fbpx

wszystkie >

Borówka czernica
▲ Borówka czernica

Borówka czernica – Vaccinium myrtillus L.

Autor:

Artykuł redakcji.

Borówka czernica (Vaccinium myrtillus) może być stosowany w leczeniu uczucia ciężkości nóg spowodowane zaburzeniami krążenia żylnego, kruchości naczyń włosowatych. Małe badania kliniczne wykazały pozytywny efekt stosowania owoców borówki w leczeniu jaskry, retinopatii cukrzycowej, zespołu suchego oka i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

W ludowym lecznictwie owoce borówki były stosowane na kaszel już od średniowiecza.

Według przekazów historycznych w czasie II Wojny Światowej brytyjscy lotnicy wykonujący loty nocne zjadali borówki, wierząc, że pomoże im to lepiej widzieć. Ponadto rosyjski mnich Rasputin rzekomo miał wyleczyć carewicza Aleksego z dyzenterii (czerwonki) odwarem z czarnych jagód i pięciornika.

Surowce

Owoc borówki – Myrtilli fructus siccus

Skład chemiczny

Owoc borówki zawiera antocyjany, garbniki katechinowe, flawonoidy, kwasy fenolowe, cukier inwertowany, pektyny i witaminy.[1]

Działanie

Owoc borówki wykazuje działanie:

  • ściągające i przeciwbiegunkowe (związane z obecnością garbników, niepotwierdzone klinicznie),
  • poprawiające widzenie, szczególnie nocne (wykazane w badaniach epidemiologicznych i na modelach zwierzęcych),
  • antyoksydacyjne i przeciwzapalne (w 2 badaniach klinicznych wykazano obniżenie markerów stanu zapalnego),
  • hipoglikemiczne (wykazane w badaniach na myszach i jednym badaniu klinicznym),[2]
  • hepato- i gastroprotekcyjne (w badaniach na myszach),
  • kardioprotekcyjne (wykazane w badaniach na myszach, którym podawano kardiotoksyczną doksorubicynę),
  • przeciwdziałające miażdżycy (w badaniach na myszach).

Zastosowanie poparte wynikami badań klinicznych

Według EMA brakuje wystarczająco wiarygodnych badań, aby uznać owoc borówki za surowiec o ugruntowanym zastosowaniu medycznym. Wiele małych badań klinicznych wykazało pozytywne efekty suplementacji sokiem lub wyciągami z borówki w takich wskazaniach jak:

  • Jaskra. W 2 badaniach klinicznych wykazano obniżenie ciśnienia śródgałkowego po zastosowaniu antocyjanów z owocu borówki.[3]
  • Retinopatia cukrzycowa. Liczne (lecz niewielkie) badania kliniczne wykazały znaczące zmniejszenie wylewów do oka oraz poprawę stanu naczyń krwionośnych.
  • Zespół suchego oka. Małe badanie kliniczne z kontrolą placebo wykazało statystycznie istotną poprawę objawów zespołu suchego oka po 30 dniach suplementacji suszonymi borówkami. Inne badanie konkretnego wyciągu z borówki na większej liczbie pacjentów potwierdziło te obserwacje.[4]
  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W jednym badaniu z udziałem 13 pacjentów zażywających równowartość 600 g borówek przez 6 tygodniu wykazano remisję objawów u ponad 60% badanych.[5]

Przegląd systematyczny 12 badań z kontrolą placebo (w tym 5 z randomizacją) wykazał brak efektu stosowania wyciągów z borówki w poprawie widzenia nocnego.[6]

Brakuje dowodów na skuteczność owocu borówki w leczeniu ostrej biegunki.

Zastosowanie jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny

Owoc borówki może być stosowany w leczeniu takich dolegliwości jak:

  • Uczucie ciężkości nóg spowodowane zaburzeniami krążenia żylnego. Efekt ten obserwowano szczególnie u kobiet ciężarnych.
  • Kruchość naczyń włosowatych.[7]

Zastosowanie w medycynie ludowej

W medycynie ludowej borówka stosowana była także w leczeniu czerwonki, cukrzycy, schorzeń zapalnych układu pokarmowego, hemoroidów oraz ran.

Interakcje

Preparaty z borówki mogą utrudniać wchłanianie żelaza, więc zalecany jest 2 h odstęp w czasie. Teoretycznie duże dawki wyciągów z borówek lub samych borówek mogą potęgować działanie leków przeciwpłytkowych i przeciwzakrzepowych. Napary z liści borówek mogą teoretycznie potęgować działanie leków obniżających stężenie cukru we krwi, lecz nie są znane takie przypadki.

Bezpieczeństwo stosowania

Borówka i preparaty z borówki mogą być stosowane bezpiecznie przez kobiety w ciąże i karmiące piersią.

Przykładowe preparaty

Leki zawierające borówkę czernicę to:

  • Owoc borówki czernicy (FLOS, Polpharma) – zioła do zaparzania (do stosowania pomocniczo w łagodnej biegunce jako środek zapierający).

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Braun L, Cohen M et al.: Herbs and natural supplements 4th edition. Elsevier, 2015.
  2. Granfeldt, YE, Bjorck, IME: A bilberry drink with fermented oatmeal decreases postprandial insulin demand in young healthy adults. Nutrition Journal 2011.
  3. Shim, S.H., et al.: Ginkgo biloba extract and bilberry anthocyanins improve visual function in patients with normal tension glaucoma. J. Med. Food, 2012.
  4. Riva A, Togni S, Franceschi F, Kawada S, Inaba Y, Eggenhoffner R, Giacomelli L: The effect of a natural, standardized bilberry extract (Mirtoselect®) in dry eye: a randomized, double blinded, placebo-controlled trial. Eur Rev Med Pharmacol Sci, 2017.
  5. Biedermann, L et al.: Bilberry ingestion improves disease activity in mild to moderate ulcerative colitis – an open pilot study. J. Crohn’s and Colitis, 2013.
  6. Canter PH, Ernst E: Anthocyanosides of Vaccinium myrtillus (bilberry) for night vision – a systematic review of placebo-controlled trials. Surv Ophthalmol. 2004.
  7. EMA: European Union herbal monograph on Vaccinium myrtillus L., fructus recens.
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Borówka czernica – Vaccinium myrtillus L., Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/ziola/borowka-czernica-vaccinium-myrtillus-l/) [dostęp: 27 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję