Zastosowania leków poza wskazaniami, o których nie wiedziałeś

O tym, czym jest stosowanie leku poza wskazaniami, pisaliśmy już tu: Off label, czyli pozarejestracyjne stosowanie leku. Przyjrzyjmy się teraz ciekawym przykładom pozarejestracyjnego stosowania leku tą samą drogą podania, lecz w innych wskazaniach, o których nie przeczytasz w ulotce…

1. Witamina na zatrzymanie laktacji

Suplementacja witaminą B6 stosowana jest m. in. w zespołach złego wchłaniania, neuropatiach i zaburzeniach metabolicznych. Zażywana w wysokich dawkach, witamina B6 stosowana jest off-label do hamowania laktacji (>200mg/dobę przez 5 dni).[1]http://www.livestrong.com/article/509418-much-b-6-can-dry-up-breast-milk/

2. Poprawianie jakości nasienia

Klomifen (Clostibegyt), stosowany w leczeniu niepłodności kobiet spowodowanej brakiem owulacji, ma również pozarejestracyjne wskazanie: niepłodność męską. Zażywanie klomifenu przez mężczyzn ma poprawiać jakość nasienia. W tym samym celu stosuje się również off-label pentoksyfilinę (Polfilin prolongatum, Agapurin)) i letrozol (Etruzil, Aromek, Lametta). Skuteczność tych terapii jest jednak dyskusyjna.[2]On-label and off-label drugs used in the treatment of male infertility.Fertil Steril. 2015 Mar;103(3):595-604 abstrakt[3]A controlled comparison of the efficacy of clomiphene citrate in male infertility. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0015028216598987

3. Uporczywa czkawka

Gabapentyna (Neurontin, Gabapentin) stosowana w leczeniu padaczki i bólu neuropatycznego, znajduje też zastosowanie w łagodzeniu czkawki[4]Gabapentin in the Treatment of Persistent Hiccups in Advanced Malignancy. Indian J Palliat Care. 2012 May-Aug; 18(2): 138–140. pełny tekst, neuropatii cukrzycowej i profilaktyce migren.[5]Examination of the evidence for off-label use of gabapentin. J Manag Care Pharm. 2003 Nov-Dec;9(6):559-68. abstrakt

4. Zamykanie przewodu Botalla

Niesteroidowe leki przeciwzapalne takie jak indometacyna (Metindol) i ibuprofen (Ibum, Nurofen) są z powodzeniem stosowane w neonatologii do farmakologicznego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla.[6]https://medlineplus.gov/ency/article/001560.htm Między innymi dlatego nie zaleca się stosowania ibuprofenu w III trymestrze ciąży.

5. Klonidyna nawet na zespół niespokojnych nóg

Lek obniżający ciśnienie krwi, klonidyna (Iporel), stosowany jest off label w ADHD, bólach nowotworowych, uderzeniach gorąca, nikotynizmie, odstawianiu opioidów i zespole niespokojnych nóg.[7]http://www.pharmacytimes.com/contributor/timothy-o-shea/2016/01/10-surprising-off-label-uses-for-prescription-medications

6. Leczenie bezsenności atypowymi p/psychotykami

Kwetiapina (Kwetaplex, Ketrel, Ketilept) stosowana w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej, jest często zalecana off-label jako lek na przewlekłą bezsenność, zwłaszcza u osób starszych. Ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych towarzystwa naukowe odradzają stosowania kwetiapiny w takim wskazaniu. Działania niepożądane atypowych leków przeciwpsychotycznych przewyższają ewentualną korzyść, jaką jest niewielka poprawa jakości snu.[8]Park SH. Off-label use of atypical antipsychotics: lack of evidence for their use in primary insomnia. Modern Medicine Network. November 8, 2013. pełny tekst O kwetiapinie dyskutowaliśmy już tutaj.

7. Oziębłość płciowa kobiet

Stosowany w zaburzeniach erekcji u mężczyzn sildenafil (Viagra, Maxigra) znajduje też następujące pozarejestracyjne zastosowania: nadciśnienie płucne u dzieci, zespół Raynauda, choroba wysokościowa i leczenie oziębłości płciowej u kobiet.[9]Viagra’s Other Uses, July 30, 2007. pełny tekst[10]http://wyborcza.pl/1,145452,18666657,choroba-wysokosciowa-zamecza-alpinistow.html

8. Hazard, kleptomania i zachowania autodestrukcyjne

Naltrekson (Adepend), wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów uzależnionych od alkoholu jako środek wspomagający abstynencję i zmniejszający potrzebę napicia się, używany jest również we wskazaniach pozarejestracyjnych, takich, jak: zachowania autodestrukcyjne, trichotillomania (niepohamowane wyrywanie włosów), kleptomania czy nałogowy hazard.[11]http://www.pharmacytimes.com/contributor/timothy-o-shea/2016/01/10-surprising-off-label-uses-for-prescription-medications/P-3

9. Prawdziwa pigułka poronna

Mizoprostol (Cytotec), syntetyczny analog prostaglandyny E1, wskazany w chorobie wrzodowej żołądka, stosowany jest w ginekologii do farmakologicznego wywoływania porodu. Stosowany doustnie lub miejscowo, przyspiesza dojrzewanie szyjki macicy.[12]Induction of labour Guideline pełny tekst .PDF Na czarnym rynku powszechny jest też handel lekiem z mizoprostolem i diklofenakiem (Arthrotec) – zdarza się nawet, że w aptece możemy być poproszeni o ten lek bez recepty dla „chorej babci” – w rzeczywistości kupowany w celu wywołania aborcji.

10. Na szczelinę odbytu

Nitrogliceryna (Nitrocard maść) zarejestrowana do uśmierzania bólów w dusznicy piersiowej, stosowana jest również w leczeniu szczelin odbytu. Aplikowana doodbytniczo, zmniejsza napięcie zwieracza wewnętrznego odbytu, poprawia ukrwienie i przyspiesza gojenie.[13]dr n. med. Jerzy Lubikowski: Szczelina odbytu [dostęp 20.09.2016] pełny tekst Dużo bezpieczniejszy jest jednak diltiazem (Oxycardil), który stosuje się w recepturze do sporządzania doodbytniczej maści.

ostatnia aktualizacja: 24.09.2016

mgr farm. Małgorzata Niedzwiecka

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: Zastosowania leków poza wskazaniami, o których nie wiedziałeś, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/opracowania/zastosowania-lekow-poza-wskazaniami-o-ktorych-nie-wiedziales/) [dostęp: 22 stycznia 2017]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.