Składniki preparatów na odporność dla dzieci

Dopiero około 12 roku życia układ odpornościowy dziecka osiąga pełną sprawność do pełnienia swojej funkcji obronnej, dlatego dzieci są bardziej podatne na infekcje. Czy jesteśmy w stanie jakoś zabezpieczyć dziecko przed częstym chorowaniem? Co można znaleźć na półce aptecznej? Przyglądnijmy się składnikom preparatów na odporność i dowodom na ich skuteczność. (wykaz najważniejszych preparatów gotowych w osobnym artykule: Przegląd preparatów na odporność dla dzieci)

Wyciąg z jeżówki purpurowej.

Stosowanie u dzieci preparatów z wyciągiem z jeżówki może zmniejszać ryzyko wystąpienia przeziębienia, skrócić czas trwania choroby oraz potrzebę przyjęcia leków przeciwgorączkowych i antybiotyków[1]Cohen HA, Varsano I, Kahan E, Sarrell EM, Uziel Y. Effectiveness of an herbal preparation containing echinacea, propolis, and vitamin C in preventing respiratory tract infections in children: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter study. Arch Pediatr Adolesc Med. 2004;158(3):217–221.[2]Fashner et al. Treatment of the Common Cold in Children and Adults pełny tekst[3]http://www.czytelniamedyczna.pl/2592,nowosci-bibliograficzne.html[4]Weber W. et al.: Echinacea purpurea for prevention of upper  respiratory tract infections in children. abstrakt, jednak brak twardych dowodów na skuteczność w profilaktyce zachorowań u dzieci. Badanie (RCT) z 2003 roku na grupie 500+ dzieci od 2-11 r.ż. wykazało, że wyciąg z jeżówki nie jest skuteczny w leczeniu przeziębienia, a jego stosowaniu może towarzyszyć wysypka u dziecka[5]Taylor J.A. et al: Efficacy and safety of echinacea in treating upper respiratory tract infections in children: a randomized controlled trial. abstrakt.

Beta-glukany.

Betaglukany to polisacharydy pozyskiwane z drożdży Saccharomyces cerevisiae, grzybów i niektórych bakterii i w zależności od źródła swojego pochodzenia  oraz swojej formy mogą różnić się wpływem na organizm.

  • Suplementacja nierozpuszczalnego (1,3)-(1,6)beta-glukanu z drożdży wzmacnia działanie układu odpornościowego w walce z patogenami[6]Auinger A. et al: Yeast (1,3)-(1,6)-beta-glucan helps to maintain the body’s defence against pathogens: a double-blind, randomized, placebo-controlled, multicentric study in healthy subjects. abstrakt, może również zmniejszyć czas trwania i ciężkość infekcji górnych dróg oddechowych, jednak nie zostało to udowodnione w badaniach klinicznych[7]Fuller R. et al: Influence of yeast-derived 1,3/1,6 glucopolysaccharide on circulating cytokines and chemokines with respect to upper respiratory tract infections. abstrakt.
  • Beta-glukan z Pleurotus ostreatus podawany dzieciom moduluje odpowiedź układ odpornościowego, przez co zmniejsza częstość występowania grypy jak i liczby infekcji dolnych dróg oddechowych[8]Jesenak M. Immunomodulatory effect of pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) in children with recurrent respiratory tract infections. abstrakt.

Ze względu na to, że pobudzenie aktywności układu odpornościowego po podaniu beta-glukanów utrzymuje się do 72 godzin należy zwrócić szczególną uwagę na to by preparaty tego typu przyjmować regularnie. Więcej o beta-glukanach: Immunomodulujące i przeciwnowotworowe właściwości beta-D-glukanów [praca specjalizacyjna]

Izoprynozyna.

Po podaniu izoprynozyny (pranobeksu inozyny) obserwuje się zwiększoną produkcję cytokin i limfocytów T [9]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16358878, jednak nigdy nie udowodniono, aby przekładało się to na skrócenie czasu trwania chorób układu oddechowego, zmniejszenie częstości podawania antybiotyku czy redukcję u dzieci objawów takich jak kaszel czy katar[10]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9950305. Mimo to leki zawierające izoprynozynę są intensywnie reklamowane w mediach i wśród lekarzy jako „alternatywa dla antybiotyków” czy środek na podniesienie odporności. Dowiedziono jedynie skuteczności w zwalczaniu infekcji wirusem opryszczki.

Szczepy bakterii probiotycznych.

Długotrwałe przyjmowanie przez zdrowe dzieci bakterii probiotycznych szczepu Lactobacillus acidophilus NCFM samodzielnie lub w połączeniu z Bifidobacterium animalis może bezpiecznie ograniczyć częstość pojawiania się gorączki, kataru, kaszlu oraz skrócić czas trwania choroby[11]Leyer GJ, Li S, Mubasher ME, Reifer C, Ouwehand AC. Probiotic effects on cold and influenza-like symptom incidence and duration in children. Pediatrics. 2009;124(2):e172–e179..

Zastosowanie szczepu Streptococcus salivarius K12 pozwala na zmniejszenie częstości zaostrzeń przewlekłego zapalenia migdałków i jego powikłań u dzieci oraz zmniejsza zapotrzebowanie na terapię lekiem[12]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27380595.

Kwasy omega-3.

Badania na zwierzętach wykazały korzystny wpływ podawania kwasu dokozaheksaenowego (DHA) na wytwarzanie IFN-y i IL-10 przez komórki odpornościowe [13]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27683871, jednak efekt u człowieka jest niewiadomy ze względu na brak badań klinicznych.

Więcej na temat tranów i preparatów z kwasami omega-3: (temat w opracowaniu)

Witamina C.

Regularne spożywanie witaminy C może skrócić czas trwania przeziębienia zarówno u dorosłych jak i dzieci, ale nie zmniejsza nasilenia objawów przeziębienia i nie zmniejsza ryzyka zachorowania[14]Heimer KA: Examining the evidence for the use of vitamin C in the prophylaxis and treatment of the common cold. abstrakt. Wykazano, że u dzieci, które przyjmowały 1g witaminy C dziennie przed chorobą objawy przeziębienia były mniejsze o 13%, jednak optymalny czas potrzebny do uzyskania efektu jest nieznany[15]Douglas RM, Hemilä H, Chalker E, Treacy B. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2007;(3):CD000980.

Cynk.

Wg przeglądu Cochrane siarczan cynku stosowany profilaktycznie przez okres co najmniej pięciu miesięcy zmniejsza częstość przeziębień wirusowych i konieczność stosowania antybiotyków u dzieci[16]Singh M, Das RR. Zinc for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(2):CD001364.

Wyciąg z pelargonii afrykańskiej (Pelargonium sidoides).

W leczeniu objawów grypy i przeziębienia może pomóc w kaszlu oraz odkrztuszaniu plwociny [17]Timmer A, Günther J, Rücker G, Motschall E, Antes G, Kern WV. Pelargonium sides extract for acute respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev. 2008;(3):CD006323, jednak nie wykazano jego działania w profilaktyce zachorowań. Mimo to pelargonia jest obecnie bardzo popularnym dodatkiem do syropów na odporność dla dzieci.

Wyciąg z aloesu.

Sok z liści stosowany jest do często do produkcji preparatów o działaniu immunostymulującym. Mimo powszechności wyciągu z aloesu w syropach wspomagających odporność organizmu, brak wiarygodnych badań potwierdzających takie działanie tego surowca.

Witamina D.

Badania sugerują, że niski poziom witaminy D wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci[18]Charan, J., Goyal, J. P., Saxena, D., and Yadav, P. Vitamin D for prevention of respiratory tract infections: A systematic review and meta-analysis. J Pharmacol Pharmacother. 2012;3(4):300-303. abstrakt..

Olej z wątroby rekina. 

Olej ten może być pozyskiwany z Rekina olbrzymiego (Cetorhinus maximus), Kolenia pospolitego (Squalus acanthias) lub z Kolenia czerwonego (Centrophorus squamosus). Alkiloglicerole zawarte w oleju są badane ze względu na swój potencjał działania immunostymulacyjnego. 

Wyciąg z owoców czarnego bzu (Sambuc fructus).

Wyciąg z owoców czarnego bzu być może ma jakiś wpływ na przebieg przeziębienia. Mimo obiecujących wyników badań in vitro związanych z zastosowaniem wyciągu z czarnego bzu w leczeniu grypy[19]Guo R, Pittler MH, Ernst E. Complementary medicine for treating or preventing influenza or influenza-like illness. Am J Med . 2007;120(11):923-929.e3.[20]Vlachojannis JE, Cameron M, Chrubasik S. A systematic review on the sambuci fructus effect and efficacy profiles. Phytother Res . 2010;24(1):1-8., wykazano, że jego podanie w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów grypy nie skracało czasu trwania choroby w porównywalniu do placebo[21]Zakay-Rones Z, Thom E, Wollan T, Wadstein J. Randomized study of the efficacy and safety of oral elderberry extract in the treatment of influenza A and B virus infections. J Int Med Res . 2004;32(2):132-140.[22]Zakay-Rones Z, Varsano N, Zlotnik M, et al. Inhibition of several strains of influenza virus in vitro and reduction of symptoms by an elderberry extract ( Sambucus nigra L.) during an outbreak of influenza B Panama. J Altern Complement Med . 1995;1(4):361-369..

Czytaj dalej o konkretnych preparatach: Przegląd preparatów na odporność dla dzieci

Data publikacji: 30.10.2016
Data ostatniej aktualizacji: 07.11.2016

mgr farm. Alicja Cieślar

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. W czasie studiów członkini Koła Opieki Farmaceutycznej. Aktualnie odbywa staż w Aptece u Farmaceutów (AuF).

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.