Inhibitory MAO-B

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Inhibitory monoaminooksydazy B są wykorzystywane w leczeniu choroby Parkinsona, które ma na celu zwiększenie stężenia dopaminy.

Do tej grupy leków należą:

  • selegilina (Segan, Selgres),
  • rasagilina (Azilect, Rasagiline Accord, Rasagiline-Ratiopharm).

Selegilina w wyższych dawkach hamuje również aktywność MAO-A, dzięki czemu znalazła zastosowanie także w leczeniu depresji; dostępna jest w postaci plastrów transdermalnych.[1]Kelly C Lee, Jack J Chen: Transdermal selegiline for the treatment of major depressive disorder, Neuropsychiatr Dis Treat. 2007 Oct; 3(5): 527–537.  abstrakt

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Rasagilina jest stosowana raz na dobę, niezależnie od posiłków.[2]ChPL Azilect Selegilina – raz na dobę (rano) lub dwa razy na dobę w dawkach podzielonych (rano i wczesnym popołudniem), niezależnie od posiłków.[3]ChPL Segan

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Inhibitory MAO–B mogą być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z lewodopą, w celu zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienie efektu końca dawki, pozwalają również na zmniejszenie dawki lewodopy o ok. 10-30%.

W rozmowie z pacjentem:

  • upewnij się, że pacjent wie jak należy stosować leki i stosuje je regularnie; jest to szczególnie ważne w przypadku osób leczonych przez zastosowanie terapii skojarzonej z lewodopą,
  • wyjaśnij pacjentowi, że odpowiednie dobranie dawki może zająć pewien okres czasu, zanim objawy choroby ustąpią; leczenie powinno być prowadzone pod stałą kontrolą lekarza.
Czy leczenie przynosi efekty?

Jeśli upewniłeś się, że pacjent prawidłowo stosuje leki zapytaj go o stopień nasilenia objawów. W przypadku braku poprawy powinien się zgłosić do lekarza prowadzącego – konieczna może okazać się zmiana leku lub dawki.

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Najczęstsze działania niepożądane selegiliny i rasagiliny to: suchość w ustach, bóle i zawroty głowy, zaburzenia snu, arytmie, spadki ciśnienia, objawy grypopodobne, depresyjne obniżenie nastroju, a także niedośnienie ortostatyczne[4]Montastruc JL, Chaumerliac C, Desboeuf K, Manika M, Bagheri H, Rascol O,
Lapeyre-Mestre M. Adverse drug reactions to selegiline: a review of the French pharmacovigilance database. Clin Neuropharmacol. 2000 Sep-Oct;23(5):271-5. abstrakt 

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Inhibitory MAO-B nie wchodzą w interakcję z serami pleśniowymi, tak jak moklobemid (przedstawiciel inhibitorów MAO-A).[5]Szökő É, Tábi T, Riederer P, Vécsei L, Magyar K. Pharmacological aspects of the neuroprotective effects of irreversible MAO-B inhibitors, selegiline and rasagiline, in Parkinson’s disease. J Neural Transm (Vienna). 2018 Feb 7. doi: 10.1007/s00702-018-1853-9. abstrakt

Poinformuj pacjenta, że nie powinien w żadnym wypadku odstawiać samodzielnie leków, nawet jeśli wydaje mu się, że nie ma żadnej poprawy. Terapii przeciwparkinsonowskich nigdy nie należy nagle przerywać, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia złośliwego zespółu neuroleptycznego.

Konsultując pacjenta warto wiedzieć, że:

  • selegilina jest przeciwwskazana w chorobie wrzodowej,
  • inhibitorów MAO B nie należy łączyć z innymi inhibitorami MAO, SSRI – możliwe jest wystąpienie zespołu serotoninowego,
  • Inhibitory MAO B mogą częściowo zapobiegać fluktuacjom (osłabieniem działania po długotrwałym leczeniu) podczas leczenia lewodopy.
Czytaj też:
Lewodopa
Zaproponuj zmiany w stylu życia

W przypadku choroby Parkinsona leki są podstawą leczenia, ale nie jej jedyną formą. Znaczącą rolę odgrywa również fizjoterapia, terapia mowy czy dietetyka. Dla niektórych pacjentów pomocna może być również operacja.

Poinformuj pacjenta, że białko spożywcze może kolidować z absorpcją z lewodopy.[6]Simon N, Gantcheva R, Bruguerolle B, Viallet F. The effects of a normal protein diet on levodopa plasma kinetics in advanced Parkinson’s disease. Parkinsonism Relat Disord. 2004 Mar;10(3):137-42. abstrakt. Niektórzy lekarze zalecają jeść mniej białka w ciągu dnia i więcej w godzinach wieczornych, ale wszelkie zmiany w diecie powinny być skonsultowane z lekarzem lub dietetykiem. Posiłki bogate w białko mogą prowadzić do niskich poziomów lewodopy w osoczu oraz zmniejszać jej dostępność mózgową. Zachęć pacjenta do wykonywania ćwiczeń poprawiających sprawność stawów i mięśni, aby zapobiec coraz większej sztywności i poprawić nastrój. Ponadto, terapie uzupełniające takie jak masaż, aromaterapia mogą złagodzić objawy i poprawiają samopoczucie pacjentów. Każda nowa terapia powinna być jednak wprowadzona po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Data ostatniej aktualizacji: 30.10.2018.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

[artykuły]




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 3 odpowiedzi, ma 3 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Krystian Domański 1 rok, 8 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #16905 Punkty: 1

    Krystian Domański mgr farm.
    3 pkt.

    Mam pytanie, ponieważ wg mojej wiedzy farmakologicznej Moklobemid należy do III generacji inh MAO (selektywne i odwracalne) i nie jest konieczna dieta bez tyraminy (wspomniane sery) a w artykule jest informacja, że wchodzi w taką interakcję, jak jest w rzeczywistości?

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #16921 Punkty: 0

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    969 pkt.

    Odsyłam do ChPL Moklaru [1]:

    Zalecane jest przyjmowanie moklobemidu po posiłkach w celu zmniejszenia prawdopodobieństwa interakcji z tyraminą.
    Ograniczenia dietetyczne dotyczące selektywnych inhibitorów MAO, a zwłaszcza selektywnych odwracalnych inhibitorów MAO typu A jakim jest moklobemid, są o wiele mniejsze w porównaniu do nieselektywnych inhibitorów MAO. Wykazano, że dopiero po przekroczeniu ilości 100-150 mg tyraminy w posiłku może pojawić się wzrost ciśnienia tętniczego, co jest praktycznie bardzo mało prawdopodobne, mając na względzie ilość tej aminy w pokarmach.
    Tyramina należy do amin sympatomimetycznych o działaniu pośrednim. MAO znajdująca się w ścianie jelit rozkłada tę aminę i zapobiega jej wchłonięciu. Zahamowanie MAO powoduje wchłanianie się tyraminy i wywieranie przez nią działania ogólnego. Najbardziej niebezpieczny jest gwałtowny wzrost ciśnienia krwi, powodujący krwotoki mózgowe. Do produktów o dużej zawartości tyraminy należą niektóre sery (Boursalt, Cheddar, Camembert, Gruyere), napoje (wino, piwo) oraz marynowane śledzie, produkty drożdżowe, czekolada, soja.
    Z badań przeprowadzonych u pacjentów otrzymujących dawkę leku 600 mg/dobę i średnią dawkę tyraminy zaobserwowano wzrost ciśnienia skurczowego krwi o 30 mmHg.
    Chorzy z nadciśnieniem i wrażliwi na tyraminę powinni unikać spożywania pokarmów bogatych w tyraminę podczas leczenia moklobemidem.

    Czyli nawet przy najbardziej bogatym w tyraminie Cheddarze (max. 1mg w 1g sera) trzeba byłoby zjeść 100-150g (do zrobienia), zażyć większą dawkę moklobemidu i jeszcze być wrażliwym na tyraminę. Nadal, ryzyko istnieje. Dla porównania IMAO najstarszej generacji dawały wzrosty ciśnienia nawet przy kilku gramach sera.

    W praktyce aptecznej ostrzegamy przed takimi głupotami jak interakcja Zyrtecu z alkoholem, to nie widzę powodu żeby nie zwracać uwagi na spożycie serów 🙂

  • #16938 Punkty: 0

    Krystian Domański mgr farm.
    3 pkt.

    Dziękuję za odpowiedź.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp