fbpx
Witania ospała
▲ Witania ospała

Ashwagandha (witania ospała, Withania somnifera L.)

Autor:

Artykuł redakcji.

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność ashwagandhy w łagodzeniu stresu. Ponadto witania wykazała pewną skuteczność w ADHD, lęku, redukcji objawów starzenia, cukrzycy, hipercholesterolemii, chorobie Parkinsona, chorobach stawów, niedoczynności tarczycy, niepłodności, dysfunkcjach seksualnych.

Synonimy: żeń-szeń indyjski, żeń-szeń ajurwedyjski

Witania ospała (Withania somnifera L.), znana szerzej jako ashwagandha, jest wiecznie zielonym krzewem, który występuje głównie w Indiach i na Bliskim Wschodzie. Jest popularnym adaptogenem i składnikiem preparatów wskazanych w stanach wzmożonego zmęczenia i stresu. Wykorzystywanym surowcem jest korzeń.

Działanie i zastosowanie ashwagandhy

Korzeń ashwagandhy zawiera alkaloidy, laktony steroidowe (witanolidy, witaferyny) i saponiny. Niektóre z preparatów są standaryzowane na zawartość witanolidów. Pod względem strukturalnym niektóre witanolidy są podobne do związków występujących w żeń-szeniu (ginsenozydów), a witaferyna A wykazuje podobieństwo do digoksyny. Badania kliniczne potwierdziły skuteczność ashwagandhy w łagodzeniu stresu. Ponadto witania wykazała pewną skuteczność w ADHD, lęku, poprawie wyników sportowych, redukcji objawów starzenia, zmęczenia związanego z chemioterapią, cukrzycy, hipercholesterolemii, chorobie Parkinsona, chorobach stawów, niedoczynności tarczycy, niepłodności, dysfunkcjach seksualnych, chorobie afektywnej dwubiegunowej, zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych i łagodzeniu działań niepożądanych leków psychotropowych.

Skuteczność ashwagandhy potwierdzona w badaniach klinicznych

Ekstrakty z korzenia ashwagandhy wykazały w badaniach klinicznych skuteczność w następującym wskazaniu:

  • Stres – pojedyncze badania kliniczne wykazały, że przyjmowanie 240–600 mg na dobę ekstraktu przez okres 60 dni zmniejsza subiektywne odczucie stresu o 30–44% i wiąże się z obniżeniem stężenia kortyzolu we krwi o 22–28% u osób dorosłych narażonych na przewlekły stres. Uzyskane wyniki były istotne statystycznie względem tych uzyskanych w grupach otrzymujących placebo.[1] Ponadto podwójnie zaślepione badanie kliniczne z randomizacją wykazało, że stosowanie 300 mg ekstraktu 2 razy na dobę przez 8 tygodni zmniejsza przyrost masy ciała u uczestników narażonych na stres w stosunku do tych otrzymujących placebo.[2]

Niewystarczające dowody na skuteczność ashwagandhy

Wskazania, w których wykazano potencjalną korzyść stosowania preparatów z ashwagandhą, lecz uzyskane wyniki nie są wystarczające do stwierdzenia jednoznacznej skuteczności, to:

  • ADHD – w niewielkim badaniu klinicznym z randomizacją 120 dzieciom z niedawno rozpoznanym ADHD podawano złożony preparat ziołowy (zawierający m.in. ashwagandhę) lub placebo. Dzieci z grupy badanej wykazały po 4 miesiącach statystycznie istotną poprawę w zakresie uwagi i panowania nad reagowaniem na bodźce względem grupy placebo, w której nie uzyskano żadnej poprawy.[3]
  • Lęk – w jednym badaniu klinicznym z randomizacją z 2009 roku w grupie uczestników przyjmującej 300 mg 2 razy dobę ekstraktu z korzenia ashwagandhy obserwowano lepsze rezultaty w redukcji lęku względem grupy otrzymującej placebo.[4] Ponadto inne badanie kliniczne wykazało, że dodanie 1 g ashwagandhy do standardowej terapii SSRI pozwala na zmniejszenie objawów lęku u pacjentów z zespołem lęku uogólnionego.[5]
  • Poprawa wyników sportowych – metaanaliza 4 badań klinicznych, obejmujących łącznie 142 uczestników, wykazała, że przyjmowanie 500–1000 mg na dobę ashwagandhy do 12 tygodni poprawia wydolność tlenową. Badacze podkreślają jednak, że włączone badania cechowała duża różnorodność i konieczne jest potwierdzenie wyników w innych badaniach.[6]
  • Objawy starzenia – 12-tygodniowe prospektywne badanie kliniczne z randomizacją wykazało, że przyjmowanie 600 mg na dobę ekstraktu z ashwagandhy przez 25 pacjentów w wieku 65–80 lat poprawia jakość snu, czuwanie i samopoczucie statystycznie istotnie względem grupy kontrolnej otrzymującej placebo.[7]
  • Zmęczenie będące wynikiem chemioterapii – w otwartym badaniu klinicznym bez randomizacji pacjentki cierpiące na raka piersi i poddawane chemioterapii przyjmowały sproszkowany ekstrakt z ashwagandhy w ilości 2 g 3 razy dziennie, co wiązało się z obniżeniem subiektywnego zmęczenia związanego z leczeniem o 16–52% względem pacjentek nieotrzymujących ashwagandhy.[8]
  • Cukrzyca – małe badanie kliniczne wykazało, że przyjmowanie sproszkowanego korzenia ashwagandhy przez 30 dni w ilości 3 g na dobę obniża stężenie glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą typu II, jednak wiarygodność badania ogranicza brak grupy kontrolnej.[9]
  • Hipercholesterolemia – przyjmowanie 3 g na dobę proszku z korzenia ashwagandhy przez 30 dni obniżało poziom trójglicerydów, cholesterolu LDL i VLDL, jednak w badaniu nie uwzględniono grupy kontrolnej.[9]
  • Choroba Parkinsona – niewielkie badanie kliniczne z udziałem 18 pacjentów wykazało redukcję objawów choroby Parkinsona w grupie otrzymującej produkt ziołowy zawierający w składzie m.in. ashwagandhę. Uzyskane wyniki ogranicza brak grupy kontrolnej oraz mała grupa badana i zastosowanie preparatu złożonego, przez co nie można ocenić wpływu konkretnego składnika.[10]
  • Choroby stawów – w małych badaniach klinicznych stosowanie preparatów zawierających m.in. ashwagandhę wiązało się ze zmniejszeniem objawów u pacjentów z zapaleniem kości i stawów oraz reumatoidalnym zapaleniem stawów.[11][12]
  • Niedoczynność tarczycy – w prospektywnym podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym z randomizacją u pacjentów przyjmujących ekstrakt z korzenia ashwagandhy w ilości 600 mg na dobę obserwowano zmniejszenie poziomu TSH oraz wzrost stężenia T3 i T4 po 8 tygodniach suplementacji.[13]
  • Niepłodność – w jednym z badań przyjmowanie przez mężczyzn Ashwagandhy 5 g na dobę przez trzy miesiące zmniejszało wskaźniki stresu oksydacyjnego, poprawiało jakość nasienia, w tym liczbę i ruchliwość plemników, oraz stężenie testosteronu, LH, FSH i prolaktyny.[14] Inne badanie kliniczne wykazało, że u mężczyzn przyjmujących ashwagandhę w ilości 225 mg 3 razy dziennie przez trzy miesiące nastąpił wzrost stężenia plemników o 167%, objętości nasienia o 53% i ruchliwości o 57%.[15]
  • Dysfunkcje seksualne – badanie obejmujące 50 kobiet zgłaszających niezadowolenie ze stosunków seksualnych i trudności w osiągnięciu orgazmu wykazało, że przyjmowanie wysoko skoncentrowanego ekstraktu z korzenia ashwagandhy w ilości 300 mg 2 razy na dobę przez 8 tygodni zwiększa liczbę zadowalających stosunków, ułatwia osiągnięcie orgazmu i poprawia nawilżenie pochwy względem kobiet nieotrzymujących ekstraktu.[16]

Ekstrakty z korzenia witanii ospałej badano również pod kątem potencjalnego zastosowania w łagodzeniu działań niepożądanych leków psychotropowych, chorobie afektywnej dwubiegunowej i zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych, jednak mimo osiągnięcia potencjalnie korzystnego wpływu badania nie są wystarczająco wiarygodne, aby jednoznacznie potwierdzić skuteczność witanii.

Bezpieczeństwo stosowania ashwagandhy

Przyjmowanie w badaniach klinicznych ashwagandhy w ilości do 1000 mg na dobę przez 12 tygodni było dobrze tolerowane.[1] Duże ilości mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a rzadko – toksyczność wątroby.

Interakcje ashwagandhy

Stosowanie jednocześnie z lekami przeciwcukrzycowymi może zwiększać ryzyko hipoglikemii. Badania sugerują, że ashwagandha może wykazywać działanie addytywne ze środkami hipotensyjnymi oraz lekami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy, m.in. benzodiazepinamibarbituranami. Witania może również nasilać syntezę i zwiększać wydzielanie hormonów tarczycy, nasilając działanie lewotyroksyny.

Preparaty dostępne na rynku zawierające ashwagandhę

Ashwagandha stanowi składnik preparatów dostępnych jako suplementy diety, zarówno jedno- jak i wieloskładnikowych, których przykłady przedstawione zostały w tabeli poniżej.

Wybrane suplementy diety zawierające ashwagandhę:

Nazwa preparatu Zawartość ashwagandhy w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Olimp Gold Ashwagandha 300 mg ekstraktu ashwagandhy KSM-66 w tym 15 mg witanolidów Suplement diety mający korzystny wpływ na budowanie odporności organizmu na czynniki stresowe.
Naturell Ashwagandha 160 mg ekstraktu w tym min. 21 mg witanolidów Suplement diety zawierający ashwagandhę, która wspiera organizm w wysiłku i wyczerpaniu.
Olimp Forstres 50 mg ekstraktu w tym 1,5% witanolidów

Pozostałe składniki:

Ekstrakt z liści melisy, magnez, wit. B6

Suplement diety zawierający składniki wspomagające w stanach stresu, napięcia, zmęczenia.
Miralo 250 mg ekstraktu w tym 17,5 mg witanolidów

Pozostałe składniki:

Ekstrakt ze znamion słupka szafranu

Suplement diety wspierający nastrój oraz wpływający na zwiększenie odporności na stres.
Solgar Witania Ospała Ashwagandha 300 mg wyciągu w tym 4,5 mg witanolidów, 100 mg surowego korzenia Suplement diety, który wpływa na normalizowanie i usprawnianie różnych funkcji organizmu.

 

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Natural Medicines. (2020). Ashwagandha. Aktualizacja: 16.12.2020.  
  2. Choudhary, D., Bhattacharyya, S., Joshi, K. (2017). Body Weight Management in Adults Under Chronic Stress Through Treatment With Ashwagandha Root Extract: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Trial. Journal of evidence-based complementary & alternative medicine, 22(1), 96–106. https://doi.org/10.1177/2156587216641830
  3. Katz, M., Levine, A. A., Kol-Degani, H., Kav-Venaki, L. (2010). A compound herbal preparation (CHP) in the treatment of children with ADHD: a randomized controlled trial. Journal of attention disorders, 14(3), 281–291. https://doi.org/10.1177/1087054709356388
  4. Cooley, K., Szczurko, O., Perri, D., Mills, E. J., Bernhardt, B., Zhou, Q., Seely, D. (2009). Naturopathic care for anxiety: a randomized controlled trial ISRCTN78958974. PloS one, 4(8), e6628. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0006628
  5. Fuladi, S., Emami, S. A., Mohammadpour, A. H., Karimani, A., Manteghi, A. A., Sahebkar, A. (2020). Assessment of Withania somnifera root extract efficacy in patients with generalized anxiety disorder: A randomized double-blind placebo-controlled trial. Current clinical pharmacology, 10.2174/1574884715666200413120413. Advance online publication. https://doi.org/10.2174/1574884715666200413120413
  6. Pérez-Gómez, J., Villafaina, S., Adsuar, J. C., Merellano-Navarro, E., Collado-Mateo, D. (2020). Effects of Ashwagandha (Withania somnifera) on VO2max: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 12(4), 1119. https://doi.org/10.3390/nu12041119
  7. Kelgane, S. B., Salve, J., Sampara, P., Debnath, K. (2020). Efficacy and Tolerability of Ashwagandha Root Extract in the Elderly for Improvement of General Well-being and Sleep: A Prospective, Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Study. Cureus, 12(2), e7083. https://doi.org/10.7759/cureus.7083
  8. Biswal, B. M., Sulaiman, S. A., Ismail, H. C., Zakaria, H., Musa, K. I. (2013). Effect of Withania somnifera (Ashwagandha) on the development of chemotherapy-induced fatigue and quality of life in breast cancer patients. Integrative cancer therapies, 12(4), 312–322. https://doi.org/10.1177/1534735412464551
  9. Andallu, B., Radhika, B. (2000). Hypoglycemic, diuretic and hypocholesterolemic effect of winter cherry (Withania somnifera, Dunal) root. Indian journal of experimental biology, 38(6), 607–609.  
  10. Nagashayana, N., Sankarankutty, P., Nampoothiri, M. R., Mohan, P. K., Mohanakumar, K. P. (2000). Association of L-DOPA with recovery following Ayurveda medication in Parkinson’s disease. Journal of the neurological sciences, 176(2), 124–127. https://doi.org/10.1016/s0022-510x(00)00329-4
  11. Kulkarni, R. R., Patki, P. S., Jog, V. P., Gandage, S. G., Patwardhan, B. (1991). Treatment of osteoarthritis with a herbomineral formulation: a double-blind, placebo-controlled, cross-over study. Journal of ethnopharmacology, 33(1-2), 91–95. https://doi.org/10.1016/0378-8741(91)90167-c
  12. Kumar, G., Srivastava, A., Sharma, S. K., Rao, T. D., Gupta, Y. K. (2015). Efficacy & safety evaluation of Ayurvedic treatment (Ashwagandha powder & Sidh Makardhwaj) in rheumatoid arthritis patients: a pilot prospective study. The Indian journal of medical research, 141(1), 100–106. https://doi.org/10.4103/0971-5916.154510
  13. Sharma, A. K., Basu, I., Singh, S. (2018). Efficacy and Safety of Ashwagandha Root Extract in Subclinical Hypothyroid Patients: A Double-Blind, Randomized Placebo-Controlled Trial. Journal of alternative and complementary medicine (New York, N.Y.), 24(3), 243–248.
  14. Ahmad, M. K., Mahdi, A. A., Shukla, K. K., Islam, N., Rajender, S., Madhukar, D., Shankhwar, S. N., Ahmad, S. (2010). Withania somnifera improves semen quality by regulating reproductive hormone levels and oxidative stress in seminal plasma of infertile males. Fertility and sterility, 94(3), 989–996. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2009.04.046{
  15. Ambiye, V. R., Langade, D., Dongre, S., Aptikar, P., Kulkarni, M., Dongre, A. (2013). Clinical Evaluation of the Spermatogenic Activity of the Root Extract of Ashwagandha (Withania somnifera) in Oligospermic Males: A Pilot Study. Evidence-based complementary and alternative medicine : eCAM, 2013, 571420. https://doi.org/10.1155/2013/571420
  16. Dongre, S., Langade, D., Bhattacharyya, S. (2015). Efficacy and Safety of Ashwagandha (Withania somnifera) Root Extract in Improving Sexual Function in Women: A Pilot Study. BioMed research international, 2015, 284154. https://doi.org/10.1155/2015/284154
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Ashwagandha (witania ospała, Withania somnifera L.), Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/ashwagandha/) [dostęp: 25 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję