fbpx

wszystkie >

Melisa lekarska – Melissa officinalis
▲ Melisa lekarska – Melissa officinalis

Melisa lekarska – Melissa officinalis L.

Autor:

Artykuł redakcji.

Melisa lekarska (Melissa officinalis) może być stosowana w leczeniu takich dolegliwości jak stany lękowe i niepokój, bezsenność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Liść melisy w medycynie ludowej jest stosowany na takie schorzenia jak: nerwica wegetatywna, migrena, kolka, opryszczka, miażdżyca, bóle miesiączkowe.

Melisa była używana w starożytnej Grecji i Rzymie miejscowo do leczenia ran. W średniowieczu zaczęto wykorzystywać jej właściwości nasenne, a w XVII wieku angielski zielarz Culpeper stwierdził, że może ona poprawiać nastrój i stymulować procesy myślowe.

Surowce

Liść melisy – Melissae folium

Skład chemiczny

Głównymi substancjami aktywnymi są olejek eteryczny (cytral, cytronelal), kwasy fenolowe, garbniki typu Labiatae (kwas rozmarynowy), flawonoidy, triterpeny[1] i kwasy triterpenowe.

Działanie

Liść melisy wykazuje działanie:

  • przeciwlękowe i uspokajające (w badaniach in vitro wykazano, że ekstrakt metanolowy hamuje transaminazę GABA – enzym rozkładający kwas gammaaminomasłowy,[2][3]
  • przeciwwirusowe (w badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność przeciw wirusowi opryszczki),[4][5][6]
  • antybakteryjne i przeciwgrzybicze (badania in vitro nad Candida albicans),[7]
  • wspomagające pamięć,[8][9]
  • regulujące poziom cholesterolu (potwierdziły to badania prowadzone na myszach),[1]
  • przeciwzapalne, przeciwbólowe (działanie przeciwzapalne zaobserwowano w badaniach in vitro i in vivo w badanich na szczurach),[1][10][11]
  • przeciwskurczowe (olejek eteryczny wykazywał takie działanie w badaniach na zwierzętach),[12]
  • antyoksydacyjne (co wykazano w badaniach in vitro).[13]

Zastosowanie poparte wynikami badań klinicznych

W badaniach klinicznych nad leczeniem nawracającej opryszczki wargowej wyciągiem z melisy surowiec redukował ból, ale nie wykazał efektywności w leczeniu tego schorzenia.[14]

Zastosowanie jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny

Liść melisy może być stosowany w leczeniu takich dolegliwości jak:

  • stany lękowe i niepokój – stosowany jest zarówno pojedynczo, jak i w kombinacji z innymi ziołami, np. walerianą.[15][16] Synergistyczne działanie substancji zawartych w liściu melisy odpowiada za jej działanie przeciwlękowe i uspokajające. Przyjmuje się, że wiążą się one z receptorem GABA-A i zwiększają powinowactwo GABA do receptorów.
  • bezsenność – zarówno jako pojedynczy składnik, jak i w kombinacji z innymi ziołami, np. walerianą.[17]
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe.[15]

Zastosowanie w medycynie ludowej

Liść melisy w medycynie ludowej jest stosowany na takie schorzenia jak: nerwica wegetatywna, migrena, kolka, opryszczka, miażdżyca, bóle miesiączkowe.

Interakcje

Mogą wystąpić interakcje liścia melisy z lekami, takimi jak:

  • barbiturany – liść melisy może nasilić efekt sedatywny,
  • leki cholinolityczne – może wystąpić dodatkowy efekt cholinergiczny.[18]

Bezpieczeństwo stosowania

Liść melisy może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Praktyczne wskazówki dla pacjentów

Melisa jest tradycyjnie stosowana w leczeniu bezsenności, podenerwowania, stanów niepokoju, stanów lękowych i zaburzeń pamięci, pomaga również w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, zwłaszcza kiedy towarzyszą im skurcze i nerwowość.

Melisa może być używana miejscowo w leczeniu opryszczki wargowej: znacznie zmniejsza objawy, skraca czas trwania infekcji i zapobiega nawrotom choroby.

Melisa wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwskurczowe. Olejek eteryczny zawierający melisę używany do aromaterapii ma udowodnione działanie przeciwlękowe, uspokajające i poprawiające stan ogólny pacjenta.

Przykładowe preparaty

Leki zawierające melisę lekarską to:

  • Melisa fix (Herbapol, FLOS) – zioła do zaparzania (do stosowania w łagodnych stanach napięcia nerwowego i zaburzeniach żołądkowo-jelitowych).
  • Liść melisy (FLOS, Kawon) – zioła do zaparzania (do stosowania jak wyżej).

Ponadto na rynku dostępne są leki złożone zawierające melisę lekarską lub wyciąg:

  • Cravisol – płyn doustny (do stosowania w łagodnych zaburzeniach pracy serca na tle nerwowym, również w czasie menopauzy).
  • Doppelherz Energovital Tonik K – płyn doustny (do stosowania wspomagająco na układ sercowo-naczyniowy).
  • DexaCaps – kapsułki twarde (do stosowania w suchym kaszlu bez zalegającej wydzieliny).
  • Iberogast – płyn doustny (do stosowania w czynnościowych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, w tym w zespole jelita drażliwego – IBS).
  • Melisana Klosterfrau – płyn doustny i na skórę (do stosowania doustnie w stanach złego samopoczucia, na skórę w bólach powysiłkowych i nerwobólach).

Wyciągi z melisy są składnikiem wielu leków złożonych stosowanych doustnie w nadpobudiwości nerwowej i zaburzeniach snu:

  • Extraspasmina – kapsułki twarde,
  • Intractum melissae – płyn doustny,
  • Krople uspokajające (Hasco) – krople doustne,
  • Melis-Tonic – płyn doustny,
  • Melisal forte – syrop,
  • Melissed – syrop (także w zaburzeniach trawienia na tle nerwowym),
  • Nervosol – płyn doustny,
  • Nervosol K – płyn doustny,
  • Nervomix Forte – kapsułki,
  • Nervosan – zioła do zaparzania,
  • Persen forte – kapsułki twarde,
  • Sedomix – płyn doustny,
  • Tabletki uspokajające Labofarm – tabletki,
  • Tabletki uspokajające Optimum – tabletki powlekane.

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. DerMarderosian A, Beutler JA [red]: The Review of Natural Products. Facts & Comparisons, 2014.    
  2. Kennedy DO, Little W, Scholey AB: Attenuation of laboratory induced stress in humans after acute administration of Melissa officinalis (Lemon Balm). Psychosom Med, 2004.
  3. Abuhamdah S et al.: Pharmacological profile of an essential oil derived from Melissa officinalis with anti-agitation properties:focus on ligand-gated channels. J Pharm Pharmacol, 2008.
  4. Allahverdiyer A et al.: Antioxidant activity of the volatile oils of Melissa officinalis L. against herpes simplex virus type-2. Phytomedicine, 2004.
  5. Dimitrova Z et al.: Antiherpes effect of Melissa officinalis L. extracts. Acta Microbiol Bulg, 1993.
  6. Geuenich S et al.: Aqueous extracts from peppermint, sage and lemon balm leaves display potent anti-HIV-1 activity by increasing the virion density. Retrovirology, 2008.
  7. Walsh SE et al.: Activity and mechanisms of action of selected biocidal agents on Gram-positive and -negative bacteria. J Appl Microbiol, 2003.
  8. Kennedy DO et al.: Modulation of mood and cognitive performance following acute administration of single doses of Melissa officinalis (Lemon balm) with human CNS nicotinic and muscarinic receptor-binding properties. Neuropsychopharmacology, 2003.
  9. Wake G et al.: CNS acetylcholine receptor activity in European medicinal plants traditionally used to improve failing memory. J Ethnopharmacol, 2000.
  10. Englberger W et al.: Rosmarinic acid: a new inhibitor of complement C3-convertase with anti-inflammatory activity. Int J Immunopharmacol, 1988.
  11. Huss U et al.: Screening of ubiquitous plant constituents for COX-2 inhibition with a scintillation proximity based assay. J Nat Prod, 2002.
  12. Sadraei H, Ghannadi A, Malekshahi K: Relaxant effect of essential oil of Melissa officinalis and citral on rat ileum contractions. Fitoterapia, 2003.
  13. Apak R et al.: The cupric ion reducing antioxidant capacity and polyphenolic content of some herbal teas. Int J Food Sci Nutr, 2006.
  14. Ahadian H et al.: Therapeutic effect of melissa gel and 5% acyclovir cream in Recurrent Herpes Labialis: a double-blind randomized clinical trial, Jundishapur journal of natural pharmaceutical products, Jundishapur Journal of Natural Pharmaceutical Products, 2015.
  15. Blumenthal M, Goldberg A, Brinckmann J: Herbal medicine: expanded Commission E monographs. Integrative Medicine Communications, 2000.  
  16. Kennedy DO et al.: Anxiolytic effects of a combination of Melissa officinalis and Valeriana officinalis during laboratory induced stress. Phytother Res, 2006.
  17. Cerny A, Schmid K: Tolerability and efficacy of valerian/lemon balm in healthy volunteers: a double-blind, placebocontrolled,multicentre study. Fitoterapia, 1999.
  18. Braun L, Cohen M et al.: Herbs and natural supplements 4th edition. Elsevier, 2015.
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Melisa lekarska – Melissa officinalis L., Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/ziola/melisa-lekarska-melissa-officinalis-l/) [dostęp: 27 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję