fbpx
REKLAMA

Enzymy trzustkowe (amylaza, lipaza, proteaza)

Autor:

Artykuł redakcji.

Podawanie enzymów trzustkowych było skuteczne u pacjentów z niewydolnością trzustki lub niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby. Niewielkie badania kliniczne wykazały pewną skuteczność enzymów u dzieci z atopowym zapaleniem skóry, dzieci zakażonych wirusem HIV oraz pacjentów z rakiem trzustki.

Synonimy: pancreatic enzyme products, terapia enzymatyczna, pankreatyna

Trzustka wytwarza pankreatynę, która stanowi mieszaninę enzymów – amylazy, lipazy i proteazy. Preparaty z enzymami trzustkowymi są dostępne jako suplementy diety, leki OTC oraz leki na receptę. Mają one postać kapsułek dojelitowych lub peletek, które są odporne na działanie soku żołądkowego i pozwalają na uwolnienie enzymów w jelicie cienkim.

REKLAMA

Działanie i zastosowanie enzymów trzustkowych

Część zewnątrzwydzielnicza trzustki wytwarza enzymy, które stanowią składnik soku trzustkowego biorącego udział w trawieniu węglowodanów, tłuszczów i białek do mniejszych cząsteczek, które będą mogły zostać wchłonięte w przewodzie pokarmowym. Podawanie enzymów trzustkowych było skuteczne u pacjentów z niewydolnością trzustki lub niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby. Niewielkie badania kliniczne wykazały pewną skuteczność enzymów u dzieci z atopowym zapaleniem skóry, dzieci zakażonych wirusem HIV oraz pacjentów z rakiem trzustki.

Skuteczność enzymów trzustkowych potwierdzona badaniami klinicznymi

Terapia enzymami trzustkowymi wykazała skuteczność kliniczną w takich schorzeniach jak:

  • Niewydolność trzustki – wiele badań klinicznych, w których stosowano preparaty enzymów trzustkowych dostępnych na receptę, wykazało poprawę we wchłanianiu węglowodanów, białek i tłuszczów u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki. Poprawa we wchłanianiu składników następowała zwykle po tygodniu stosowania preparatu. Ponadto pacjenci zgłaszali redukcję wzdęć i uczucia dyskomfortu. Enzymy trzustkowe mogą jednak nie być skuteczne u wszystkich pacjentów – sprzeczne wyniki uzyskano u chorych z niewydolnością trzustki związaną z rakiem żołądka, a preparaty były nieskuteczne u pacjentów z ostrym zapaleniem trzustki. Warto zaznaczyć, że w badaniach klinicznych testowano preparaty z enzymami jedynie dostępne na receptę. [1] [2] [3] [4]
  • Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. Non-Alcoholic Fatty Liver Disease, NAFLD) – preparat na receptę zawierający enzym trzustkowy był skuteczny u pacjentów z NAFLD, które rozwinęło się po operacji trzustki. Obserwowano poprawę czynności wątroby oraz redukcję objawów, m.in. biegunki. W jednym z badań podobne wyniki uzyskano, stosując preparat bez recepty. [5] [6]

Niewystarczające dowody na skuteczność enzymów trzustkowych

Niewielkie badanie kliniczne wykazało, że stosowanie przez 6 tygodni preparatu na receptę z enzymami trzustkowymi zmniejsza nasilenie atopowego zapalenia skóry u dzieci, lecz badanie nie uwzględniało grupy kontrolnej. [7] Badanie z udziałem 24 dzieci zakażonych wirusem HIV wykazało, że przyjmowanie produktu z enzymami trzustkowymi zmniejsza wydalanie tłuszczów wraz z kałem, lecz konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań uwzględniających zaślepienie i kontrolę placebo. [8] Istnieją również sprzeczne dowody na skuteczność enzymów trzustkowych u pacjentów z rakiem trzustki.

Bezpieczeństwo stosowania enzymów trzustkowych

Przyjmowanie preparatów na receptę z enzymami trzustkowymi w dawkach 500–2500 jednostek lipazy na kg m.c. na posiłek lub 4000 jednostek na g tłuszczu dziennie jest uważane za bezpieczne. [9] Preparaty były dobrze tolerowane w niższych dawkach, a wyższe powodowały u niektórych pacjentów zaburzenia żołądkowo-jelitowe, tłuszczowe stolce i podrażnienie skóry wokół ust i odbytu.

Interakcje enzymów trzustkowych

U pacjentów stosujących akarbozę i enzymy trzustkowe może dochodzić do zmniejszenia skuteczności akarbozy. Istnieje prawdopodobieństwo, że przyjmowanie enzymów trzustkowych wpływa na stężenie glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą, dlatego powinni oni częściej monitorować poziom glukozy. Duże dawki enzymów trzustkowych mogą zwiększać stężenie kwasu moczowego.

Preparaty dostępne na rynku zawierające enzymy trzustkowe

Enzymy trzustkowe dostępne są zarówno jako preparaty o statusie suplementu diety, jak i leki OTC. Zostały one przedstawione w tabeli poniżej. Ponadto w obrocie występują również preparaty na receptę (Kreon 25 000, Lipancrea 16 000). Zawartość enzymów podawana jest w jednostkach aktywności enzymatycznej – w lekach określenie j.Ph.Eur. oznacza jednostkę aktywności enzymatycznej wg Farmakopei Europejskiej.

Wybrane suplementy diety zawierające enzymy trzustkowe.

Nazwa preparatu Zawartość enzymów trzustkowych w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
YANGO Enzymy trawienne w 1 kapsułce:
α-amylaza 3600 U,proteaza 900 U,lipaza 30 U,
1 kapsułka dziennie

Pozostałe składniki:

Celulaza, laktaza

Suplement diety zawierający składniki wspomagające procesy trawienne, a tym samym ułatwiające wchłanianie składników odżywczych przez organizm.
Now Foods Super Enzymes w 1 kapsułce:
amylaza 37.000 USP,
proteaza 37.000 USP,
lipaza 2960 USP,
1 kapsułka dziennie

Pozostałe składniki:

Ekstrakt z żółci wołu, betaina, sproszkowany owoc papai, pankreatyna, bromelaina, papaina, celulaza, pepsyna

Suplement diety zawierający mieszankę enzymów, działających w szerokim zakresie pH i ułatwiających procesy trawienne.

Wybrane produkty lecznicze zawierające enzymy trzustkowe:

Nazwa preparatu Zawartość enzymów trzustkowych w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Pangrol 25 000 j. w 1 kapsułce:
lipaza  25 000 j.Ph.Eur.,amylaza 22 500 j.Ph.Eur.,proteaza 1 250 j.Ph.Eur.,
2–4 kapsułek na każdy posiłek
Produkt leczniczy stosowany w przypadku niedoboru lub niewłaściwego działania własnych enzymów trawiennych.
Neo-Pancreatinum forte w 1 kapsułce:
lipaza 10000 j.Ph.Eur., amylaza 8000 j.Ph.Eur., proteaza 500 j.Ph.Eur.,
2–4 kapsułek na każdy posiłek
Produkt leczniczy należący do grupy leków zwanych „terapią zastępczą enzymami trzustkowymi”. Pomaga przetworzyć i strawić jedzenie.
Kreon Travix 10 000 w 1 kapsułce:
lipaza 10000 j.Ph.Eur.,
amylaza 8000 j.Ph.Eur.,
proteaza 600 j.Ph.Eur.,
2–8 kapsułek na każdy główny posiłek, 1–4 kapsułek na każdą przekąskę
Produkt leczniczy stosowany zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych w zaburzeniach trawienia przy zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki.

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Whitcomb, D. C., Lehman, G. A., Vasileva, G., Malecka-Panas, E., Gubergrits, N., Shen, Y., Sander-Struckmeier, S., Caras, S. (2010). Pancrelipase delayed-release capsules (CREON) for exocrine pancreatic insufficiency due to chronic pancreatitis or pancreatic surgery: A double-blind randomized trial. The American journal of gastroenterology, 105(10), 2276–2286. https://doi.org/10.1038/ajg.2010.201
  2. Van Hoozen, C. M., Peeke, P. G., Taubeneck, M., Frey, C. F., Halsted, C. H. (1997). Efficacy of enzyme supplementation after surgery for chronic pancreatitis. Pancreas, 14(2), 174–180. https://doi.org/10.1097/00006676-199703000-00010
  3. Brägelmann, R., Armbrecht, U., Rosemeyer, D., Schneider, B., Zilly, W., Stockbrügger, R. W. (1999). The effect of pancreatic enzyme supplementation in patients with steatorrhoea after total gastrectomy. European journal of gastroenterology & hepatology, 11(3), 231–237. https://doi.org/10.1097/00042737-199903000-00004
  4. Kahl, S., Schütte, K., Glasbrenner, B., Mayerle, J., Simon, P., Henniges, F., Sander-Struckmeier, S., Lerch, M. M., Malfertheiner, P. (2014). The effect of oral pancreatic enzyme supplementation on the course and outcome of acute pancreatitis: a randomized, double-blind parallel-group study. JOP : Journal of the pancreas, 15(2), 165–174. https://doi.org/10.6092/1590-8577/797
  5. Nagai, M., Sho, M., Satoi, S., Toyokawa, H., Akahori, T., Yanagimoto, H., Yamamoto, T., Hirooka, S., Yamaki, S., Kinoshita, S., Nishiwada, S., Ikeda, N., Kwon, A. H., Nakajima, Y. (2014). Effects of pancrelipase on nonalcoholic fatty liver disease after pancreaticoduodenectomy. Journal of hepato-biliary-pancreatic sciences, 21(3), 186–192. https://doi.org/10.1002/jhbp.14
  6. Satoi, S., Sho, M., Yanagimoto, H., Yamamoto, T., Akahori, T., Kinoshita, S., Nagai, M., Hirooka, S., Yamaki, S., Nishiwada, S., Ryota, H., Ikeda, N., Nakajima, Y., Kon, M. (2016). Do pancrelipase delayed-release capsules have a protective role against nonalcoholic fatty liver disease after pancreatoduodenectomy in patients with pancreatic cancer? A randomized controlled trial. Journal of hepato-biliary-pancreatic sciences, 23(3), 167–173. https://doi.org/10.1002/jhbp.318
  7. Singer, S., Koenekoop, J., Meddings, J., Powell, J., Desroches, A., Seidman, E. G. (2019). Pancreatic Enzyme Supplementation in Patients with Atopic Dermatitis and Food Allergies: An Open-Label Pilot Study. Paediatric drugs, 21(1), 41–45. https://doi.org/10.1007/s40272-018-0321-1
  8. Carroccio, A., Guarino, A., Zuin, G., Verghi, F., Berni Canani, R., Fontana, M., Bruzzese, E., Montalto, G., Notarbartolo, A. (2001). Efficacy of oral pancreatic enzyme therapy for the treatment of fat malabsorption in HIV-infected patients. Alimentary pharmacology & therapeutics, 15(10), 1619–1625. https://doi.org/10.1046/j.1365-2036.2001.01070.x
  9. Natural Medicines. (2020). Pancreatic enzyme products. Aktualizacja: 28.04.2020.
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Enzymy trzustkowe (amylaza, lipaza, proteaza), Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/enzymy-trzustkowe-amylaza-lipaza-proteaza/) [dostęp: 17 czerwca 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry