fbpx
REKLAMA

Synonimy: xylitol, cukier brzozowy

Ksylitol jest związkiem należącym do alkoholi cukrowych, który jest stosowany jako słodzik dla diabetyków oraz dodatek do produktów mających na celu zapobieganie próchnicy. Ksylitol początkowo był pozyskiwany z kory brzozy, stąd występuje również pod nazwą „cukier brzozowy”.

REKLAMA

Działanie i zastosowanie ksylitolu

Ksylitol jest stosowany jako substancja słodząca przeznaczona dla pacjentów z cukrzycą ze względu na wielokrotnie niższy indeks glikemiczny od glukozy oraz metabolizm, w wyniku którego nie dochodzi do znacznego zwiększenia wydzielania insuliny. Ponadto ksylitol wykazuje działanie przeciwpróchnicze, ponieważ nie ulega fermentacji przez bakterie płytki nazębnej oraz zwiększa wydzielanie śliny i aktywność zawartych w niej enzymów antybakteryjnych. Warto zaznaczyć, że ksylitol powstaje również endogennie w organizmie w wyniku procesów trawienia. Badania kliniczne potwierdziły skuteczność ksylitolu w próchnicy zębów oraz zapaleniu ucha środkowego. Ksylitol jest prawdopodobnie nieskuteczny w redukcji płytki nazębnej i zmniejszaniu objawow zapalenia zatok.

Skuteczność ksylitolu potwierdzona w badaniach klinicznych

Stosowanie preparatów zawierających ksylitol jest prawdopodobnie skuteczne w takich wskazaniach jak:

  • Próchnica zębów – wiele pojedynczych badań klinicznych wskazuje, że stosowanie różnych produktów zawierających ksylitol (m.in. gum do żucia, past do zębów, drażetek) może zmniejszyć częstość występowania próchnicy zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Według ekspertów American Dental Association przyjmowanie produktów z ksylitolem może zapobiegać próchnicy u dzieci powyżej 5. r.ż., jednak nie ma wystarczających dowodów, aby zalecać ich stosowanie młodszym dzieciom. [1]
  • Zapalenie ucha środkowego – pojedyncze badania kliniczne wskazują, że stosowanie 8,4–10 g ksylitolu na dobę w postaci gum do żucia lub pastylek do ssania może zmniejszać ryzyko zapalenia ucha środkowego u dzieci w wieku przedszkolnym. Ksylitol wydaje się jednak nieskuteczny, gdy objawy choroby już się pojawią oraz u dzieci podatnych na zapalenie ucha. [2] [3]

Brak dowodów na skuteczność ksylitolu

Według wstępnych badań klinicznych ksylitol nie redukuje w istotnym stopniu płytki nazębnej w porównaniu z wartością wyjściową u dzieci w wieku 2–5 lat oraz nie zmniejsza objawów przewlekłego zapalenia zatok.

Bezpieczeństwo stosowania ksylitolu

Ksylitol jest określany jako GRAS (ang. Generally Recognized As Safe), gdy jest przyjmowany w żywności. W badaniach klinicznych był bezpiecznie stosowany w ilości 20–53 g na dobę do trzech lat. [4] Przyjmowanie wysokich dawek ksylitolu może powodować biegunkę oraz wzdęcia. U niektórych pacjentów obserwowano reakcje alergiczne po spożyciu ksylitolu. Ksylitol nie wchodzi w klinicznie istotne interakcje z lekami ani żywnością.

Preparaty dostępne na rynku zawierające ksylitol

Preparaty zawierające ksylitol dostępne w aptekach mają status suplementów diety lub wyrobów medycznych. Przykładowe preparaty zostały przedstawione w tabelach poniżej. Warto zaznaczyć, że większość producentów nie podaje konkretnej zawartości ksylitolu w preparacie. Oprócz wymienionych preparatów ksylitol jest powszechnie stosowany jako zamiennik cukru.

Wybrane suplementy diety zawierające ksylitol.

Nazwa preparatu Zawartość ksylitolu w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Acidolac Dentifix Kids, tabletki do ssania Nie określono Suplement diety zawierający składniki wspomagające zdrowe zęby.
Pregna Vomi, guma do żucia Nie określono Suplement diety zawierający składniki wspomagające łagodzić objawy mdłości związane z ciążą.

Wybrane wyroby medyczne zawierające ksylitol.

Nazwa preparatu Zawartość ksylitolu w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Hydronasin Ksylitol, zestaw uzupełniający do płukania nosa i zatok Nie określono Wyrób medyczny służący do prewencyjnej, objawowej lub pooperacyjnej pielęgnacji nosa i zatok.

Wybrane pasty do zębów zawierające ksylitol.

Nazwa preparatu Zawartość ksylitolu w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Nenedent, pasta do zębów dla dzieci bez fluoru Nie określono Pasta do zębów dla dzieci hamująca rozwój bakterii powodujących próchnicę.

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Rethman, M. P., Beltrán-Aguilar, E. D., Billings, R. J., Hujoel, P. P., Katz, B. P., Milgrom, P., Sohn, W., Stamm, J. W., Watson, G., Wolff, M., Wright, J. T., Zero, D., Aravamudhan, K., Frantsve-Hawley, J., Meyer, D. M., American Dental Association Council on Scientific Affairs Expert Panel on Nonfluoride Caries-Preventive Agents (2011). Nonfluoride caries-preventive agents: executive summary of evidence-based clinical recommendations. Journal of the American Dental Association (1939), 142(9), 1065–1071. https://doi.org/10.14219/jada.archive.2011.0329
  2. Uhari, M., Kontiokari, T., Niemelä, M. (1998). A novel use of xylitol sugar in preventing acute otitis media. Pediatrics, 102(4 Pt 1), 879–884. https://doi.org/10.1542/peds.102.4.879
  3. Azarpazhooh, A., Lawrence, H. P., Shah, P. S. (2016). Xylitol for preventing acute otitis media in children up to 12 years of age. The Cochrane database of systematic reviews, (8), CD007095. https://doi.org/10.1002/14651858.CD007095.pub3
  4. Natural Medicines. (2020). Xylitol. Aktualizacja: 12.11.2020.
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Ksylitol, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/ksylitol/) [dostęp: 22 czerwca 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry