fbpx
witamina B8 wzór
▲ witamina B8 wzór

Inozytol (mio-inozytol)

Autor:

Artykuł redakcji.

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność inozytolu w zespole metabolicznym, PCOS, zapobieganiu porodu przedwczesnego i redukcji lęku napadowego. Brakuje wystarczających dowodów na skuteczność inozytolu m.in. w ADHD, zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, chorobie Alzheimera, czy cukrzycy.

Synonimy: inositol, mio-inozytol, witamina B8

Inozytol pod względem chemicznym należy do alkoholi cukrowych i występuje w wielu produktach spożywczych, takich jak zboża, mięso, cytrusy czy rośliny strączkowe. Dawniej inozytol uważano za substancję należącą do witamin z grupy B, jednak obecnie ze względu na fakt, że istnieją dowody świadczące o jego endogennej syntezie, to określenie nie jest już aktualne.

Działanie i zastosowanie inozytolu

Inozytol wytwarzany w organizmie stanowi jednostkę budulcową fosfolipidów błony komórkowej, przy czym jego poszczególne stereoizomery różnią się aktywnością farmakologiczną. Najpowszechniejszą formą inozytolu jest mio-inozytol, który występuje głównie w ośrodkowym układzie nerwowym. Mio-inozytol służy do syntezy diacyloglicerolu, który należy do wtórnych przekaźników, przez co bierze udział w regulacji sygnalizacji międzykomórkowej. Badania kliniczne potwierdziły skuteczność inozytolu w zespole metabolicznym, PCOS, zapobieganiu porodu przedwczesnego i redukcji lęku napadowego. Brakuje wystarczających dowodów na skuteczność inozytolu m.in. w ADHD, zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, chorobie Alzheimera, czy cukrzycy.

Skuteczność inozytolu potwierdzona w badaniach klinicznych

Inozytol wykazuje prawdopodobną skuteczność potwierdzoną badaniami klinicznymi w takich stanach jak:

  • Zespół metaboliczny – w badaniu z udziałem kobiet po menopauzie z zespołem metabolicznym, będących na diecie niskokalorycznej, suplementacja mio-inozytolem w ilości 2 g dwa razy dziennie przez rok wiązała się ze zmniejszeniem stężenia całkowitego cholesterolu, poziomu trójglicerydów, zwiększeniem poziomu cholesterolu HDL, obniżeniem ciśnienia skurczowego i rozkurczowego oraz poprawą insulinooporności w porównaniu z placebo.[1] Kombinacja inozytolu i kwasu alfa-liponowego przyjmowana przez 6 miesięcy wraz z dietą niskokaloryczną powodowała zmniejszenie wskaźnika insulinooporności w porównaniu z samą dietą u kobiet po menopauzie z zespołem metabolicznym. Ponadto wykazano zwiększenie stężenia cholesterolu HDL o ok. 6% i zmniejszenie poziomu trójglicerydów o 4,9% w porównaniu do wartości wyjściowej.[2]
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS) – metaanaliza z 2017 roku wykazała, że przyjmowanie inozytolu powoduje obniżenie poziomu glukozy i insuliny na czczo, stężenia cholesterolu całkowitego, trójglicerydów oraz testosteronu.[3] Metaanaliza 6 badań klinicznych z 2019 roku wykazała, że mio-inozytol w ilości 2–4 g na dobę wykazuje porównywalną skuteczność do metforminy w zakresie poprawy insulinooporności, stężenia insuliny na czczo, poziomu androgenów i BMI, z jednoczesnym mniejszym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Również połączenie mio-inozytolu z kwasem foliowym miało podobną skuteczność co metformina.[4] Niektóre z badań wykazały, że inozytol zwiększa owulację u kobiet z PCOS, co przekłada się na poprawę wskaźnika zapłodnień.
  • Poród przedwczesny – suplementacja mio-inozytolu z kwasem foliowym od I trymestru aż do zakończenia ciąży zmniejsza ryzyko porodu przedwczesnego o 64% u kobiet z ryzkiem cukrzycy ciążowej w porównaniu do samego kwasu foliowego, co wykazała metaanaliza 5 badań klinicznych.[5]
  • Lęk napadowy – inozytol może łagodzić objawy lęku napadowego u pacjentów z agarofobią lub bez niej. W ciągu 4 tygodni leczenia zmniejszał nasilenie i częstość ataków paniki.[6] Skuteczność inozytolu może być równa fluwoksaminie, jednak konieczne są badania na większą skalę.[7]

Niewystarczające lub brak dowodów na skuteczność inozytolu

Nie ma wystarczających dowodów na skuteczność inozytolu w ADHD, zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, chorobie Alzheimera i zespole stresu pourazowego. Wstępne badania kliniczne wykazały, że u pacjentów z nadwagą lub otyłych, którzy chorują na cukrzycę typu 1 i są poddawani insulinoterapii, codziennie stosowanie inozytolu w połączeniu z kwasem foliowym przez 6 miesięcy zmniejszało stężenie HbA1c o ok. 0,5% w porównaniu z samym kwasem foliowym,[8] jednak wyniki te nie są wystarczające, aby udowodnić skuteczność inozytolu w tym wskazaniu.

Inozytol był również badany pod kątem zastosowania w innych stanach, takich jak zaburzenia ze spektrum autyzmu, depresja, schizofrenia czy neuropatia cukrzycowa, jednak prawdopodobnie jest w nich nieskuteczny.

Bezpieczeństwo stosowania inozytolu

W badaniach inozytol był bezpiecznie stosowany w ilości do 18 g na dobę przez 6 tygodni i 6 g na dobę przez 10 tygodni, natomiast mio-inozytol 4 g na dobę przez 6 miesięcy.[9] Ogólnie był dobrze tolerowany, jednak u niektórych pacjentów wystąpiły zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności czy biegunka, oraz ból głowy, bezsenność i zmęczenie.

Inozytol w ciąży i podczas laktacji

Mio-inozytol był bezpiecznie stosowany podczas ciąży w badaniach w ilości do 4 g na dobę.[9]  Nie są dostępne wiarygodne informacje na temat bezpieczeństwa inozytolu w okresie laktacji. Mleko matki jest bogate w inozytol, jednak nie ma dowodów na bezpieczeństwo egzogennej podaży inozytolu w czasie karmienia piersią.

Interakcje inozytolu

Badania wskazują, że inozytol powoduje zmniejszenie stężenia glukozy we krwi i poziomu HbA1c u diabetyków. Jednoczesne przyjmowanie inozytolu i leków przeciwcukrzycowych może nasilać ich działanie, a tym samym zwiększać ryzyko hipoglikemii. Niektóre leki, takie jak karbamazepina, lit czy kwas walproinowy mogą obniżać poziom inozytolu w mózgu przez hamowanie jego syntezy. Ma to jednak niewielkie znaczenie, ponieważ stężenie ogólnoustrojowe inozytolu zależy przede wszystkim od jego podaży wraz dietą, a nie endogennej syntezy. Ponadto jedna z form inozytolu – heksafosforan inozytolu, zwany kwasem fitynowym – może zmniejszać wchłanianie pierwiastków, takich jak wapń, cynk czy żelazo.

Preparaty dostępne na rynku zawierające inozytol

Inozytol dostępny jest jako składnik preparatów o statusie suplementów diety, które zostały przedstawione w tabeli poniżej.

Wybrane suplementy diety zawierające inozytol.

Nazwa preparatu Zawartość inozytolu w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Ovarin 1100 mg

Pozostałe składniki:

Kwas foliowy, wit. D, wit. B6, kwas pantotenowy, wit. B12

Suplement diety dla kobiet, zawierający starannie dobrany zestaw składników odżywczych, wspomagający utrzymanie prawidłowej gospodarki hormonalnej w ilościach dostosowanych do potrzeb kobiet w wieku rozrodczym.
Depresanum 200 mg

Pozostałe składniki:

L-tryptofan, ekstrakt z kwiatów szafranu, wit. B6, kwas foliowy

Suplement diety wspomagający utrzymanie pozytywnego nastroju oraz przyczyniający się do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.
Inofem 2000 mg

Pozostałe składniki:

Kwas foliowy

Suplement diety wspomagający utrzymanie prawidłowej równowagi hormonalnej u kobiet.
Szafraceum 100 mg

Pozostałe składniki:

Ekstrakt z szafranu, L-tryptofan, ekstrakt z korzenia żeń-szenia, wit. B6, wit. B2, wit. B12, kwas foliowy

Suplement diety zawierający składniki wspomagające utrzymać pozytywny nastrój.
Inofolic combi 1127,6 mg

Pozostałe składniki:

Kwas foliowy

Suplement diety dla kobiet planujących powiększenie rodziny.

Inozytol jest również składnikiem wielu preparatów mlekozastępczych dla niemowląt.

 

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Santamaria, A., Giordano, D., Corrado, F., Pintaudi, B., Interdonato, M. L., Vieste, G. D., Benedetto, A. D., D’Anna, R. (2012). One-year effects of myo-inositol supplementation in postmenopausal women with metabolic syndrome. Climacteric : the journal of the International Menopause Society, 15(5), 490–495. https://doi.org/10.3109/13697137.2011.631063
  2. Capasso, I., Esposito, E., Maurea, N., Montella, M., Crispo, A., De Laurentiis, M., D’Aiuto, M., Frasci, G., Botti, G., Grimaldi, M., Cavalcanti, E., Esposito, G., Fucito, A., Brillante, G., D’Aiuto, G., Ciliberto, G. (2013). Combination of inositol and alpha lipoic acid in metabolic syndrome-affected women: a randomized placebo-controlled trial. Trials, 14, 273. https://doi.org/10.1186/1745-6215-14-273
  3. Facchinetti, F., Orrù, B., Grandi, G., Unfer, V. (2019). Short-term effects of metformin and myo-inositol in women with polycystic ovarian syndrome (PCOS): a meta-analysis of randomized clinical trials. Gynecological endocrinology : the official journal of the International Society of Gynecological Endocrinology, 35(3), 198–206. https://doi.org/10.1080/09513590.2018.1540578
  4. Zhang, H., Lv, Y., Li, Z., Sun, L., Guo, W. (2019). The efficacy of myo-inositol supplementation to prevent gestational diabetes onset: a meta-analysis of randomized controlled trials. The journal of maternal-fetal & neonatal medicine : the official journal of the European Association of Perinatal Medicine, the Federation of Asia and Oceania Perinatal Societies, the International Society of Perinatal Obstetricians, 32(13), 2249–2255. https://doi.org/10.1080/14767058.2018.1428303
  5. Benjamin, J., Levine, J., Fux, M., Aviv, A., Levy, D., Belmaker, R. H. (1995). Double-blind, placebo-controlled, crossover trial of inositol treatment for panic disorder. The American journal of psychiatry, 152(7), 1084–1086. https://doi.org/10.1176/ajp.152.7.1084
  6. Palatnik, A., Frolov, K., Fux, M., Benjamin, J. (2001). Double-blind, controlled, crossover trial of inositol versus fluvoxamine for the treatment of panic disorder. Journal of clinical psychopharmacology, 21(3), 335–339. https://doi.org/10.1097/00004714-200106000-00014
  7. Maurizi, A. R., Menduni, M., Del Toro, R., Kyanvash, S., Maggi, D., Guglielmi, C., Pantano, A. L., Defeudis, G., Fioriti, E., Manfrini, S., Pozzilli, P. (2017). A pilot study of D-chiro-inositol plus folic acid in overweight patients with type 1 diabetes. Acta diabetologica, 54(4), 361–365. https://doi.org/10.1007/s00592-016-0954-x
  8. Natural Medicines. (2020). Inositol. Aktualizacja: 09.10.2020.  
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Inozytol (mio-inozytol), Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/inozytol-mio-inozytol/) [dostęp: 25 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję