Ryzyko związane ze stosowaniem inhibitorów pompy protonowej u osób starszych

Środki ostrożności

Starsi pacjenci są bardziej skłonni do odczuwania wyżej wspomnianych działań niepożądanych, gdyż ze względu na wiek są bardziej narażeni na złamania miednicy, mają obniżoną odporność na infekcje i często stosują wiele leków. Z tego względu balansowanie zalet i zagrożeń związanych ze stosowaniem PPI jest pewnym wyzwaniem dla przepisujących. Chociaż istotność kliniczna tych efektów jest wciąż niejasna, należy ostrożnie podejść do pacjenta, który wymaga długotrwałego stosowania lub wysokiej dawki PPI (poważne zapalenie błony śluzowej przełyku lub przewlekłe choroby przewodu pokarmowego). Dobrą strategią jest stosowanie najniższej skutecznej dawki PPI i tylko na odpowiednie klinicznie wskazania. U pacjentów z nowo zdiagnozowaną dyspepsją lub chorobą refleksową, leczenie powinno być zakończone lub dawki zmniejszone po sukcesie pierwszej 4-8 tygodniowej serii. Pacjenci z niepowikłanym refluksem mogą leczyć nawroty objawów przerywanym (w razie potrzeby) stosowaniem PPI. Ta strategia może pomóc zminimalizować działania niepożądane bez zmniejszenia korzyści klinicznych.

Praktyka apteczna

Biorąc pod uwagę powyższe, sugerujemy farmaceutom stosowanie się do następujących zaleceń:

  • pacjenta stosującego PPI dłużej niż rok uprzedź o ryzyku osłabienia kości, zwłaszcza jeśli stosuje doustne GKS;
  • porozmawiaj z pacjentem o zasadności przewlekłego stosowania PPI – zdarza się, że leczenie zaleca gastrolog na niewielki okres czasu, lecz pacjent prosi lekarza POZ o recepty na kontynuację, nie konsultując się już więcej ze specjalistą;
  • wyjaśnij, że w przypadku leków więcej nie znaczy lepiej: pacjenci stosujący dużo leków wierzą że PPI to leczenie „osłonowe”, niezależnie od tego jakie leki stosują i czy działają drażniąco na śluzówkę żołądka;
  • ostrzeż o zwiększonym ryzyku infekcji jelit – wyjaśnij, że kwaśny żołądek działa zabójczo na drobnoustroje w pożywieniu i otoczeniu i przewlekłe jego „odkwaszanie” może prowadzić do zaburzeń flory bakteryjnej;
  • wydając PPI bez recepty, zaleć najmniejszą skuteczną dawkę na najkrótszy okres czasu;
  • w przypadku równoległego stosowania omeprazolu z klopidogrelem (Plavix, Clopidix, Areplex) nie sugeruj zamiany lekarzowi – opisana interakcja nie jest istotna kliniczne, jednak wydając PPI bez recepty bezpieczniej zaproponować pantoprazol lub lanzoprazol. Czytaj też: Inhibitory pompy protonowej i zapytania o dawki [Case #3];
  • Wydrukuj ulotkę dla pacjenta wydając PPI: Co powinieneś wiedzieć o lekach na nadkwaśność? [ulotka]. Możesz na odwrocie zapisać swoje zalecenia.

Data publikacji: 06.01.2017
Data ostatniej aktualizacji: 06.01.2017

mgr farm. Effiom Uman-Ntuk

Członek Okręgowej Rady Aptekarskiej w Krakowie, założyciel i redaktor portalu opieka.farm, założyciel AuF oraz AnP.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Cytuj ten artykuł jako:
Effiom Uman-Ntuk, i in.: Ryzyko związane ze stosowaniem inhibitorów pompy protonowej u osób starszych, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/opracowania/ryzyko-zwiazane-ze-stosowaniem-inhibitorow-pompy-protonowej/) [dostęp: 22 lutego 2017]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.