fbpx
Portal opieka.farm.
▲ Portal opieka.farm.

Burak zwyczajny (Beta vulgaris L.)

Autor:

Artykuł redakcji.

Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły skuteczność buraka w poprawie wyników sportowych i łagodzeniu bólu mięśni po wysiłku. Brakuje wystarczających dowodów na skuteczność buraka u pacjentów z nadciśnieniem i ryzykiem chorób serca.

Synonimy: beet, burak ćwikłowy

Burak zwyczajny jest kwitnącą rośliną wieloletnią, która w Polsce stanowi roślinę uprawną. Korzeń i liście buraka są stosowane jako żywność, a składnikiem suplementów diety jest sok z buraków.

Działanie i zastosowanie buraka zwyczajnego

Burak jest źródłem betacyjanin i betaksantyn, w tym betainy. Ponadto liście są źródłem flawonoidów. Potencjalnie betalainy mogą hamować aktywność cyklooksygenazy-2, a zawartość błonnika pomaga obniżyć poziom cholesterolu. Buraki są również źródłem azotanów (min. 250 mg na 100 g), które przez konwersję do tlenku azotu mogą rozszerzać naczynia i działać hipotensyjnie, ochronnie na śródbłonek naczyniowy i zwiększać wydolność w trakcie wysiłku fizycznego. Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły skuteczność buraka w poprawie wyników sportowych i łagodzeniu bólu mięśni po wysiłku. Brakuje wystarczających dowodów na skuteczność buraka u pacjentów z nadciśnieniem i ryzykiem chorób serca. Burak prawdopodobnie nie wpływa na obniżenie poziomu TG, redukcję masy ciała, obniżenie ciśnienia u kobiet ciężarnych z nadciśnieniem wywołanym ciążą i nie jest skuteczny u pacjentów z nadciśnieniem płucnym.

Skuteczność buraka zwyczajnego potwierdzona w badaniach klinicznych

Sok z buraków wykazał skuteczność kliniczną w:

  • Poprawie wyników sportowych – wiele pojedynczych badań klinicznych i niektóre metaanalizy wykazały, że przyjmowanie soku z buraków 70–500 ml na trzy godziny przed wysiłkiem fizycznym wpływa na zwiększenie ilości azotanów we krwi, które w wyniku przekształcenia do tlenku azotu poprawiają wydolność. W większości przeprowadzonych badań sok z buraków był skuteczny u osób trenujących jedynie rekreacyjnie, otyłych nastolatków i dorosłych prowadzących siedzący tryb życia, lecz raczej nie poprawiał wyników u zawodowych sportowców. Niektóre badania wykazały poprawę wyników u sportowców, lecz była ona raczej niewielka – mniejsza niż 1%.[1]
  • Bolesności mięśni wywołanej wysiłkiem fizycznym – według niektórych badań klinicznych spożywanie soku z buraków po wysiłku fizycznym przyczynia się do redukcji bólu mięśni.[2][3]

Niewystarczające dowody na skuteczność buraka zwyczajnego

Mimo że metaanalizy badań klinicznych wskazują na niewielkie obniżenie ciśnienia tętniczego krwi u zdrowych dorosłych osób spożywających sok z buraków, nie potwierdzają tego badania z udziałem pacjentów z nadciśnieniem.[4][5] Według wstępnych badań klinicznych stosowanie produktu złożonego z buraków i głogu może przyczyniać się do niewielkiej redukcji poziomu trójglicerydów u pacjentów z ryzykiem chorób serca.[6]

Brak dowodów na skuteczność buraka zwyczajnego

Przyjmowanie liofilizowanych liści buraka nie wpływało na obniżenie poziomu trójglicerydów u pacjentów z nadwagą, zmniejszenie masy ciała i wskaźnika BMI. Ponadto spożywanie soku z buraków nie przyczyniało się do obniżenia ciśnienia tętniczego u kobiet ciężarnych z nadciśnieniem wywołanym ciążą oraz nie powodowało zamierzonych skutków u pacjentów z nadciśnieniem płucnym.

Bezpieczeństwo stosowania buraka zwyczajnego

Spożywanie buraka zwyczajnego jest uważane za bezpieczne w ilościach występujących w żywności. Sok z buraków był bezpiecznie stosowany w badaniach klinicznych w ilości do 500 ml na dobę przez 7 dni.[1] U niektórych pacjentów podczas przyjmowania soku z buraków występowało czerwone zabarwienie moczu i stolca, nudności, biegunka lub zaparcie. Teoretycznie spożywanie dużej liczby buraków może uszkadzać czynność nerek ze względu na zawartość kwasu szczawiowego. Preparaty z buraka zwyczajnego nie wchodzą w klinicznie istotne interakcje z lekami ani żywnością.

Preparaty dostępne na rynku zawierające buraka zwyczajnego

Burak zwyczajny stanowi składnik preparatów o statusie suplementów diety, które zaprezentowano w tabeli poniżej.

Wybrane suplementy diety zawierające buraka zwyczajnego.

Nazwa preparatu Zawartość buraka w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Pharmovit Burak zwyczajny, ekstrakt 15:1 400 mg ekstraktu 15:1 z korzenia Suplement diety wspomagający obniżenie ciśnienia, zmniejszenie kosztów tlenowych wysiłku fizycznego i zwiększenie wydolności.
MonArte 25 mg ekstraktu w tym 4 mg azotanów

Pozostałe składniki:

Ekstrakt z czerwonego ryżu, monakolina K, gamma-oryzanol, ekstrakt z fukoidanu z brunatnic, cytrulina, L-arginina, koenzym Q10, wit. C, kwas foliowy, wit. D, wit. B12, wit. B6

Suplement diety dla osób dbających o prawidłowe stężenie cholesterolu we krwi.
Burak Herbapol kapsułki 804 mg koncentratu

Pozostałe składniki:

Wit. C, żelazo

Suplement diety pomagający w prawidłowym transporcie tlenu w organizmie i funkcjonowaniu układu odpornościowego.

 

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Natural Medicines. (2020). Beet. Aktualizacja: 11.11.2020.  
  2. Clifford, T., Berntzen, B., Davison, G. W., West, D. J., Howatson, G., Stevenson, E. J. (2016). Effects of Beetroot Juice on Recovery of Muscle Function and Performance between Bouts of Repeated Sprint Exercise. Nutrients, 8(8), 506. https://doi.org/10.3390/nu8080506
  3. Clifford, T., Howatson, G., West, D. J., Stevenson, E. J. (2017). Beetroot juice is more beneficial than sodium nitrate for attenuating muscle pain after strenuous eccentric-bias exercise. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme, 42(11), 1185–1191. https://doi.org/10.1139/apnm-2017-0238
  4. Siervo, M., Lara, J., Ogbonmwan, I., Mathers, J. C. (2013). Inorganic nitrate and beetroot juice supplementation reduces blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis. The Journal of nutrition, 143(6), 818–826. https://doi.org/10.3945/jn.112.170233
  5. Bondonno, C. P., Liu, A. H., Croft, K. D., Ward, N. C., Shinde, S., Moodley, Y., Lundberg, J. O., Puddey, I. B., Woodman, R. J., Hodgson, J. M. (2015). Absence of an effect of high nitrate intake from beetroot juice on blood pressure in treated hypertensive individuals: a randomized controlled trial. The American journal of clinical nutrition, 102(2), 368–375. https://doi.org/10.3945/ajcn.114.101188
  6. Zand, J., Lanza, F., Garg, H. K., Bryan, N. S. (2011). All-natural nitrite and nitrate containing dietary supplement promotes nitric oxide production and reduces triglycerides in humans. Nutrition research (New York, N.Y.), 31(4), 262–269. https://doi.org/10.1016/j.nutres.2011.03.008
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Burak zwyczajny (Beta vulgaris L.), Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/burak-zwyczajny-beta-vulgaris-l/) [dostęp: 25 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję