Depresja

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.
Baza jest w trakcie rozbudowy.

Leki przeciwdepresyjne są skuteczne w leczeniu umiarkowanej i ciężkiej depresji, w tym depresji poporodowej. Istnieją trzy główne klasy: trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitory monoaminooksydazy (IMAO). Wybór ten powinien być oparty na indywidualnych wymaganiach pacjenta. Wybór TLPD lub SSRI na ogół przeważa nad IMAO.

(Czytaj o SSRI w bazie porad: Baza Porad: selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotowniny (SSRI))

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?
  • SSRI, takie jak fluoksetyna, przyjmuje się raz dziennie.
  • TLPD, takie jak amitryptylina, przyjmuje się w dawkach podzielonych w ciągu dnia lub w pojedynczej dawce przed snem.
  • Najczęściej stosowanym IMAO jest fenelzyna, stosowana trzy razy dziennie. W Polsce jest niedostępna. Jedynym lekiem z tej grupy jest moklobemid, stosowany 1-3x dziennie.
Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Wyjaśnij pacjentowi, że pierwsze efekty działania SSRI i IMAO mogą pojawić się dopiero po 3 tygodniach, a pełny efekt nie będzie widoczny przez sześć do ośmiu tygodni.

Czy leczenie przynosi efekty?

Pacjent zażywał odpowiednią dzienną dawkę przez co najmniej cztery tygodnie, ale nie czuje żadnych korzyści? Jeżeli tak, warto skierować pacjenta do lekarza przepisującego lek, być może konieczna jest zmiana dawki lub zmiana na inny lek.

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?
  • SSRI mogą powodować zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy niestrawność.
  • TLPD często wywołują zespół cholinergiczny, objawami mogą być: suchość w ustach, zaparcia niewyraźne widzenie, zaburzenia koncentracji czy uczucie splątania.
  • IMAO mogą powodować zawroty głowy, senność i bóle głowy.
  • Stopniowe zwiększanie dawki SSRI daje mniejsze prawdopodobieństwo pojawienia się efektów niepożądanych, ale to wymaga zrównoważenia w kontekście konieczności uzyskania szybkiego efektu terapeutycznego.
Jak możesz pomóc monitorować leczenie?
  • Stan psychiczny pacjentów spożywających leki przeciwdepresyjne, w początkowym etapie kuracji, powinien być kontrolowany raz lub dwa razy w tygodniu,
  • SSRI mogą pogłębiać tendencje samobójcze. Pacjenta z takim objawem należy natychmiast skierować do lekarza przepisującego lek. Mogą również powodować spadek libido oraz potencji.
  • Wszystkie leki przeciwdepresyjne, ale w szczególności SSRI mogą powodować hiponatremię. Szczególnie wrażliwe są osoby starsze, dlatego należy uważać na objawy takie jak senność, splątanie czy drgawki.
  • Odstawianie leków przeciwdepresyjnych powinno nastąpić pod nadzorem lekarza i dopiero w momencie kiedy remisja objawów trwa cztery miesiące. Dawkę leku należy zmniejszać stopniowo, w celu uniknięcia objawów odstawiennych. W związku z tym należy zwrócić uwagę pacjenta, że musi dbać o to, aby zawsze mieć zapas leku i nie dopuścić do przerwania terapii.
  • Pacjenta z wywiadem nawracających depresji należy poinformować, że będzie potrzebował leczenia podtrzymującego przez okres co najmniej pięciu lat.
Zaproponuj zmiany w stylu życia

Pacjentów zażywających inhibitory MAO należy ostrzec przed spożywaniem pokarmów zawierających tyraminę, takich jak dojrzały ser, marynowane śledzie i mięsa lub ekstrakty drożdżowe, ze względu na ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia krwi. Pacjentów, którzy zapominają tej istotnej zależności, a pojawia się u niech pulsujący ból głowy, należy natychmiast skierować do lekarza. Ryzyko utrzymuje się do tygodnia po odstawieniu leku. Podobnie pacjenci zażywający IMAO powinni unikać alkoholu.

Aktywność fizyczna korzystnie wpływa na poprawę nastroju i zmniejszenie objawów depresji, należy zachęcić pacjenta do przejścia się na siłownie lub znalezienia innej przyjemnej formy ćwiczeń.

Data publikacji: 20.12.2016
Data ostatniej aktualizacji: 20.12.2016

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Portal opieka.farm to niezależna i bezpłatna baza wiedzy. Pomóż ją współtworzyć komentując artykuły:
→ Widzisz błąd? Zaproponuj zmianę.
→ W opracowaniu zabrakło ważnego preparatu? Skomentuj i napisz jakiego.
→ Dysponujesz dobrym źródłem? Wklej link lub dodaj plik PDF.
Komentarz innego użytkownika był pomocny? Kliknij: PRZYDATNE!

Cytuj ten artykuł jako:
Justyna Żarczynska, i in.: Depresja, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/baza-porad/depresja/) [dostęp: 22 listopada 2017]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.