Inhibitory 5-α-reduktazy

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Dutasteryd (Avodart) i finasteryd (Adaster, Apo-Fina, Finaster, Penester) są stosowane w łagodnym rozroście gruczołu krokowego. Hamują enzym 5-α-reduktazę, który odpowiada za przekształcanie testosteronu w dihydrotestosteron (DHT). DHT jest hormonem odpowiedzialnym za wzrost gruczołu krokowego. Może być stosowany w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym z tamsulozyną. Na rynku dostępne jest także połączenie dutasterydu z tamsulozyną (Duodart).

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Najważniejsze informacje jakie może udzielić o dawkowaniu to:

  • finasteryd powinno się przyjmować w dawce 5mg dziennie. W mniejszej dawce (1mg) jest zarejestrowany do leczenia androgenowego łysienia u mężczyzn (Propecia, Nezyr).
  • dutasteryd powinno się stosować w dawce 0,5 mg na dobę. 

Leki można stosować niezależnie od posiłku.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Inhibitory 5-α-reduktazy zmniejszają wielkośc gruczołu krokowego, przez co usprawniają przepływ moczu i bolesne objawy. Obok blokerów receptorów α-adrenergicznych wykazują największą skuteczność w leczeniu prostaty. Są stosowane szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym i z wyraźnym rozrostem gruczołu krokowego.

Czy leczenie przynosi efekty?

Efekty działania inhibitorów 5-α-reduktazy mogą pojawiać się dopiero po kilku miesiącach leczenia, w odróżnieniu od leków blokujących receptory α-adrenergiczne (np. tamsulozyna), po których stosowaniu efekt pojawia się znacznie szybciej. Ważne jest, aby uświadomić pacjenta, że oczekiwanie na efekty może potrwać pewien czas i nie zawsze poprawa będzie wyraźna. Ponadto:

  • podczas leczenia konieczne jest regularne monitorowanie stężenie PSA. Stężenie PSA należy oznaczyć po 6 miesiącach terapii;
  • dutasteryd i finasteryd są przeciwskazane u kobiet i dzieci; dutasteryd i finasteryd wchłaniany jest przez skórę, dlatego kobiety oraz dzieci i młodzież powinny unikać kontaktu z uszkodzonymi kapsułkami[1]ChPL Avodart
Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Efekty uboczne obejmują zmniejszenie libido, potencji, zmniejszenie objętości wytrysku. Skutkiem leczenia może być również zahamowanie łysienia, które jest efektem korzystnym. 

Spadek popędu seksualnego i potencji może być bardzo uciążliwy dla pacjentów stosujących finasteryd w młodym wieku. Opisano przypadki nieodwracalnych zaburzeń sprawności seksualnej i depresji po stosowaniu finasterydu[2]Gupta, A. K., Sharma, N., & Shukla, P. (2016). Atypical post-finasteride syndrome: A pharmacological riddle. Indian Journal of Pharmacology, 48(3), 316–317. pełny tekst[3]FDA: Questions and Answers: Finasteride Label Changes http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/InformationbyDrugClass/ucm299754.htm (tzw. post-finasteride syndrome (PFS), czyli zespół pofinasterydowy). Problematyką działań niepożądanych finasterydu zajmuje się fundacja PFS. Więcej informacji na ten temat możesz znaleźć TU.

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

W rozmowie z pacjentem upewnij się czy pacjent wie jak stosować leki i czy zażywa je według zaleceń lekarza. Poinformuj pacjenta o konieczności spożywania odpowiedniej ilości płynów oraz unikaniu napojów zawierających alkohol lub kofeinę. W przypadku pogorszenia objawów pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Ponadto pamiętaj, że inhibitory 5-α-reduktazy są wydalane w nasieniu, dlatego:

  • jeżeli partnerka seksualna pacjenta jest w ciąży konieczne jest używanie prezerwatyw – dutasteryd i finasteryd mogą powodować nieprawidłowy rozwój zewnętrznych narządów płciowych płodów męskich;
  • jeżeli partnerka jest w wieku rozrodczym, powinna zostać skierowana do lekarza, aby omówić odpowiednie metody antykoncepcji. Warto również zaznaczyć że, kobiety w wieku rozrodczym lub w ciąży nie powinny dotykać przełamanych tabletek finasterydu lub wycieku z kapsułek dutasterydu. 

Czytaj też: Rak prostaty: co farmaceuta musi wiedzieć?

Data ostatniej aktualizacji: 05.03.2018.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UM w Lublinie. Redaktor prowadząca portalu opieka.farm - merytoryczne wsparcie. Farmaceutka w Aptece u Farmaceutów (AuF).

[artykuły]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp