azotanów stosowanych profilaktycznie warto się upewnić czy objawy dusznicy bolesnej się nie pogarszają, ponieważ może to wskazywać na rozwój tolerancji.
  • Beta-blokery: tętno, ciśnienie krwi, stężenie elektrolitów, mocznika, kreatyniny oraz stanu klinicznego należy oceniać po każdorazowej zmianie dawki.
  • Leki blokujące kanał wapniowy, nikorandyl oraz iwabadryna: tętno i ciśnienie krwi powinny być regularnie monitorowane.
Zaproponuj zmiany w stylu życia

Pacjentom zażywającym nitraty, oraz inne leki działające na układ sercowo-naczyniowy, warto przypomnieć jak ważne jest przestrzeganie kilku zasad: zaprzestanie palenia, unikanie alkoholu oraz stresu. W walce z chorobami serca bardzo korzystne jest również utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz regularne ćwiczenia fizyczne.

Artykuły są stale aktualizowane: przeglądasz wersję nr 5 z dnia 12.05.2017, pierwotnie opublikowaną 10.05.2017.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Portal opieka.farm to niezależna i bezpłatna baza wiedzy. Pomóż ją współtworzyć komentując artykuły:
→ Widzisz błąd? Zaproponuj zmianę.
→ W opracowaniu zabrakło ważnego preparatu? Skomentuj i napisz jakiego.
→ Dysponujesz dobrym źródłem? Wklej link lub dodaj plik PDF.
Komentarz innego użytkownika był pomocny? Kliknij: PRZYDATNE!

Cytuj ten artykuł jako:
Justyna Żarczynska, i in.: Choroba niedokrwienna serca, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/baza-porad/choroba-niedokrwienna-serca/) [dostęp: 22 listopada 2017]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.