fbpx
Fosfolipid sojowy
▲ Fosfolipid sojowy

Lecytyna

Autor:

Artykuł redakcji.

Lecytyna, będąc źródłem choliny, może zwiększać syntezę acetylocholiny (Ach), ponieważ cholina jest jej prekursorem. Przeprowadzone badania kliniczne nie wykazały skuteczności lecytyny w zaburzeniach poznawczych, demencji, hiperlipidemii, poprawie wyników sportowych, chorobie Parkinsona i chorobach związanych z czynnością pęcherzyka żółciowego.

Synonimy: lecytyna sojowa, fosfolipid sojowy, fosfolipidy sojowe, lecithin

Nazwa lecytyna odnosi się do wielu substancji należących do fosfolipidów. Występuje m.in. w żółtkach jaj, nasionach soi, rybach i w mięsie. Lecytyna stanowi także popularny składnik preparatów dedykowanych w celu poprawy funkcjonowania mózgu.

Działanie i zastosowanie lecytyny

Lecytyny są grupą związków organicznych, w których grupa fosforanowa została zestryfikowana choliną. Lecytyny są głównym źródłem pokarmowym choliny oraz zawierają kwasy tłuszczowe, głównie omega-6 i niewielką ilość omega-3. Lecytyna, będąc źródłem choliny, może zwiększać syntezę acetylocholiny (Ach), ponieważ cholina jest jej prekursorem. Przeprowadzone badania kliniczne nie wykazały skuteczności lecytyny w zaburzeniach poznawczych, demencji, hiperlipidemii, poprawie wyników sportowych, chorobie Parkinsona i chorobach związanych z czynnością pęcherzyka żółciowego. Skuteczność lecytyny w łagodzeniu objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego jest niejasna.

Niewystarczające dowody na skuteczność lecytyny

Nie są dostępne badania kliniczne potwierdzające skuteczność lecytyny, a jedyne dostępne dowody są sprzeczne lub niskiej jakości.

Przeprowadzono wiele pojedynczych badań nad potencjalnym zastosowaniem lecytyny, jednak uzyskane wyniki wskazują, że jest ona prawdopodobnie nieskuteczna w następujących schorzeniach:

  • Zaburzenia pamięci – w badaniu z 1982 roku podawanie zdrowym pacjentom ≥ 64. r.ż. lecytyny w ilości 26 g na dobę przez 5 tygodni nie wiązało się z poprawą pamięci.[1]
  • Demencja – według wielu przeprowadzonych badań suplementacja lecytyny w ilości 1,2–45 g na dobę nie poprawia funkcji poznawczych u pacjentów z otępieniem w wyniku choroby Alzheimera lub związanym z innymi chorobami.[2] Ponadto podwójnie zaślepione badanie kliniczne z randomizacją wykazało, że suplementacja lecytyny przez 6 miesięcy nie opóźnia progresji choroby Alzheimera.[3]
  • Hiperlipidemia – podwójne zaślepione badanie wykazało, że suplementacja lecytyny w ilości 20 g na dobę zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z soją, poprawiało profil lipidowy u kobiet po menopauzie.[4] Badanie z udziałem mężczyzn ze zdiagnozowaną hiperlipidemią nie potwierdzają jednak skuteczności lecytyny.[5]
  • Poprawa wyników sportowych – lecytyna była badana pod kątem potencjalnego zastosowania w poprawie sprawności u sportowców, jednak nie wykazała skuteczności w tym kierunku.[6]
  • Choroba Parkinsona – według niskiej jakości badania klinicznego przyjmowanie preparatu z lecytyną w ilości 32 g dziennie nie wiązało się z klinicznie istotną redukcją objawów choroby, jednak wykazało niewielki pozytywny wpływ na pamięć i zdolność poznawczą.[7]

Suplementacja lecytyny wydaje się nieskuteczna w łagodzeniu chorób związanych z czynnością pęcherzyka żółciowego. Ponadto przyjmowanie mieszanek żywnościowych zawierających w składzie m.in. lecytynę zmniejszało nasilenie choroby u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, jednak ze względu na fakt, że preparat zawierał wiele innych składników, nie można ocenić wpływu samej lecytyny.

Bezpieczeństwo stosowania lecytyny

Lecytyna stosowana doustnie była w badaniach dobrze tolerowana. U niektórych pacjentów występowały działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, m.in. bóle brzucha i nudności. Warto zaznaczyć, że lecytyna może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na jaja kurze i soję. Lecytyna nie wchodzi w klinicznie istotne interakcje z lekami ani żywnością.

Preparaty dostępne na rynku zawierające lecytynę

Lecytyna stanowi składnik zarówno suplementów diety, jak i leków OTC. Przykładowe preparaty dostępne na rynku zostały przedstawione w tabelach poniżej.

Wybrane suplementy diety zawierające lecytynę:

Nazwa preparatu Zawartość lecytyny w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Olimp Gold-Lecytyna 1200 2400 mg

 

Suplement diety wspomagający prawidłowe funkcjonowanie komórek mózgowych i tkanek nerwowych, wspomagający komórki odpowiedzialne za aktywność umysłową, zdolność koncentracji oraz procesy uczenia się i zapamiętywania.
Doppelherz aktiv Dla mózgu 500 mg

Pozostałe składniki:

Olej z łososia, EPA, DHA, wit. B1, wit. B2, niacyna, wit. B6, kwas foliowy, wit. B12, wit. E, cynk, miedź

Suplement diety zawierający lecytynę, kwasy DHA i EPA oraz witaminy z grupy B, czyli składniki, które wspierają funkcjonowanie mózgu.
Bodymax Plus 50 mg

Pozostałe składniki:

Wyciąg z żeń-szenia, ginsenozydy, wit. A, wit. D, wit. E, wit. C, tiamina, ryboflawina, niacyna, wit. B6, kwas foliowy, wit. B12, biotyna, kwas pantotenowy, magnez, żelazo, cynk, miedź, selen, jod

Suplement zawierający składniki, które zmniejszają zmęczenie i przywracają energię, wspomagają sprawność fizyczną i umysłową oraz wspomagają naturalne siły obronne organizmu.
Hepavet Complex 160 mg

Pozostałe składniki:

Ekstrakt z ziela karczocha, cholina, cynk, ryboflawina, wit. B6, wit. B1, kwas foliowy, biotyna

Suplement diety zawierający składniki wspomagające prawidłowe funkcjonowanie wątroby.

Wybrane produkty lecznicze zawierające lecytynę:

Nazwa preparatu Zawartość lecytyny w sugerowanej dawce dobowej Opis producenta
Vita Buerlecithin, płyn doustny 6,24 g

Pozostałe składniki:

Wit. B2, wit. B6, wit. B12, sodowy d-pantotenian, amid kwasu nikotynowego

Produkt leczniczy zawierający naturalną lecytynę oraz witaminy o działaniu wzmacniającym.

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Drachman, D. A., Glosser, G., Fleming, P., Longenecker, G. (1982). Memory decline in the aged: treatment with lecithin and physostigmine. Neurology, 32(9), 944–950. https://doi.org/10.1212/wnl.32.9.944
  2. Natural Medicines. (2017). Lecithin. Aktualizacja: 10.11.2017.
  3. Heyman, A., Schmechel, D., Wilkinson, W., Rogers, H., Krishnan, R., Holloway, D., Schultz, K., Gwyther, L., Peoples, R., Utley, C. (1987). Failure of long term high-dose lecithin to retard progression of early-onset Alzheimer’s disease. Journal of neural transmission. Supplementum, 24, 279–286.
  4. Evans, M., Njike, V. Y., Hoxley, M., Pearson, M., Katz, D. L. (2007). Effect of soy isoflavone protein and soy lecithin on endothelial function in healthy postmenopausal women. Menopause (New York, N.Y.), 14(1), 141–149. https://doi.org/10.1097/01.gme.0000227404.83686.1b
  5. Oosthuizen, W., Vorster, H. H., Vermaak, W. J., Smuts, C. M., Jerling, J. C., Veldman, F. J., Burger, H. M. (1998). Lecithin has no effect on serum lipoprotein, plasma fibrinogen and macro molecular protein complex levels in hyperlipidaemic men in a double-blind controlled study. European journal of clinical nutrition, 52(6), 419–424. https://doi.org/10.1038/sj.ejcn.1600580
  6. Buchman, A. L., Awal, M., Jenden, D., Roch, M., Kang, S. H. (2000). The effect of lecithin supplementation on plasma choline concentrations during a marathon. Journal of the American College of Nutrition, 19(6), 768–770. https://doi.org/10.1080/07315724.2000.10718076
  7. Tweedy, J. R., Garcia, C. A. (1982). Lecithin treatment of cognitively impaired Parkinson’s patients. European journal of clinical investigation, 12(1), 87–90. https://doi.org/10.1111/j.1365-2362.1982.tb00943.x
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Lecytyna, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/suplementy/lecytyna/) [dostęp: 25 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję