Fibraty

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

W Polsce dostępne są następujące fibraty:

  • cyprofibrat (Lipanor)
  • fenofibrat (Lipanthyl, Fenardin, Biofibrat, Grofibrat). 

Fibraty obniżają stężenie triglicerydów, tylko w niewielkim stopniu wpływają na cholesterol.

Są to stosowane przede wszystkim w przypadku podwyższonego stężenia triglicerydów oraz w mieszanej hiperlipidemii, gdy statyny są przeciwwskazane lub źle tolerowane. Są również lekami pierwszego wyboru u pacjentów ze współistniejącą cukrzycą typu II[1]ChPl Lipanor.

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

 Zalecana dawka  cyprofibratu to 100 mg(1 kapsułka) na dobę. Zalecana dawka fenofibratu to 200 mg raz na dobę. W razie konieczności dawki zwiększa się. 

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Fibraty działają poprzez zmniejszenie stężenia triglicerydów w surowicy. Zazwyczaj są one stosowane w połączeniu ze statynami. Wyjątkiem jest gemfibrozil (niedostępny w Polsce), którego nie powinno się łączyć ze statynami.

Obecnie norma całkowitego cholesterolu wynosi: 5 mmol/L., 114– 200 mg/d.[2]Szczeklik A, Gajewski P. Interna Szczeklika, Kraków 2017 

Pacjent spożywający leki obniżające cholesterol powinien systematycznie sprawdzać jego poziom.

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Fibraty, szczególnie w połączeniu ze statynami mogą wywoływać rabdomiolizę czego objawem może być ból, osłabienie, kurcze i tkliwość mięśni oraz brązowe zabarwienie moczu (działanie toksyczne na mięśnie). Jest to ciężkie, ale rzadkie działanie niepożądane. Do częstszych efektów ubocznych należą zaburzenia przewodu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz anoreksja. Przypomnij pacjentowi, aby wszystkie możliwe działania niepożądane, szczególnie bóle mięśni nieznanego pochodzenia natychmiast zgłaszał do swojego lekarza lub farmaceuty.

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Należy poinformować pacjenta o konieczności regularnego sprawdzania całkowitego poziomu cholesterolu. Powinno się również pamiętać o okresowych badaniach stężenia kinazy kreatynowej i funkcji wątroby (próby wątrobowe). Podczas leczenia fibratami zaleca się okresowo kontrolować czynność wątroby (co 3 miesiące w ciągu pierwszych 12 miesięcy leczenia)[3]ChPL Lipanor.

Należy kontrolować stężenie lipidów w surowicy, aby sprawdzić skuteczność leczenia. Jeśli oczekiwany wynik nie zostanie osiągnięty po kilku (np. trzech) miesiącach przypomnij pacjentowi o potrzebie konsultacji z lekarzem – konieczna może okazać się modyfikacja leczenia.[[4]ChPL Lipanthyl 200M.

Zaproponuj zmiany w stylu życia

Niezbędnym uzupełnieniem leczenia jest dieta, aktywność fizyczna i dążenie do zmniejszenia masy ciała. 

Regularne ćwiczenia i utrzymywanie odpowiedniej masy ciała może pomóc obniżyć poziom cholesterolu. Należy jednak pamiętać, aby uświadomić pacjenta, że nagła zmiana stylu życia i zbyt intensywny wysiłek fizyczny mogą powodować uwrażliwienie mięśni i wzrost działań niepożądanych z tym związanych.

Zalecana jest zbilansowana dieta. Należy unikać żywności zawierającej tłuszcze nasycone* oraz tłuszcze trans (masło orzechowe, chipsy). Zlecane są produkty zawierające błonnik (świeże owoce, warzywa) oraz kwasy omega-3 (olej rybny). Pacjenci powinni również ograniczyć spożycie alkoholu i rzucić palenie. Wydrukuj pacjentowi ulotkę na temat prawidłowej diety przy podwyższonym stężeniu cholesterolu we krwi. Znajdziesz ją TU.

*uwaga: w świetle pewnych nowych doniesień eliminacja z diety tłuszczów nasyconych okazuje się nie przynosić rezultatów. W praktyce prowadzi do zwiększenia spożycia węglowodanów, co z kolei jest przyczyną rozwoju otyłości i zwiększenia ryzyka chorób sercowo – naczyniowych. Zalecenia dietetyczne będą tematem osobnych opracowań, które zostaną opublikowane  po dogłębnym przeglądzie najnowszej literatury. W międzyczasie zapraszamy do dyskusji.

Zobacz też Czytaj też:  Baza porad: Statyny    

Data ostatniej aktualizacji: 29.03.2018.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UM w Lublinie. Redaktor prowadząca portalu opieka.farm - merytoryczne wsparcie. Farmaceutka w Aptece u Farmaceutów (AuF).

[artykuły]













Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp