FODMAPs a problemy z układem pokarmowym. Dieta w zespole jelita drażliwego (IBS).

W artykule na temat nietolerancji glutenu wspomnieliśmy o krótkołańcuchowych węglowodanach nazywanych FODMAPs. (Czytaj tu: Nietolerancja glutenu czy pszenicy? Czy u osób zdrowych unikanie glutenu ma sens?) Tym razem postaramy się dokładniej przyjrzeć temu zagadnieniu i rozważyć zasadność eliminacji tej grupy związków z diety, oczywiście jak zawsze w świetle najnowszych doniesień naukowych.

Problemy trawienne są niezwykle częstą przypadłością z którą pacjenci zgłaszają się do farmaceuty. Nie dziwi fakt, że codzienna dieta ma kolosalny wpływ na stan układu pokarmowego i występujące dolegliwości. Ostatnie badania naukowe zwracają szczególną uwagę na składniki wielu produktów spożywczych jakimi są FODMAPs (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols). Zaobserwowano bowiem ich związek z objawami ze strony układu pokarmowego takimi jak nadmierna ilość gazów, wzdęcia, bóle brzucha, biegunka czy zaparcia.

Udowodniono, że dieta o niskiej zawartości tych związków przynosi korzyści wielu osobom odczuwającym częste dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

FODMAPs – co to takiego?

Skrót ten pochodzi od angielskiego określenia oznaczającego fermentujące oligo-, di-, monosacharydy i poliole[1]http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1440-1746.2009.06149.x/full. Jest to grupa krótkołańcuchowych (zbudowanych z 1, 2 lub kilku jednostek cukrowych) węglowodanów, które w organizmie ludzkim nie podlegają procesom trawienia. W związku z tym docierają one do końcowego odcinka jelita grubego, zasiedlanego przez komensalne bakterie jelitowe. Bakterie te wykorzystują FODMAPs jako źródło energii wytwarzając wodór, który może wywoływać nieprzyjemne dolegliwości trawienne. Ponadto cukry te mają zdolność ściągania płynu do wnętrza jelit na drodze osmozy co powoduje biegunkę.

Oczywiście nie każdy jest wrażliwy na węglowodany z grupy FODMAPs, jednakże jest to bardzo częste zjawisko u osób cierpiących na zespół jelita drażliwego (IBS)[2]http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1756283X11436241.

Najczęściej występujące w żywności związki FODMAPs to:

  • Fruktoza – cukier prosty występujący w wielu owocach, warzywach i dodawanych cukrach,
  • Laktoza – dwucukier znajdujący się w nabiale, zwłaszcza w mleku krowim,
  • Fruktany – występujące w wielu pokarmach, w tym zbożach zawierających gluten: pszenicy, życie, orkiszu, jęczmieniu,
  • Galaktany – można je znaleźć w dużych ilościach w warzywach strączkowych,
  • Poliole – alkohole cukrowe takie jak ksylitol, sorbitol, maltitol i mannitol, występują w niektórych owocach i warzywach, często stosowane jako słodziki.

U większości ludzi spożyte FODMAPs przechodzą przez układ pokarmowy w postaci niezmienionej, aż do jelita grubego. Tam poddawane są fermentacji przez bakterie rezydujące w okrężnicy. W procesie tym powstaje wodór, który w przeciwieństwie do zwykle wytwarzanego metanu może prowadzić do wzdęć, nadmiernych gazów, skurczowych bólów brzucha czy zaparć[3]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20659225. Wiele z tych objawów jest spowodowanych obrzmieniem jelita, co może wywołać ogólne wrażenie wzdętego brzucha[4]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3966170/. Ponadto FODMAPs są związkami osmotycznie czynnymi, co oznacz, że ściągają wodę do wewnątrz jelita i sprzyjają wystąpieniu biegunek.

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.