Wykaz A – substancje bardzo silnie działające (FP X)

Warto zwrócić uwagę na leki okulistyczne (Acular, Combigan, Alphagan) i kremy (Mirvaso, Vytaros), które również należą do wykazu A. Choć skopolamina, jej bromowodorek i siarczan są na wykazie A, butylobromek hioscyny to już wykaz B (Scopolan, Buscopan, Buscolysin, Panadol Femina) i nie wymagają osobnego przechowywania.

Dlaczego tylko farmaceuta ma uprawnienia?

Wydanie leku z substancją bardzo silnie działająca wymagać może dodatkowych instrukcji farmaceuty i m.in. dlatego tylko magister farmacji jest uprawniony do wydawania leków z tej listy. Jeśli jesteś technikiem farmaceutycznym, poproś farmaceutę na zmianie o wydanie leku. Pamiętaj, że jeśli godzisz się na wydawanie leku na koncie farmaceuty bez jego wiedzy czy nawet obecności w aptece, tylko dodajesz sobie pracy, odpowiedzialności i obowiązków.

Przykładowo, farmaceuta powinien upewnić się:

  • Czy pacjent wie jak stosować inhalator zawierający formoterol i salmeterol (tzn. LABA)? Czy na pewno stosuje dodatkowo inhalator ze sterydem? Leczenie samym lekiem z grupy LABA przyniesie więcej szkody niż korzyści.
  • Czy wie jak poprawnie aplikować krople w których substancją czynną jest atropina, pilokarpina, brimonidyna? Nieprawidłowa aplikacja powoduje wchłonięcie leku przez kanalik łzowy i działanie systemowe.
  • Czy nie stosuje już leków mogących wchodzić w interakcje z tak silnym lekiem jakim jest cyklosporyna? Jest ich naprawdę sporo!
  • Czy lek na RZS (Arthrotec, metotreksat) nie posłuży przypadkiem do wywołania poronienia? Uwaga na podrabiane recepty!
  • Czy pacjent wie jak zaaplikować adrenalinę w razie reakcji anafilaktycznej?

Jeśli jesteś farmaceutą, wyjaśnij technikom w aptece, że ograniczenia w uprawnieniach nie służą poniżaniu ani wywyższaniu jednej grupy zawodowej nad drugą, tylko są pierwszym krokiem w sprawowaniu przez Ciebie opieki farmaceutycznej. Zawsze podchodź do pacjenta i wyjaśnij personelowi, że nie godzisz się na przelogowywanie się technikom i studentom na Twoje konto bez Twojej wiedzy. A jeśli czas nie pozwala na każdorazowe podejście do pacjenta w przypadku gdy na recepcie znajdzie się lek z wykazu A, system pracy w aptece wymaga przeorganizowania. Pamiętaj też, że technik NIE jest pomocnikiem magistra, lecz stanowi część personelu fachowego apteki. Zarówno technik jest wsparciem dla farmaceuty, wykonując dużą część obowiązków związanych z obsługa pacjentów i recepturą, jak i farmaceuta jest wsparciem merytorycznym dla technika.

Wykaz A – interaktywna tabela

Aby wyświetlić tylko leki dostępne w aptece otwartej, wybierz z listy TAK.  Możesz też filtrować po fragmencie nazwy – w polu Szukaj zacznij wpisywać nazwę leku.

Nazwa łacińskaNazwa polskaNazwa handlowaZastosowanieDostępne w aptece otwartej
β-Acetyldigoxinumβ-Acetylodigoksyna--
Danaparoidum natricumDanaparoid sodu --
Acidum phosphoricum concentratum Kwas fosforowy--
Adrenalinum (Epinephrinum)AdrenalinaAdrenalina WZF, EpiPenleczenie doraźne w nagłych przypadkach wystąpienia ostrych reakcji alergicznychTAK
Aether anaestheticusEter dietylowy--
Alcuronii chloridumChlorek alkuronium--
AlfacalcidolumAlfakalcydolAlfadiolosteoporoza pomenopauzalna i starczaTAK
AlprostadilumAlprostadylVytaros zaburzenia wzwoduTAK
AminoglutethimidumAminoglutetymid--
Argenti nitrasAzotan srebraArgenti nitras pro recepturaśrodek przeciwbakteryjnyTAK
Arsenii trioxidum ad praeparationes homoeopathicasTrójtlenek arsenu--
Atracurii besilasAtrakuriumTracriumlek zwiotczający mięśnie
AtropinumAtropinaAtropinum Sulfuricum WZF, Bellapan, Reaseclek stosowany w okulistyce, tabletki: objawowe leczenie ostrej i przewlekłej biegunki różnego pochodzeniaTAK
BenperidolumBenperidol--
Bleomycini sulfasBleomycynaBleomedaclek przeciwnowotworowy
Brimonidini tartrasWinian brimonidynyAlphagan, Combigan, Biprolast, Mirvaso, Briglau PPH, Brymont krople, Luxfen lek obniżający ciśnienie śródgałkowe; trądzik różowaty (Mirvaso)TAK
Busulfanum CarboplatinumBusulfanMyleranlek cytotoksyczny
Chlorali hydrasWodzian chloralu--
ChlorambucilumChlorambucilLeukeranlek przeciwnowotworowy,
CalcitriolumKalcytriol
CarmustinumKarmustyna--
CiclosporinumCyklosporynaCyclaid, Equoral, Sandimmun Neoralzapobieganie odrzuceniu przeszczepuTAK
CisplatinumCisplatynaCisplatin Teva, Cisplatin-Ebewe, Cisplatinum Accordterapia nowotworów jąder i jajników, szyjki macicy, raka pęcherza moczowego, płaskokomórkowego raka głowy i szyi oraz raka płuc
CladribinumKladrybinaBiodribinbiałaczka włochatokomórkowa
Clenbuteroli hydrochloridumChlorowodorek klenbuterolu--
Codergocrini mesilasDihydroergokrysyna--
ColchicinumKolchicynaColchican, Colchicum Dispertostra dna moczanowaTAK
Cresolum crudumLizol--
CyclophosphamidumCyklofosfamidEndoxan, Endoxanostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka limfocytowa, białaczka szpikowa, chłoniak nieziarniczy, chłoniak Hodgkina, szpiczak mnogi
CytarabinumCytarabinaAlexan, Cytarabine Kabi, Cytosarleczenie ostrych białaczek szpikowych lub ostrych białaczek limfoblastycznych
DacarbazinumDakarbazynaDacarbazin Teva, Detimedacczerniak złośliwy, zaawansowany chłoniak Hodgkina
Daunorubicini hydrochloridumChlorowodorek daunorubicyny--
DesfluranumDesulfuran--
DeslanosidumDezlanozyd--
DiethylstilbestrolumDietylosilbesterol--
DigitoxinumDigitoksyna--
DigoxinumDigoksynaDigoxin Tevazaawansowana niewydolność sercaTAK
Dihydroergocristini mesilasMetylosulfonioan Dihydroergokrystyny--
Dihydroergotamini mesilasMetylosulfonioan Dihydroergotaminy--
Dihydroergotamini tartrasWimian dihydroergotaminy--
DihydrotachysterolumDihydrotachysterol--
Dipivefrini hydrochloridumChlorowodorek dipiwefryna--
Dobutamini hydrochloridumChlorowodorek dobutaminyDobuject, Dobutamin Sandozostra niewydolność serca, zabieg chirurgiczny na otwartym sercu, wstrząs kardiogenny lub septycznyTAK
Dopamini hydrochloridumChlorowodorek dopaminyDopaminum Hydrochloricum WZF 1%zaburzenia hemodynamiczne występujące we wstrząsieTAK
Dopexamini dihydrochloridumDopeksamina--
Doxorubicini hydrochloridumChlorowodorek doksorubicynyAdriblastina PFS, Caelyx, Myocet, Doxorubicinum Accordlek przeciwnowotworowy
Epirubicini hydrochloridumChlorowodorek epirubicynyEpimedac, Epirubicin Accord, Episindanleczenie chorób nowotworowych: rak piersi, zaawansowany rak jajnika, rak żołądka, rak drobnokomórkowy płuca
Ergotamini tartrasWinian ergotaminyErgotaminum Filofarm, Coffecorn forte, Bellergotzapobieganie bólom głowy (w tym migrenowym i klasterowym) TAK
Erythropoietini solutio concentrataErytropoetyna--
Esketamini hydrochloridumChlorowodorek eksetaminy--
EtomidatumEtomidatEtomidate-lipuro, Hypnomidateśrodek znieczulenia ogólnego
EtoposidumEtopozydEtoposid Actavis, Etoposid-Ebewenowotwory złośliwe jądra, drobnokomórkowy rak płuc
Fludarabini phosphasFosforan fludarabinyFludarabine Accord, Fludarabine Actavis, Fludarabine Tevaleczenie przewlekłej białaczki limfocytowej
FluorouracilumFluorouracyllVerrumal, 5-Fluorouracil-Ebeweleczenie nowotworów złośliwych, zwłaszcza raka piersi, okrężnicy i odbytnicy, żołądka lub trzustki, Verrumal - leczenie kurzajekTAK
Flupentixoli dihydrochloridumDichlorowodorek FlupentiksoluFluanxolzaburzenia psychotyczne bez zaburzeń depresyjnychTAK
FlutamidumFlutamidApo-Flutam, Flutamid Egisleczenie raka gruczołu krokowegoTAK
Formoteroli fumaras dihydricusFumaran formoteroluAtimos, Foradil, Foramed, Forastmin, Formoterol Easyhaler, Oxis Turbuhaler, Oxodil PPH, Zafiron, Symbicort Turbuhaler, Fostexleczenie astmy oskrzelowejTAK
Gemcitabini hydrochloridumChlorowodorek gemcytabinyGemcit, Gemcitabinum Accordcytostatyk
Glyceroli trinitratis solutionNitroglicerynaPentaerythritol Compositum, Nitromint, Nitrocardchoroba niedokrwienna sercaTAK
HalothanumHalotan--
Heparinum calcicumHeparynian wapnia--
Heparinum natricumHeparynian soduHeparinum WZF-
Histamini dihydrochloridumDichlorowodorek histaminy--
Homatropini hydrobromidumBromowodorek homatropinyHomatropini hydrobromidum pro recepturalek stosowany w okulistyce do rozszerzania źrenicy, działa krócej od atropinyTAK
Homatropini methylbromidumMetylobromek homatropiny--
Hydrargyri dichloridumChlorek rtęciHydrargyri dichloridum pro recepturaantyseptykTAK
Hydrogenii peroxidum 30 per centumPerhydrolpro recepturastężona woda utleniona
HydroxycarbamidumHydroksykarbamid, HydroksymocznikHydroxycarbamid Teva, Hydroxyurea-Medacczerwienica prawdziwa, nadpłytkowość, białaczka szpikowaTAK
Hyoscini hydrobromidum (Scopolamini hydrobromidum)Bromowodorek hioscyny--
Hyoscinum (Scopolaminum)Hioscyna (skopolamina)-ostre stany skurczowe przewodu pokarmowego
Hyoscyamini sulfasSiarczan hioscynyostre stany skurczowe przewodu pokarmowego
Isoprenalini hydrochloridumChlorowodorem izoprenaliny--
Isoprenalini sulfasSiarczan izoprenaliny--
Ketamini hydrochloridumChlorowodorek ketaminyKetanestśrodek znieczulenie ogólnego
Ketorolacum trometamolumKetorolak trometamoluAcularlek przeciwzapalny, leczenie zapalenia w obrębie gałki ocznejTAK
LetrozolumLetrozolAromek, Clarzole, Etruzil, Lametta, Lortandazaawansowany rak piersiTAK
LomustinumLomustyna--
MercaptopurinumMerkaptopurynaMercaptopurinum VISleczenie ostrych białaczek
MethotrexatumMetotreksatEbetrexat, Metex, Metotab, Methotrexat-Ebewe, Trexanłusczycowe zapalenie stawów, RZSTAK
Methylergometrini maleasMaleinian metyloergometryny--
MisoprostolumMizoprostolCytotec, w: Arthrotec, Arthrotec Forteleczenie RZSTAK
MitomycinumMitomycynaMitomycin C Kyowalek przewnowotworowy
Mitoxantroni hydrochloridumChlorowodorek mitoksantonuMitoxantron Accordlek przeciwnowotworowy
ModafinilumModafinil-lek o działaniu stymulującym, używany w leczeniu narkolepsji
Natrii fluoridumFluorek sodu--
Neostigmini bromidumBromek neostygminy--
Neostigmini metilsulfasMetylosiarczan neostygminyNeostigmin Jelfa, Polstigminumleczenie objawowe myasthenia gravis
Noradrenalini hydrochloridum (Norepinephrini hydrochloridum)Noradrenalina--
Noradrenalini tartras (Norepinephrini tartras)Winian noradrenaliny--
Orciprenalini sulfasSiarczan orcyprenaliny--
OuabainumStrofantyna--
OxaliplatinumOksaliplatynaOxaliplatin Kabi, Oxaliplatin-Ebewelek przeciwnowotworowy
PaclitaxelumPaklitakselPaclitaxel Kabi, Paclitaxel-Ebewe, Sindaxelcytostatyk
Pancuronii bromidumBromek pankuroniumPancuronium Jelfalek zwiotczający mięśnie
Pergolidi mesilas PhenolumMetylosulfonian pergolidu--
Physostigmini salicylas (Eserini salicylas)Salicylan fizostygminy--
Pilocarpini hydrochloridumChlorowodorek pilokarpinyPilocarpinum WZF 2%, Pilocarpini hydrochloridum pro recepturalek w leczeniu jaskryTAK
Pilocarpini nitrasAzotan pilokarpiny--
Rocuronii bromidumBromek rokuroniumRocuronium B. Braun, Rocuronium Kabi lek zwiotczający mięśnie
Salmeteroli xinafoasSalmeterolPulmoterol, Sereventlek rozszerzający oskrzelaTAK
Streptokinasi solutio concentrataStreptokinazaw: Distreptaza, w: Biostreptazalek fibrynolitycznyTAK
Suxamethonii chloridumChlorek suksametoniumChlorsuccillinlek zwiotczający mięśnie
Thiopentalum natricum et natrii carbonasTiopental-lek nasenny, stosowany również do eutanazji
UrokinasumUrokinaza-lek przeciwzakrzepowy
Vecuronii bromidumBromek werkuroniumNorcuronlek zwiotczający mięśnie
Vinblastini sulfasSiarczan winblastynyVinblastin-Richtercytostatyk
Vincristini sulfasSiarczan winkrystynyVincristine Teva, Vincristin-Richtercytostatyk

Wyczyść

Artykuły są stale aktualizowane: przeglądasz wersję nr 30 z dnia 02.05.2017, pierwotnie opublikowaną 06.02.2017.

mgr farm. Konrad Tuszyński

Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel AuF oraz AnP.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

mgr farm. Jakub Dereń

Absolwent Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Studentów Farmacji (PTSF). Odbywał staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w roku 2016/17 pracując m.in. przy cyklu Notatki stażysty.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: Wykaz A – substancje bardzo silnie działające (FP X), Portal opieka.farm (http://opieka.farm/opracowania/wykaz-a-substancje-bardzo-silnie-dzialajace-fp-x/) [dostęp: 22 listopada 2017]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.