Nitraty

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Nitrogliceryna w postaci tabletek podjęzykowych lub sprayu (Nitromint) jest stosowana w celu łagodzenia ostrego bólu niedokrwiennego. Azotany długo działające są przede wszystkim w profilaktyce choroby niedokrwiennej.[1]Ferreira JCB, Mochly-Rosen D. Nitroglycerin Use in Myocardial Infarction Patients: Risks and Benefits. Circulation journal : official journal of the Japanese Circulation Society. 2012;76(1):15-21. pelny tekst Należą do nich:

  • monoazotan izosorbidu (Effox, Mononit, Mono Mack depot),
  • diazotan izosorbidu (Sorbonit),
  • nitrogliceryna przezskórna (Nitrocard) oraz w postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu (Sustonit),
  • pentryt/pentaerytrytyl/tetraazotan pentaerytrytylu (Galpent).
Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Nitrogliceryna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (podjęzykowych lub policzkowych) oraz w postaci sprayu jest stosowana w nagłych wypadkach dusznicy bolesnej. Efekt działania pojawia się szybko, ale trwa tylko 20-30 minut.

W przypadku nitratów długodziałających dawkowanie przedstawia się w następujący sposób:

  • Monoazotan izosorbidu jest podawany w podzielonych dawkach, a preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu raz na dobę, rano.
  • Diazotan izosorbidu również podaje się w podzielonych dawkach w ciągu dnia, a preparaty o zmodyfikowanym uwalnianiu raz na 12 godzin.
  • Preparaty nitrogliceryny o zmodyfikowanym uwalnianiu stosuje się dwa do trzech razy na dobę. Natomiast przezskórne raz na 24 godziny.
  • W przypadku dawkowania 2 x 1 poleć zastosować drugą dawkę leku nie później niż po 8h, czyli np. o 8.00 i 16.00.
Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

W rozmowie z pacjentem upewnij się czy wie jak stosować leki i stosuje je prawidłowo. Wyjaśnij, że nitrogliceryna jest stosowana w leczeniu ostrych napadów dławicy piersiowej. Azotany długodziałające są stosowane w profilaktyce napadów, gdy występują przeciwwskazania do stosowania β-blokerów. Choroba niedokrwienna może przebiegać bezobjawowo, dlatego koniecznie uświadom pacjenta jak ważne jest regularne przyjmowanie leków. 

Czy leczenie przynosi efekty?

Długie stosowanie nitratów może prowadzić do rozwoju tolerancji. Jeśli zauważysz, że stan pacjenta się pogarsza pomimo stosowania leku skieruj go niezwłocznie do lekarza przepisującego (w celu zmiany dawki lub preparatu). Unikanie maksymalnych dawek azotanów oraz wprowadzenie przerw w dawkowaniu pomaga zapobiegać tolerancji. 

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Azotany mogą powodować tzw. „azotanowe bóle głowy” jako działanie niepożądane. Często towarzyszą im zawroty głowy i osłabienie. Ponadto, do najczęstszych działań niepożądanych należą senność, senność, przyspieszenie akcji serca, niedociśnienie związane ze zmianą pozycji ciała.[2]Youssef S. Medicines Use Reviews: A practical guide, Pharmaceutical Press 2010[3]ChPL Effox long

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

W rozmowie z pacjentem zapytaj go jak często używa nitrogliceryny w sprayu lub w postaci tabletek szybko rozpadających się w jamie ustnej. W ten sposób łatwo zorientujesz się czy choroba niedokrwienna jest dobrze kontrolowana, czy też konieczne jest wprowadzenie zmian.

Ponadto warto wiedzieć, że:

  • spożywanie napojów alkoholowych w trakcie stosowania azotanów jest surowo wzbronione, może nasilać ryzyko omdleń oraz hipotonii ortostatycznej[4]ChPL Nitromint
  • azotany mogą osłabiać zdolność prowadzenia pojazdów[5]ChPL Effox long
  • jeśli ból nie ustępuje po zażyciu nitrogliceryny i trwa ponad 20 minut może być spowodowany zawałem serca.
Zaproponuj zmiany w stylu życia

Pacjentom zażywającym nitraty, oraz inne leki działające na układ sercowo-naczyniowy, warto przypomnieć jak ważne jest zaprzestanie palenia, unikanie alkoholu, kofeiny, soli, potraw wysoko – tłuszczowych oraz stresu. W walce z chorobami serca bardzo korzystne jest również utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz regularne ćwiczenia fizyczne.

Data publikacji: 05.12.2016
Data ostatniej aktualizacji: 05.12.2016

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UM w Lublinie. Pracuje w Aptece u Farmaceutów (AuF).

[artykuły]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.