Sartany

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Sartany blokują receptor angiotensynowy AT1, znosząc efekt działania angiotensyny II, białka o silnym działaniu naczyniozwężającym. Najczęściej stosowane są w terapii nadciśnienia, w mono – lub politerapii. Zaliczane są do długodziałających leków hipotensyjnych. Ponadto udowodniono ich skuteczność w niewydolności mięśnia sercowego w hamowaniu przerostu lewej komory serca i w zawale mięśnia sercowego. W niepowikłanym nadciśnieniu uważa się, że są równie skuteczne jak inhibitory konwertazy angiotensyny (IKA).[1]Kostka-Jeziorny K., Tykarski A.: Próba pozycjonowania trzech nowoczesnych sartanów — kandesartanu, telmisartanu i walsartanu w zależności od powikłań sercowo-naczyniowych nadciśnienia tętniczego i chorób współistniejących. Nadciśnienie tętnicze rok 2013, tom 17; nr 1 Via Medica, ISSN 1428–5851 pełny tekst.pdf[2]Csaba Andra´s Dezsi:  The Different Therapeutic Choices with ARBs. Which One to Give? When? Why? Am J Cardiovasc. Drugs 2016, 16:255–266. pełny tekst.pdf  

Do leków z tej grupy należą:

  • kandesartan (Atacand,  Carzap,  Karbis, Ranacand),
  • walsartan (Avasart,  Axudan,  Bespres, Diovan, Valtap, Vanatex),
  • telmisartan (MicardisPolsart,  Telmix, Telmizek, Tolura, Tezeo),
  • losartan (CozaarLorista,  Xartan, Lakea),
  • eprosartan (Teveten),
  • irbesartan (Ifirmasta, Irprestan).
Czytaj też:
Recepta farmaceutyczna na walsartan [Case #25]
Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Efekt działania sartanów utrzymuje się przez 24 godziny –  przyjmuje się je raz dziennie, niezależnie od posiłku. Lek należy popić wodą.[3]ChPL: Vanatex [ z dnia: 22.12.2014 r.][4]Sabbah ZA, Mansoor A, Kaul U. Angiotensin receptor blockers – advantages of the new sartans. J Assoc Physicians India. 2013 Jul;61(7):464-70. abstrakt

Choć sartany mają taki sam mechanizm działania, różnią się między sobą dawkowaniem, wskazaniami, mogą mieć też inny okres półtrwania. Poniższa tabela porównuje dawki sartanów na przykładzie nadciśnienia.[5]London New Drugs Group APC/DTC Briefing Document, ACE Inhibitors and Angiotensin II Receptor-Antagonists for hypertension, 2018 pełny tekst .pdf

ARBDawka początkowaDawka podtrzymująca niższaDawka podtrzymująca wyższaDawka maksymalnaTmaxokres półtrwania
walsartan (Avasart,  Axudan,  Bespres, Diovan, Valtap, Vanatex)80 mg80 mg160 mg160 mg2-4 h6-9 h
losartan (Lorista,  Xartan, Lakea)50 mg50 mg100 mg100 mg3-4 h6-9 h
kandesartan (Atacand,  Carzap,  Karbis, Ranacand)8 mg8 mg16 mg32 mg3-4 h~9 h
telmisartan (Polsart,  Telmix, elmizek, Tolura, Tezeo)40 mg20-40 mg40 mg80 mg3 h24 h
eprosartan (Teveten)600 mg600 mg800 mg (w Polsce niedostępna)800 mg (w Polsce niedostępna)1-2 h5-9 h
irbesartan (Ifirmasta, Irprestan)150 mg150 mg300 mg300 mg1,5-2 h11-15 h

Dawki w tabeli są orientacyjne – inna dawka początkowa może być zalecana w ChPL w różnych krajach, jeszcze inne mogą znaleźć się w wytycznych.

Tylko kandesartan, losartan i walsartan mają niewydolność serca we wskazaniach. O porze dnia stosowania sartanu decyduje lekarz. Telmisartan ma najdłuższy okres półtrwania i znaczenie pory dnia jest tu najmniejsze.

Choć można przewidzieć efekt hipotensyjny rożnych równoważnych dawek, farmaceuta NIE POWINIEN zamieniać sartanów pomiędzy sobą (np. na prośbę pacjenta lub w przypadku ewentualnego braku walsartanu czy innej cząsteczki na rynku).

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Inhibitory ACE są wykorzystywane w przypadku różnych schorzeń układu sercowo-naczyniowego, nie wszystkie z ich działań są zrozumiałe dla pacjenta. Zapytaj czy pacjent przyjmuje leki regularnie i o odpowiedniej porze dnia. 

Jeśli zauważysz, ze pacjent zaniedbuje przyjmowanie swoich leków możesz wydać mu ulotkę o tym, jakie są powikłania nieleczonego nadciśnienia. Znajdziesz ją TU.

Czy leczenie przynosi efekty?

Działanie sartanów jest zauważalne dopiero po około 2 tygodniach regularnego podawania, a pełny efekt obserwuje się po około 4 tygodniach.[6]ChPL: Valtap [z dnia 26 października 2015][7]ChPL: Carzap [z dnia 28 sierpnia 2017][8]ChPL: Vanatex [z dnia: 22.12.2014 r.]

Podczas rozmowy z pacjentem zapytaj go:

  • czy regularnie kontroluje ciśnienie krwi i jakie ma wyniki; zachęć go do korzystania z dzienniczka pomiarów; 
  • czy odczuwa poprawę, czy nie obserwuje nasilenia objawów; jeśli tak skieruj pacjenta do lekarza przepisującego leki – konieczna może okazać się zmiana leczenia. 
Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Do częstych (czyli ≥ 1/100 do < 1/10) działań niepożądanych sartanów należą zawroty i bóle głowy, zakażenia układu oddechowego,[9]ChPL: Carzap [z dnia: 28 sierpnia 2017] niedociśnienie ortostatyczne, bóle mięśniowo – szkieletowe oraz nudności i wymioty

Warto pamiętać, że inne leki o działaniu hipotensyjnym będą nasilać ich działanie. Za bezpieczne uważa się jednak połączenia sartanów z diuretykiem, antagonistą wapnia lub β-adrenolitykiem.

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Sartany, podobnie jak IKA należą do “leków zatrzymujących potas” – niesie to ze sobą ryzyko hiperkaliemii.  Zwróć uwagę, jeśli pacjent stosuje jednocześnie inne leki, o podobnym działaniu np. leki moczopędne oszczędzające potas do których należy spironolakton (Spironol, Verospiron), eplerenon (Inspra, Nonpres, Eplenocard, Espiro) lub amiloryd, dostępny tylko w postaci preparatów łączonych z hydrochlorotiazydem (Tialorid), a także suplementy potasu. 

Ze względu na podobny mechanizm działania sartanów nie powinno stosować się jednocześnie z inhibitorami konwertazy angiotensyny (IKA). Są one natomiast alternatywą dla IKA, jeśli u pacjenta występuje suchy kaszel, częste działanie niepożądane IKA. Jednoczesne stosowanie sartanów z IKA może powodować niedociśnienie, hiperkaliemię oraz zaburzenia czynności nerek. 

Zaproponuj zmiany w stylu życia

W przypadku pacjentów z chorobami układu krążenia warto podkreślić znaczenie regularnych ćwiczeń, odpowiedniej diety, ograniczenia alkoholu oraz rzucenia palenia.

Data ostatniej aktualizacji: 18.07.2018.

mgr farm. Magdalena Pelczarska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UM w Lublinie. Redaktor prowadząca portalu opieka.farm - merytoryczne wsparcie. Farmaceutka w Aptece u Farmaceutów (AuF).

[artykuły]

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel i kierownik Apteki u Farmaceutów (AuF). Współtwórca KSOF oraz AnP i Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [wyślij wiadomość prywatną] [LinkedIn]

Cytuj ten artykuł jako:
Magdalena Pelczarska, i in.: Sartany, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/baza-porad/sartany/) [dostęp: 23 października 2018]












Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.

27 Udostępnień
Udostępnij27
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp