fbpx

Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.)

Autor:

Artykuł redakcji.

Liczne wstępne badania kliniczne potwierdziły skuteczność borówki czarnej w przewlekłej niewydolności żylnej. Preparaty z borówką mogą być również potencjalnie skuteczne w redukcji zmęczenia wzroku, u pacjentów z retinopatią cukrzycową/nadciśnieniową, jaskrą i bolesnym miesiączkowaniem

Synonimy: bilberry

Borówka czarna, znana również jako borówka czernica, jest wieloletnim kwitnącym krzewem. Jej owoce są składnikiem preparatów dedykowanych głównie w celu poprawy funkcjonowania narządu wzroku.

Działanie i zastosowanie borówki czarnej

Owoce borówki są źródłem antocyjanów, flawonoidów, garbników i resweratrolu. Są składnikiem preparatów głównie ze względu na zawartość flawonoidów zmniejszających przepuszczalność naczyń krwionośnych i działających antyoksydacyjnie oraz antocyjanów, które korzystnie wpływają na ostrość wzroku i łagodzą objawy zaburzeń widzenia. Liczne wstępne badania kliniczne potwierdziły skuteczność borówki czarnej w przewlekłej niewydolności żylnej. Preparaty z borówką mogą być również potencjalnie skuteczne w redukcji zmęczenia wzroku, u pacjentów z retinopatią cukrzycową/nadciśnieniową, jaskrą i bolesnym miesiączkowaniem. Borówka przyczyniała się również do zmniejszenia poziomu glukozy i insuliny, spadku masy ciała i redukcji objawów zespołu jelita drażliwego.

Skuteczność borówki czarnej potwierdzona badaniami klinicznymi

Przeprowadzone badania kliniczne wskazują na skuteczność borówki czarnej w leczeniu:

  • Przewlekłej niewydolności żylnej – według wstępnych badań klinicznych przyjmowanie standaryzowanego na zawartość antocyjanów wyciągu z borówki czarnej pozwala na zmniejszenie objawów schorzenia, m.in. obrzęku, bólu i siniaków kończyn dolnych.[1]

Niewystarczające dowody na skuteczność borówki czarnej

12–tygodniowe podwójnie zaślepione badanie kliniczne z randomizacją wykazało, że stosowanie 240 mg standaryzowanego ekstraktu borówki czarnej poprawia wskaźniki zmęczenia wzroku na skutek długotrwałego korzystania z komputera podczas pracy.[2] Inne badanie z zastosowaniem preparatu złożonego (borówka czarna + olej rybny + luteina) wykazało, że codzienna suplementacja przez 4 tygodnie również przyczynia się do zmniejszenia objawów zmęczenia wzroku.[3]

Wstępne badania kliniczne wskazują, że stosowanie 160 mg ekstraktu przez 6 miesięcy w połączeniu ze standardową terapią wpływa na poprawę krążenia w obrębie siatkówki u pacjentów z retinopatią cukrzycową oraz retinopatią nadciśnieniową.[4] Ponadto jednokrotne przyjęcie ekstraktu w ilości 470 mg przed wykonaniem doustnego testu tolerancji glukozy przyczyniało się do obniżenia jej stężenia oraz poziomu insuliny we krwi względem placebo.[5] Metaanaliza wstępnych badań wykazała, że stosowanie preparatu zawierającego antocyjany borówki przez minimum rok pozwala na poprawę widzenia u pacjentów z jaskrą normalnego napięcia.[6] Ekstrakt z borówki wykazał również pewną skuteczność w redukcji objawów towarzyszących miesiączce, m.in. bólu lędźwiowo-krzyżowego, piersi, głowy oraz nudności.

Według wstępnych badań klinicznych spożywanie owoców borówki czarnej może w pewnym stopniu przyczyniać się do spadku masy ciała i zmniejszenia obwodu talii u kobiet z nadwagą lub otyłością. Stosowanie preparatów złożonych zmniejszało z kolei objawy zespołu jelita drażliwego takie jak ból brzucha i wzdęcia.

Brak dowodów na skuteczność borówki czarnej

Dowody na skuteczność borówki czarnej w zakresie poprawy widzenia nocnego są sprzeczne, jednak biorąc pod uwagę badania wysokiej jakości, borówka prawdopodobnie nie jest skuteczna w tym wskazaniu. Pozytywny efekt wykazały badania bez randomizacji (oraz jedno z randomizacją), a także testy na zwierzętach, co może sugerować potencjalny efekt korzystny, ale konieczne są dalsze badania.[7]

Badania kliniczne wskazują również, że spożywanie owoców borówki czarnej nie wpływa na masę ciała ani metabolizm lipidów i glukozy u pacjentów z zespołem metabolicznym.

Bezpieczeństwo stosowania borówki czarnej

Borówka czarna jest określana jako GRAS (ang. Generally Recognized As Safe), gdy jest stosowana w żywności. Ekstrakty stosowano w badaniach klinicznych bezpiecznie w ilości 160 mg na dobę do 6 miesięcy.[1]  Stosowanie liści borówki w dużych ilościach lub długotrwale może być potencjalnie niebezpieczne.

Interakcje borówki czarnej

Składniki borówki czarnej mogą hamować agregację płytek, nasilając działanie leków przeciwzakrzepowych i/lub przeciwpłytkowych. Ekstrakty mogą przyczyniać się do obniżenia stężenia glukozy we krwi i zwiększać ryzyko hipoglikemii u pacjentów stosujących leki przeciwcukrzycowe. Badania na zwierzętach wskazują, że borówka może potencjalnie wpływać na zmianę stężenia we krwi niektórych leków, m.in. paracetamolu i teofiliny.

Preparaty dostępne na rynku zawierające borówkę czarną

Borówka czarna wchodzi w skład preparatów o różnych kategoriach dostępności. Przykładowe preparaty zostały przedstawione w tabelach poniżej.

Wybrane suplementy diety zawierające borówkę czarną.

Nazwa preparatu Zawartość borówki czarnej w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Doppelherz aktiv Luteina PREMIUM 50 mg

Pozostałe składniki:

Wyciąg z kwiatów aksamitki, luteina, zeaksantyna, cynk, miedź, wit. A, wit. C, wit. E, wit. B6, kwas foliowy, wit. B12

Suplement diety wpływający na prawidłowe widzenie oraz wspomagający narząd wzroku.
Bioretinof 460 mg ekstraktu w tym 115 mg antocyjanów

Pozostałe składniki:

Wit. C, wit. E, trokserutyna, rutyna, cynk, wit. B6, wit. B12

Suplement diety zawierający składniki wspomagające naczynia krwionośne w obrębie narządu wzroku.
Blue Berry Plus 400 mg wyciągu

Pozostałe składniki:

Wyciąg ze świetlika, wyciąg z aksamitki, luteina, wit. A, cynk, miedź

Suplement diety pomagający utrzymać dobry wzrok i witalność oraz dbać o oczy.

Wybrane produkty lecznicze zawierające borówkę czarną.

Nazwa preparatu Zawartość borówki czarnej w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Owoc borówki czernicy, zioło pojedyncze 20–40 g Produkt leczniczy w formie ziół do zaparzania, stosowany jako środek pomocniczy w postaci naparu podczas biegunek.

Wybrane wyroby medyczne zawierające borówkę czarną.

Borówkowe nie określono

Pozostałe składniki:

Kwas hialuronowy, HPMC

Krople do oczu stosowane przy suchości i niewielkim podrażnieniu oczu spowodowanym zmęczeniem, czynnikami zewnętrznymi, długotrwałą pracą przy komputerze lub noszeniem soczewek kontaktowych.
Nazwa preparatu Zawartość borówki czarnej w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Natural Medicines. (2020). Bilberry. Aktualizacja: 04.08.2020.  
  2. Kosehira, M., Machida, N., Kitaichi, N. (2020). A 12-Week-Long Intake of Bilberry Extract (Vaccinium myrtillus L.) Improved Objective Findings of Ciliary Muscle Contraction of the Eye: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Parallel-Group Comparison Trial. Nutrients, 12(3), 600. https://doi.org/10.3390/nu12030600
  3. Kawabata, F., Tsuji, T. (2011). Effects of dietary supplementation with a combination of fish oil, bilberry extract, and lutein on subjective symptoms of asthenopia in humans. Biomedical research (Tokyo, Japan), 32(6), 387–393. https://doi.org/10.2220/biomedres.32.387
  4. Gizzi, C., Belcaro, G., Gizzi, G., Feragalli, B., Dugall, M., Luzzi, R., Cornelli, U. (2016). Bilberry extracts are not created equal: the role of non anthocyanin fraction. Discovering the “dark side of the force” in a preliminary study. European review for medical and pharmacological sciences, 20(11), 2418–2424.
  5. Hoggard, N., Cruickshank, M., Moar, K. M., Bestwick, C., Holst, J. J., Russell, W., Horgan, G. (2013). A single supplement of a standardised bilberry (Vaccinium myrtillus L.) extract (36% wet weight anthocyanins) modifies glycaemic response in individuals with type 2 diabetes controlled by diet and lifestyle. Journal of nutritional science, 2, e22. https://doi.org/10.1017/jns.2013.16
  6. Shim, S. H., Kim, J. M., Choi, C. Y., Kim, C. Y., Park, K. H. (2012). Ginkgo biloba extract and bilberry anthocyanins improve visual function in patients with normal tension glaucoma. Journal of medicinal food, 15(9), 818–823. https://doi.org/10.1089/jmf.2012.2241
  7. Canter, P. H., Ernst, E. (2004). Anthocyanosides of Vaccinium myrtillus (bilberry) for night vision–a systematic review of placebo-controlled trials. Survey of ophthalmology49(1), 38–50. https://doi.org/10.1016/j.survophthal.2003.10.006
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.), Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/borowka-czarna-vaccinium-myrtillus-l/) [dostęp: 25 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję