Biodostępność witaminy C: kwas, sole, estry i preparaty o przedłużonym uwalnianiu

Obecnie w aptekach znaleźć można zatrzęsienie preparatów zawierających w składzie witaminę C (kwas L- askorbinowy). Co naprawdę się w nich znajduje i czym różnią się dostępne na rynku formy witaminy C? Właśnie na to pytanie postaramy się odpowiedzieć w tym artykule.

Zainteresowanie pacjentów witaminą C jest ogromne i warto zapoznać się z niesponsorowanymi i niezależnymi doniesieniami na temat wyższości jednych form nad innymi.

Naturalna czy syntetyczna?

Wielu producentów chwali się, że dany suplement zawiera naturalną witaminę C, przez co ma być ona bardziej skuteczna czy mieć lepszą biodostępność. Otóż zarówno kwas L-askorbinowy pozyskany ze źródeł naturalnych jak i syntetyczny są chemicznie identyczne i nie wykazano żadnych różnic w ich aktywności biologicznej.

Biodostępność naturalnej i syntetycznej witaminy C porównywano w przynajmniej dwóch badaniach na ludziach, które nie wykazały znaczących różnic między tymi dwiema formami. Pierwszemu badaniu poddano 12 mężczyzn (6 palących i 6 niepalących) u których zaobserwowano nieznacznie wyższą biodostępność syntetycznej witaminy C (proszek podawany z wodą) w porównaniu do witaminy C z soku pomarańczowego na podstawie poziomu kwasu L-askorbinowego we krwi oraz brak różnic na podstawie zawartości  kwasu askorbinowego w leukocytach[1]Pelletier, O. & Keith, M.O. Bioavailability of synthetic and natural ascorbic acid. Journal of the American Dietetic Association. 1974; 64: 271-275.

W drugim badaniu, w którym wzięło udział 68 mężczyzn (niepalących) wykazano biorównoważność kwasu L-askorbinowego spożywanego w postaci gotowanych brokułów, soku pomarańczowego, krojonych pomarańczy z syntetycznie otrzymaną substancją na podstawie pomiaru poziomu tego kwasu w osoczu[2]Mangels, A.R. et al. The bioavailability to humans of ascorbic acid from oranges, orange juice, and cooked broccoli is similar to that of synthetic ascorbic acid. Journal of Nutrition. 1993; volume 123: pages 1054-1061 [3]Gregory, J.F. Ascorbic acid bioavailability in foods and supplements. Nutrition Reviews. 1993; volume 51: pages 301-309.

Postać zwykła czy o przedłużonym uwalnianiu (MR)?

Kwas L-askorbinowy wchłania się z przewodu pokarmowego na drodze transportu aktywnego oraz dyfuzji biernej. Przy niskich stężeniach kwasu askorbinowego w jelicie dominuje transport aktywny, natomiast w przypadku jego wysycenia pozostaje jedynie dyfuzja bierna. Teoretycznie spowolnienie częstotliwości opróżniania żołądka (GER) (np. poprzez przyjmowanie kwasu askorbinowego z posiłkiem lub w postaci o spowolnionym uwalnianiu) powinno zwiększać wchłanianie witaminy C. Podczas gdy biodostępność kwasu askorbinowego wydaje się być jednakowa w przypadku proszku, tabletek do żucia jak i zwykłych tabletek, biodostępność form o spowolnionym uwalnianiu jest mniej pewna.

W małym badaniu z udziałem 4 osób udowodniono jednakowe wchłanianie kwasu askorbinowego w postaci roztworu, tabletek i tabletek do żucia, natomiast z kapsułki o przedłużonym uwalnianiu (MR) było ono o 50% niższe. Absorpcja była oznaczana poprzez pomiar wydalanego z moczem kwasu askorbinowego po podaniu dożylnym w porównaniu do podania form doustnych[4]Yung, S. et al. Ascorbic acid absorption in humans: a comparison among several dosage forms. Journal of Pharmaceutical Sciences. 1982; volume 71: pages 282-285.

Nowsze badanie sprawdzało poziom kwasu askorbinowego w osoczu u 59 palących mężczyzn przyjmujących przez 2 miesiące 500mg kwasu L-askorbinowego na dobę w postaci o przedłużonym (MR), natychmiastowym uwalnianiu (IR) oraz placebo. Nie zaobserwowano znaczących różnic.[5]Nyyssonen, K. et al. Effect of supplementation of smoking men with plain or slow release ascorbic acid on lipoprotein oxidation. European Journal of Clinical Nutrition. 1997; volume 51: pages 154-163.

Druga próba kontrolowana placebo porównywała zwykły kwas askorbinowy z postacią o przedłużonym uwalnianiu u 48 palących mężczyzn[6]Viscovich M, Lykkesfeldt J, Poulsen HE. Vitamin C pharmacokinetics of plain and slow release formulations in smokers. Clinical nutrition. 2004;23(5):1043-1050. Uczestnicy byli suplementowani 250mg kwasu askorbinowego o niezmodyfikowanym (IR), przedłużonym uwalnianiu lub placebo 2 razy dziennie przez 4 tygodnie. Nie zaobserwowano różnic w zmianie osoczowego stężenia kwasu askorbinowego lub wielkości AUC dla badanych postaci.

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.