Pioktanina (inaczej gencjana, fiolet gencjanowy lub fiolet goryczki) to nazwa 1% i 2% roztworu wodnego lub alkoholowego chlorku metylorozanilowego (fioletu krystalicznego).
Gencjana to barwnik o działaniu bakteriobójczym i przeciwgrzybiczym. Jest skuteczny wobec części bakterii Gram-dodatnich (m.in. Staphylococcus spp.) i grzybów z rodzaju Candida. Dużo słabiej działa na bakterie Gram-ujemne (Pseudomonas aeruginosa). Nie działa na bakterie kwasoodporne ani przetrwalniki bakteryjne i grzybicze. Mechanizm działania fioletu gencjanowego jest nieustalony — sugeruje się jednak na możliwość działania mutagennego na DNA komórek bakterii i grzybów.[1] Ważne fakty do zapamiętania na temat fioletu to:
- Działanie antyseptyczne fioletu krystalicznego zwiększa się w środowisku zasadowym, w miarę wzrostu pH, zakwaszenie środowiska rany zmniejsza znacznie jego skuteczność.
- Fiolet gencjanowy jest wskazany do stosowania w stanach zapalnych skóry, ranach sączących i owrzodzeniach. Dodatkowa zawartość etanolu w preparatach odtłuszcza, oczyszcza i wysusza skórę. Obecność ropy i wydzielin obniża jego skuteczność. [2]
- Fioletu nie można stosować bezpośrednio na otwarte rany (zwłaszcza te głębokie i rozległe) i błony śluzowe.
- Produkty zawierające fiolet mocno zabarwiają skórę i ubrania.
Fiolet gencjanowy jest tanim i skutecznym środkiem antyseptycznym. Badania kliniczne wykazały, że fiolet gencjanowy jest skuteczny w ropnych zakażeniach, egzemach i odleżynach spowodowanych zakażeniem MRSA jak również w przypadku kandydoz jamy ustnej w przebiegu AIDS.[1]
Piśmiennictwo
