fbpx
REKLAMA

wszystkie >

Mniszek lekarski – Taraxacum officinale L.

Autor:

Artykuł redakcji.

Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) wykazuje działanie moczopędne, poprawiające trawienie i stymulujące pracę wątroby (korzeń stymuluje wydzielanie żółci), przeciwutleniające, stymulujące wzrost bakterii probiotycznych, hipoglikemizujące. Mniszek lekarski może być stosowany w leczeniu niestrawności, zaburzeń trawienia, utracie apetytu, chorobach dróg moczowych.

Mniszek lekarski jest szeroko rozpowszechniony na całej półkuli północnej. W Polsce rośnie bardzo powszechnie na poboczach dróg, trawnikach i łąkach. Od setek lat jest wykorzystywany w gastronomii oraz jako roślina lecznicza. Liście mniszka dodawane są do sałatek jako cenne źródło składników mineralnych, a korzeń stosuje się jako dodatek do kawy.

Surowce

Ziele mniszka lekarskiego– Taraxaci herba

REKLAMA

Korzeń mniszka lekarskiego – Taraxaci radix

Skład chemiczny

Korzeń mniszka zawiera głównie inulinę, laktony seskwiterpenowe, triterpeny (takie jak β-amyryna), fitosterole, taraksasterol,kwasy fenolowe (na przykład cykoriowy, chlorogenowy) oraz związki mineralne, głównie sole potasu. [1]

Działanie

Mniszek lekarski wykazuje działanie:

  • moczopędne (według badań klinicznych ziele mniszka zwiększa diurezę), [2] [3]
  • poprawiające trawienie i stymulujące pracę wątroby (korzeń stymuluje wydzielanie żółci), [4]
  • przeciwutleniające (co zaobserwowano w badaniach na zwierzętach), [5]
  • stymulujące wzrost bakterii probiotycznych (stwierdzono, że wyciągi z mniszka lekarskiego stymulują namnażanie się bakterii probiotycznych Bifidobacterium spp.), [4] [6]
  • hipoglikemizujące (w badaniach na szczurach zostało wykazane takie działanie, ale potrzebne są dalsze badania). [7] [8]

Zastosowanie poparte wynikami badań klinicznych

Brakuje badań klinicznych, które potwierdzałyby celowość stosowania korzenia i ziela mniszka.

Zastosowanie jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny

Mniszek lekarski może być stosowany w leczeniu takich dolegliwości jak:

  • Niestrawność. [9] Korzeń mniszka wywiera pozytywny wpływ na procesy trawienia, także przez zwiększenie wydzielania żółci.
  • Zaburzenia trawienia połączone z niedostatecznym wydzielaniem soku żołądkowego. [10]
  • Utrata apetytu. [9]
  • Choroby dróg moczowych. [10] Mniszek lekarski zwiększa wydalanie moczu bez nadmiernej utraty potasu. Efekt ten osiągany jest przez zwiększanie przesączania w kłębuszkach nerkowych.

Zastosowanie w medycynie ludowej

W medycynie ludowej mniszek lekarski stosuje się w takich chorobach jak: niewydolność wątroby, zaburzenia wydzielania i przepływu żółci, [9] początkowe stadium cukrzycy, przewlekłe nieżyty dróg oddechowych, zaparcie i choroby reumatyczne. [4]

Interakcje

Mogą wystąpić interakcje korzenia mniszka z lekami, takimi jak:

  • antybiotyki chinolonowe – związki mineralne zawarte w mniszku mogą tworzyć kompleksy z cząsteczkami chinolonów, przez co zmniejszają ich wchłanianie i biodostępność. [4]

Liść mniszka lekarskiego może zwiększać działanie innych leków moczopędnych, dlatego podczas łączenia tych leków należy zachować ostrożność.

Bezpieczeństwo stosowania

Stosując korzeń lub ziele mniszka, istnieje możliwość wystąpienia alergii krzyżowej z innymi roślinami z rodziny Asteraceae. Najczęstszym objawem jest stan zapalny skóry po bezpośrednim kontakcie.

Należy zachować ostrożność stosując preparaty zawierające mniszek lekarski w takich przypadkach jak:

  • nadwrażliwość na mniszka lub inne rośliny z rodziny (Asteraceae),
  • niedrożność przewodów żółciowych lub poważne schorzenia pęcherzyka żółciowego. [9]

Praktyczne wskazówki dla pacjentów

Mniszek lekarski jest powszechnie stosowany jako środek moczopędny i stymulujący pracę wątroby. Liście mniszka działają silniej moczopędnie niż korzeń. [4]

Mniszek lekarski uważany jest za roślinę bezpieczną, ale może powodować uczulenia.

Przykładowe preparaty

Na polskim rynku są dostępne leki zawierające mniszek lekarski:

  • Korzeń mniszka (FLOS) – zioła do sporządzania odwaru (do stosowania jako środek żółciopędny i żółciotwórczy w schorzeniach wątroby, a także moczopędny i pobudzający łaknienie).

Ponadto dostępne są leki złożone z mniszkiem lekarskim lub wyciągiem:

  • Artecholin N – płyn doustny (do stosowania w leczeniu niestrawności).
  • Cholesol – płyn doustny, zawiera wyciąg z owoców bzu czarnego (do stosowania jako środek żółciopędny w niestrawności).
  • Cholitol – płyn doustny (do stosowania w leczeniu niestrawności i schorzeniach dróg żółciowych).
  • Gastrobonisol – płyn doustny (do stosowania w leczeniu niestrawności).
  • Hepatosan – zioła do zaparzania (do stosowania żółciopędnie w leczeniu niestrawności).
  • Imupret N – krople doustne (do stosowania pomocniczo w przeziębieniu jako lek wzmacniający odporność).
  • Imupret – tabletki drażowane (do stosowania pomocniczo w przeziębieniu jako lek wzmacniający odporność).
  • Succus Taraxaci – płyn doustny (do stosowania w leczeniu niestrawności, braku łaknienia, pomocniczo jako środek moczopędny).
  • Tabletki przeciw niestrawności Labofarm – tabletki (do stosowania w leczeniu niestrawności).

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. DerMarderosian A, Beutler JA [red]: The Review of Natural Products. Facts & Comparisons, 2014.
  2. Grases F et al.: Urolithiasis and phytotherapy. Int Urol Nephrol, 1994.
  3. Clare BA et al.: The diuretic effect in human sujects of an extract of Taraxacum officinale folium over a single day. J Alt Comp Med, 2009.
  4. Braun L, Cohen M: Herbs and natural supplements, 2010.        
  5. Kaurinovic B et al.: Effects of Calendula officinalis L. and Taraxacum officinale Weber (Asteraceae) extracts on the production of OH radicals. Fresenius Environ Bull, 2003.
  6. Trojanova I et al.: The bifidogenic effect of Taraxacum officinale root. Fitoterapia, 2004.
  7. Hussain ZA et al.: The effect of medicinal plants of Islamabad and Murree region of Pakistan on insulin secretion from INS-1 cells. Phytother Res, 2004.
  8. Petlevski R et al.: Glutathione S-transferases and malondialdehyde in the liver of NOD mice on short-term treatment with plant mixture extract P-9801091. Phytother Res, 2003.
  9. Blumenthal M, Goldberg A, Brinckmann J: Herbal medicine: expanded commission E monographs. Integrative Medicine Communications, 2000.      
  10. EMA: Community herbal monograph on Taraxacum officinale Weber ex Wigg., radix cum herba, 2009.  
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Mniszek lekarski – Taraxacum officinale L., Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/ziola/mniszek-lekarski-taraxacum-officinale-l/) [dostęp: 22 czerwca 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry