Klasyfikacja leków przeciwgrzybiczych + przykłady

Jak wygląda aktualna klasyfikacja leków przeciwgrzybiczych, które są dostępne w Polsce, pod jakimi nazwami i w jakich drogach podania? Powtórka z farmakologii + nazwy handlowe do zapamiętania.

1. Leki przeciwgrzybicze zaburzające funkcje błony komórkowej grzyba

  • Polienowe – tworzą kompleksy z ergosterolem, powodując powstanie porów w błonie komórkowej grzyba i utratę ciągłości
    • amfoterycyna B* (Abelcet –Lz, Fungizone- Lz preparat liposomowy AmBisome)
      • podawana dożylnie w grzybicach uogólnionych (preparaty liposomowe wykazują mniejszą toksyczność),
      • słabo wchłania się z przewodu pokarmowego (podana p.o. działa miejscowo).
    • nystatyna* (Nystatyna Teva, Nystatyna VP, Nystavagin, w: Macmiror Complex) ,
    • natamycyna* (Natamycyna Unia, w: Pimafucort
      • stosowane miejscowo (zakażenia oka, pochwy),
      • nie wchłaniają się ze skóry i błon śluzowych.
  • Pochodna pirydynonu – hamowanie transportu leucyny do komórki, uszkodzenie błony komórkowej, powoduje utratę jonów potasu i innych ważnych składników z komórki.
    • cyklopiroksolamina (cyklopiroks)* (Axopirox, Batrafen, Ciclolack, Hascofungin, Pirolam, Stieprox)
      • miejscowo

2. Inhibitory biosyntezy ergosterolu

  • Azolowe – inhibitory enzymu 14-α-demetylazy lanosterolu (blokują demetylację lanosterolu do ergosterolu). Hamują aktywność izoenzymu CYP3A4 (działania niepożądane! mogą nasilać toksyczność leków przez hamowanie ich metabolizmu)
    • pochodne imidazolu
      • bifonazol* (Canespor, w: Canespor onychoset)
        • miejscowo
      • butokonazol* (Gynazol)
        • kanydoza pochwy, sromu
      • ekonazol* (Gyno-Pevaryl, Pevaryl, Pevazol, w: Pevisone)
        • miejscowo we wszystkich rodzajach grzybic skóry
      • izokonazol* (Travogen, w: Travocort)
        • miejscowo w zakażeniach skóry
      • ketokonazol (Ketoconazole Hasco, Nizax Activ, Nizoral, Noell, Zoxin-med)
        • miejscowo i ogólnie,
        • penetruje do kości, płuc, skóry i tkanek miękkich.
      • klotrimazol (Clotrimazolum Aflofarm, Clotrimazolum GSK, Clotrimazolum Hasco, Clotrimazolum Medana, w: Betametazon, Lotriderm, Triderm)
        • nie jest stosowany systemowo ze względu na wywoływanie wielu działań niepożądanych.
      • mikonazol (Daktarin, Daktarin-oral, Miconal, Gyno-Femidazol, w: Mycosolon)
        • miejscowo w zakażeniach skóry i błon śluzowych
    • pochodne triazolowe
      • itrakonazol* (Ipozumax, Itragen, Itrax, Orungal, Trioxal)
        • miejscowo i ogólnie
      • flukonazol* (Flukonazol Actavis, Flucofast)
        • miejscowo i ogólnie
  • Pochodne alliloaminy – inhibitory epoksydazy skwalenowej, enzymu błony komórkowej grzyba, który bierze udział w syntezie ergosterolu
    • naftyfina (Exoderil)
      • miejscowo
    • terbinafina (Erfin, Lamifortan active, Lamisil, Lamisilatt, Myconafine, Terbiderm, TerbiGen, Terbisil, Tersilat, Undofen Max, Zelefion)
      • miejscowo i ogólnie
  • Pochodna fenylomorfoliny – hamuje syntezę steroli w ścianie komórkowej grzybów
    • amorolfina* (Amorolak, Funtrol, Loceryl, Myconolak)
      • miejscowo na płytkę paznokcia

3. Inhibitory syntezy kwasów nukleinowych grzyba

  • Analog cytozyny – antymetabolit, przekształcana do 5-fluorouracylu, którego metabolit hamuje syntezę tymidylanu w komórce grzyba
    • flucytozyna* (Ancotil– Lz) – stosowana tylko w połączeniu z amfoterycyną B
      • grzybice uogólnione

4. Inhibitory syntezy ściany komórkowej grzyba

  • Echinokandyny – hamują syntezę β-D-glukanu, który stanowi składnik ściany komórkowej grzybów
    • anidulafungina* (Ecalta)
    • kaspofungina* (Cancidas)

* – tylko w lekach na receptę[1]Korbut R.: Farmakologia po prostu, 2009; s. 146[2]www.mp.pl[3]http://www.genome.jp/kegg/drug/br08352.html
Lz – lecznictwo zamknięte

Zobacz też Czytaj też: Inne opracowania klasyfikacji leków:

  1. Leki przeciwnowotworowe dostępne w aptece ogólnodostępnej
  2. Opioidowe leki przeciwbólowe + przykłady
  3. Klasyfikacja penicylin + przykłady z rynku
  4. Klasyfikacja leków antyarytmicznych + przykłady
  5. Klasyfikacja leków beta-adrenolitycznych (beta-blokerów) + przykłady
  6. Antyhistaminiki H1 dostępne w Polsce: I i II generacja
  7. Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne (NLPZ) – czy znasz je wszystkie?

Zobacz też Czytaj też: Kalkulator recepturowy nystatyny

Artykuły są stale aktualizowane: przeglądasz wersję nr 25 z dnia 27.04.2017, pierwotnie opublikowaną 26.04.2017.

mgr farm. Paulina Gorol

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Aktualnie odbywa staż w Aptece u Farmaceutów (AuF).

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Portal opieka.farm to niezależna i bezpłatna baza wiedzy. Pomóż ją współtworzyć komentując artykuły:
→ Widzisz błąd? Zaproponuj zmianę.
→ W opracowaniu zabrakło ważnego preparatu? Skomentuj i napisz jakiego.
→ Dysponujesz dobrym źródłem? Wklej link lub dodaj plik PDF.
Komentarz innego użytkownika był pomocny? Kliknij: PRZYDATNE!

Cytuj ten artykuł jako:
Paulina Gorol, i in.: Klasyfikacja leków przeciwgrzybiczych + przykłady, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/opracowania/klasyfikacja-lekow-przeciwgrzybiczych/) [dostęp: 24 września 2017]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.