Łupież skóry głowy

Zarówno w profilaktyce, jak i podczas leczenia łupieżu niezwykle ważna jest zmiana nawyków pielęgnacyjnych i wyeliminowanie czynników sprzyjających łupieżowi. Zła dieta, ciągły stres oraz zaburzenia hormonalne mogą powodować zwiększone wydzielanie łoju.
Łupież jest przewlekłą chorobą owłosionej skóry głowy, która dotyka nawet 50% populacji.[1]Turner G.A. et al.: Stratum corneum dysfunction in dandruff. Int J Cosmet Sci. 2012 Aug; 34(4):298-306 pełny teskt Może przyjmować postać drobnych suchych łusek (łupież suchy) lub tłustych łusek mocno przylegających do skóry (łupież tłusty).

Przyczyną łupieżu mogą być zarówno złe nawyki pielęgnacyjne (częste używanie suszarki, niedokładne spłukiwanie szamponu i kosmetyków do stylizacji, zbyt rzadkie lub zbyt częste mycie włosów), jak i zwiększona kolonizacja grzyba z rodzaju Malassezia. W leczeniu stosuje się głównie substancje przeciwgrzybicze ograniczające kolonizację grzyba takie jak:

  • ketokonazol (Nizoral, Zoxin-Med, Noell),
  • cyklopiroksolamina (Stieprox, na receptę),
  • pirytonian cynku (Catzy Healing Shampoo),
  • klotrimazol (Dermedic Capilarte szampon zwalczający łupież),
  • siarczek selenu (Selsun blue, Nizax control),
  • pirokton olaminy (Ketoxin forte, Seboradin szampon przeciwłupieżowy, DX2).

Ponadto w łupieżu suchym możesz zaproponować preparaty ze składnikami nawilżającymi skórę głowy np. glicerol (Ducray squanorm szampon na łupież suchy) i pantenol (Pharmaceris H-Purin Dry szampon), a w łupieżu tłustym ze złuszczającymi i zmniejszającymi łojotok, np. kwas salicylowy (Salicylol), dziegieć (Paraderm szampon), mocznik (Cerkogel 30 żel) i siarka (Barwa Siarkowa Moc szampon).

Więcej informacji o łupieżu znajdziesz w Zeszycie Aptecznym pt. Problemy dermatologiczne z perspektywy farmaceuty

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Ketokonazol (2% szampon leczniczy). Leczenie łupieżu: stosować 2 razy w tygodniu przez 2-4 tygodnie. Profilaktyka łupieżu: stosować raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie.[2]ChPL Nizoral[3]ChPL Zoxin-Med[4]ChPL Noell

Cyklopiroksolamina (1,5% szampon leczniczy). Leczenie łupieżu: stosować 2-3 razy w tygodniu przez 4 tygodnie.[5]ChPL Stieprox

Szampony kosmetyczne zawierające substancje przeciwgrzybicze t.j.: pirokton olaminy, klotrimazol, pirytonian cynku, siarczek selenu (dokładne stężenie składników nie jest znane). Mimo że mają status kosmetyku, producenci zalecają, aby stosować je kilka razy w tygodniu przez ograniczony czas.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Poinformuj pacjenta, że leczenie łupieżu potrwa kilka tygodni. Najlepiej więc od razu dobrać odpowiednią wielkość szamponu leczniczego potrzebną do pełnej kuracji. W saszetce znajduje się ilość szamponu odpowiednia do jednorazowego zastosowania.

Poradź pacjentowi, aby za każdym razem dokładnie nałożył szampon na zwilżoną skórę głowy i włosy, spienił go i pozostawił na kilka minut, a następnie starannie spłukał.

Aby zwiększyć skuteczność leczenia i zmniejszyć prawdopodobieństwo nawrotów, warto po zakończeniu kuracji stosować szampon leczniczy raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie. W pozostałe dni poleć pacjentowi, aby mył włosy delikatnym szamponem dobranym w zależności od rodzaju łupieżu.

Czy leczenie przynosi efekty?

Jeśli leczenie nie przynosi efektów, zapytaj pacjenta w jaki sposób stosuje szampon leczniczy. Jeśli mimo prawidłowego stosowania preparatów dostępnych bez recepty, nadal nie ma rezultatów, a dodatkowo skóra głowy jest swędząca i zaczerwieniona, skieruj go do dermatologa. Takie objawy mogą świadczyć o łojotokowym zapaleniu skóry (ŁZS).

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Szampony lecznicze zawierające cyklopiroksolaminę i ketokonazol mogą powodować odbarwienie włosów.[6]ChPL Stieprox[7]ChPL Nizoral

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Zarówno w profilaktyce, jak i podczas leczenia łupieżu niezwykle ważna jest zmiana nawyków pielęgnacyjnych i wyeliminowanie czynników sprzyjających łupieżowi. Zła dieta, ciągły stres oraz zaburzenia hormonalne mogą powodować zwiększone wydzielanie łoju. Noszenie nakryć głowy również może nasilać łojotok i sprzyjać kolonizacji Malassezia, zachęć więc pacjenta do unikania nakrywania głowy, jeśli oczywiście pora roku na to pozwala. Warto zaproponować odstawienie kosmetyków do stylizacji, które mogą podrażniać skórę głowy i dobrać delikatny szampon (bez SLS, parabenów, dodatków zapachowych) do codziennego mycia skóry głowy i włosów. Korzystnym rozwiązaniem będzie rezygnacja z suszarki do włosów, lokówki czy prostownicy, szczególnie u pacjentów z przesuszoną skórą głowy.

mgr farm. Magdalena Niedbała

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Specjalista farmacji aptecznej i kierownik apteki ogólnodostępnej. Redaktor w grupie opieka.farm.

[nawiąż kontakt]

Cytuj ten artykuł jako:
Magdalena Małgorzata Niedbała, i in.: Łupież skóry głowy, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/baza-porad/lupiez-skory-glowy/) [dostęp: 21 kwietnia 2019]

Źródła:   [ + ]

1. Turner G.A. et al.: Stratum corneum dysfunction in dandruff. Int J Cosmet Sci. 2012 Aug; 34(4):298-306 pełny teskt
2, 7. ChPL Nizoral
3. ChPL Zoxin-Med
4. ChPL Noell
5, 6. ChPL Stieprox
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Retinoidy

Każdorazowo należy uświadamiać pacjentów, że do poprawy stanu skóry może dojść w czasie od 4 do 8 tygodni lub nawet więcej. Możliwe jest także tymczasowe pogorszenie stanu skóry, zanim nastąpi poprawa.

Ochrona przeciwsłoneczna skóry problematycznej

Warunkiem skuteczności ochrony przeciwsłonecznej, oprócz wyboru odpowiednich parametrów ochrony preparatu, jest odpowiednie jego stosowanie. Aby zapewnić deklarowaną przez producentów ochronę produkty przeciwsłoneczne należy stosować w odpowiedni sposób…

Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS)

Jak odróżnić ŁZS od łuszczycy, AZS i trądziku różowawego? Najbardziej charakterystyczne jest występowanie żółtawych łusek i zaostrzeń choroby w okresie zimowym – latem najczęściej obserwuje się poprawę.

Ten temat zawiera 1 odpowiedź, ma 2 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Bernadetta Tywanek 1 miesiąc temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #51876 Punkty: 3

    Magdalena Małgorzata Niedbała mgr farm.
    5 pkt.

    Zarówno w profilaktyce, jak i podczas leczenia łupieżu niezwykle ważna jest zmiana nawyków pielęgnacyjnych i wyeliminowanie czynników sprzyjających łupieżowi. Zła dieta, ciągły stres oraz zaburzenia hormonalne mogą powodować zwiększone wydzielanie łoju.(…)

    [Czytaj cały artykuł tu: Łupież skóry głowy]

    Zapraszam do dyskusji.

    3 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #51916 Punkty: 4

    Bernadetta Tywanek mgr farm.
    8 pkt.

    W przypadku łupieżu tłustego warto zaproponować pacjentowi preparat, który będzie oczyszczał skórę głowy np. emulsję Squamax (jest wygodniejsza w stosowaniu od Salicylolu, choć trzeba ją nałożyć na głowę na co najmniej 2h), lub płyn keratolityczny np. Pharmaceris P Ichtilix Forte. Szampony lepiej działają, kiedy skóra jest oczyszczona.

    4 użytkowników uznało wpis za pomocny.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej