Inhibitory 5-α-reduktazy

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Dutasteryd (Avodart) i finasteryd (Adaster, Apo-Fina, Finaster, Penester) są stosowane w łagodnym rozroście gruczołu krokowego. Hamują enzym 5-α-reduktazę, który odpowiada za przekształcanie testosteronu w dihydrotestosteron (DHT). DHT jest hormonem odpowiedzialnym za wzrost gruczołu krokowego. Może być stosowany w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym z tamsulozyną. Na rynku dostępne jest także połączenie dutasterydu z tamsulozyną (Duodart).

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Najważniejsze informacje jakie może udzielić o dawkowaniu to:

  • finasteryd powinno się przyjmować w dawce 5mg dziennie. W mniejszej dawce (1mg) jest zarejestrowany do leczenia androgenowego łysienia u mężczyzn (Propecia, Nezyr).
  • dutasteryd powinno się stosować w dawce 0,5 mg na dobę. 

Leki można stosować niezależnie od posiłku.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Inhibitory 5-α-reduktazy zmniejszają wielkośc gruczołu krokowego, przez co usprawniają przepływ moczu i bolesne objawy. Obok blokerów receptorów α-adrenergicznych wykazują największą skuteczność w leczeniu prostaty. Są stosowane szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym i z wyraźnym rozrostem gruczołu krokowego.

Czy leczenie przynosi efekty?

Efekty działania inhibitorów 5-α-reduktazy mogą pojawiać się dopiero po kilku miesiącach leczenia, w odróżnieniu od leków blokujących receptory α-adrenergiczne (np. tamsulozyna), po których stosowaniu efekt pojawia się znacznie szybciej. Ważne jest, aby uświadomić pacjenta, że oczekiwanie na efekty może potrwać pewien czas i nie zawsze poprawa będzie wyraźna. Ponadto:

  • podczas leczenia konieczne jest regularne monitorowanie stężenie PSA. Stężenie PSA należy oznaczyć po 6 miesiącach terapii;
  • dutasteryd i finasteryd są przeciwskazane u kobiet i dzieci; dutasteryd i finasteryd wchłaniany jest przez skórę, dlatego kobiety oraz dzieci i młodzież powinny unikać kontaktu z uszkodzonymi kapsułkami[1]ChPL Avodart
Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Efekty uboczne obejmują zmniejszenie libido, potencji, zmniejszenie objętości wytrysku. Skutkiem leczenia może być również zahamowanie łysienia, które jest efektem korzystnym. 

Spadek popędu seksualnego i potencji może być bardzo uciążliwy dla pacjentów stosujących finasteryd w młodym wieku. Opisano przypadki nieodwracalnych zaburzeń sprawności seksualnej i depresji po stosowaniu finasterydu[2]Gupta, A. K., Sharma, N., & Shukla, P. (2016). Atypical post-finasteride syndrome: A pharmacological riddle. Indian Journal of Pharmacology, 48(3), 316–317. pełny tekst[3]FDA: Questions and Answers: Finasteride Label Changes http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/InformationbyDrugClass/ucm299754.htm (tzw. post-finasteride syndrome (PFS), czyli zespół pofinasterydowy). Problematyką działań niepożądanych finasterydu zajmuje się fundacja PFS. Więcej informacji na ten temat możesz znaleźć TU.

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

W rozmowie z pacjentem upewnij się czy pacjent wie jak stosować leki i czy zażywa je według zaleceń lekarza. Poinformuj pacjenta o konieczności spożywania odpowiedniej ilości płynów oraz unikaniu napojów zawierających alkohol lub kofeinę. W przypadku pogorszenia objawów pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Ponadto pamiętaj, że inhibitory 5-α-reduktazy są wydalane w nasieniu, dlatego:

  • jeżeli partnerka seksualna pacjenta jest w ciąży konieczne jest używanie prezerwatyw – dutasteryd i finasteryd mogą powodować nieprawidłowy rozwój zewnętrznych narządów płciowych płodów męskich;
  • jeżeli partnerka jest w wieku rozrodczym, powinna zostać skierowana do lekarza, aby omówić odpowiednie metody antykoncepcji. Warto również zaznaczyć że, kobiety w wieku rozrodczym lub w ciąży nie powinny dotykać przełamanych tabletek finasterydu lub wycieku z kapsułek dutasterydu. 

Czytaj też: Rak prostaty: co farmaceuta musi wiedzieć?

Data ostatniej aktualizacji: 05.03.2018.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

[artykuły]




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 7 odpowiedzi, ma 5 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Konrad Tuszyński 1 rok, 8 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #11422 Punkty: 0

    Dominika Pietrzyk mgr farm.
    122 pkt.

    Finasteryd jest też stosowany w łysieniu u kobiet. Warto uprzedzić pacjenta (szczególnie kobiety), że włosy rosną, ale jest to efekt widoczny na całym ciele, nie tylko na głowie.

  • #11447 Punkty: 0

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    969 pkt.

    Finasteryd jest też stosowany w łysieniu u kobiet. Warto uprzedzić pacjenta (szczególnie kobiety), że włosy rosną, ale jest to efekt widoczny na całym ciele, nie tylko na głowie.

    Słuszna uwaga, jest to jednak zastosowanie off-label finasterydu i dutasterydu[1]. ChPL Propeci i Nezyru wyraźnie mówi o tym, że lek jest tylko dla mężczyzn.

    A co do tych włosów, które rosną na całym ciele – serio?:) Skąd taka informacja? Finasteryd ma zapobiegać uszkodzeniu cebulek przez DHT, więc zahamowanie jego produkcji teoretycznie nie może wywołać nadmiernego wzrostu owłosienia ciała.

  • #11462 Punkty: 0

    Dominika Pietrzyk mgr farm.
    122 pkt.

    To akurat były obserwacje pacjentek. W sumie to biorąc pod uwagę mechanizm działania finasterydu nie powinno się coś takiego zdarzyć, być może było to spowodowane też czymś innym – ciężko mi teraz stwierdzić, bo nie zagłębiałam się w to kiedy miałam z nimi kontakt. W każdym razie jedna z nich skarżyła się na to dosyć mocno i później odstawiła finasteryd ze względu na konieczność depilacji ciała. Druga o tym wspominała, ale nie było to w jej przypadku takie uciążliwe.

    • #11464 Punkty: 3

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      245 pkt.

      A to nie jest tak, że gdy zostanie zredukowany czynnik niszczący cebulki włosowe to w lepiej odżywionej cebulce, nieuszkodzonej macierzy włosa zostanie zaktywowany rozwój i wzrost włosa? Myślę, ze nadmierne owłosienie związane jest raczej z regeneracją tego co jest, a nie powstawaniem czegoś nowego?

      Gdyby ktoś znalazł coś mądrego na ten temat, to byłby fajny materiał na nowy temat?

      3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #11482 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    969 pkt.

    Myślę, ze nadmierne owłosienie związane jest raczej z regeneracją tego co jest, a nie powstawaniem czegoś nowego?

    Otóż to. Porastać włosiem można po minoksydylu, ale tego już się nie stosuje na nadciśnienie. Dla ciekawostki: przegląd Cochrane z 2016 nie wykazał, by finasteryd u kobiet był skuteczny, nie wykazano też różnicy pomiędzy Loxonem 2% (bez rp) a 5% (Rp).

    Natomiast bardzo ciekawym tematem jest ten zespół pofinasterydowy. Choć oficjalnie nie wykazano związku, fundacja o której wspomnieliśmy w artykule bada przypadki samobójstw po nieodwracalnych zmianach popędu i potencji.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #16543 Punkty: 0

    Marta Słocińska mgr farm.
    4 pkt.

    Zszokowałam się tą uwagą dotyczącą ciąży u partnerki – bo to takie oczywiste, a raczej rzadko kto pomyślałaby o czymś takim. Ciekawe jak to się ma do innych leków. Zawsze lepiej dmuchać na zimne.

    Na portalu przydałaby się możliwość otwarcia wersji “do druku” opracowań i bazy porad. Kopiuj-wklej do Worda też się sprawdza, wiadomo, ale jednak nie jest już tak pięknie.

  • #16553 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    969 pkt.

    Tak, o tym się zwykle nie myśli (do tej ciąży).

    Opracowania nie są do druku, bo są stale aktualizowane. Zgłaszacie uwagi tu albo w prywatnych wiadomościach, a do tego stan wiedzy medycznej się zmienia. Zobacz Marta, że pod każdym artykułem jest zapis, np:

    Artykuły są stale aktualizowane: przeglądasz wersję nr 7 z dnia 10.03.2017, pierwotnie opublikowaną 02.01.2017.

    Jeśli byłaby opcja druku, ludzie nie wracaliby po coraz to aktualniejszą wersję:)

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp