fbpx

wszystkie >

Ostropest plamisty – Silybum marianum
▲ Ostropest plamisty – Silybum marianum

Ostropest plamisty – Silybum marianum L.

Autor:

Artykuł redakcji.

Ostropest plamisty (Silybum marianum) wykazuje działanie antyoksydacyjne , hamujące włóknienie wątroby, przeciwzapalne, hepatoprotekcyjne, antyhiperglikemiczne, neuroprotekcyjne, gastroprotekcyjne i przeciwwirusowe. Wiele z tych działań jest poparte badaniami klinicznymi.

Ostropest plamisty to roślina, która była stosowana przez wieki jako środek na ukąszenie węża, schorzenia wątroby czy pobudzenie laktacji. Nazwa rośliny wywodzi się od charakterystycznych, kolczastych liści z białym unerwieniem, w których, według legendy, płynęło mleko św. Marii, stąd angielska nazwa milk-thistle. Druga ciekawostka jest taka, że „thistle” to w języku angielskim niebotaniczna nazwa osetu. W Polsce też mówi się „oset” na wszystkie rośliny z kolcami, choć to tylko ludowe określenie, tak samo jak „thistle”, które występuje w nazwach wielu leków.

Surowce

Owoc ostropestu plamistego – Silybi mariani fructus

Skład chemiczny

W literaturze sylimaryna wymieniana jest jako aktywny składnik znajdujący się w owocu ostropestu, jednak tak naprawdę jest to kompleks flawonolignanów, pochodnych taksyfoliny. Główne składniki tego kompleksu to sylibina A i B, ponadto izosylibina, sylichrystyna, sylidianina. Poza tym owoce zawierają substancje zapasowe, takie jak olej tłusty czy cukry.

Działanie

Owoc ostropestu wykazuje działanie:

  • antyoksydacyjne (dzięki reakcjom redukcyjno-oksydacyjnym, hamowaniu aktywności wolnych rodników oraz zwiększeniu aktywności enzymów antyoksydacyjnych),
  • hamujące włóknienie wątroby (w wyniku hamowania gromadzenia się kolagenu w wątrobie),
  • przeciwzapalne (dzięki działaniu oksydacyjnemu, stabilizacji błony komórkowej, hamowaniu produkcji lub uwalniania metabolitów kwasu arachidonowego),
  • hepatoprotekcyjne (wynika ze złożonej aktywności przeciwwirusowej, antyoksydacyjnej, przeciwzapalnej i immunomodulującej),
  • antyhiperglikemiczne (poprzez wpływ na metabolizm węglowodanów wątrobie),
  • neuroprotekcyjne (dzięki działaniu antyoksydacyjnemu i hamowaniu apoptozy komórek),
  • gastroprotekcyjne (dzięki zwiększeniu wydzielania mucyny i PGE2 oraz zmniejszeniu wydzielania leukotrienów),
  • przeciwwirusowe (w wyniku hamownia namnażania się wirusów i wnikania do wnętrza komórek wątroby).[1]

Sylibina jest stosowana w zatruciu muchomorem sromotnikowym, ponieważ hamuje wiązanie toksyn do receptorów komórkowych i przenikanie do wnętrza hepatocytów. Z tego powodu im wcześniej podana zostanie sylibina, tym lepszy efekt protekcyjny. Dodatkowo sylibinina redukuje stres oksydacyjny powstały w wyniku nekrozy komórek, spowodowanej zatruciem amatoksyną, hamuje TNF-alfa i wspomaga regenerację wątroby poprzez stymulację syntezy białek potrzebnych do naprawy uszkodzonych hepatocytów.

Badania wykazały, że ostropest plamisty chroni komórki wątroby przed szkodliwym działaniem: tetrachlorku węgla, etanolu, peroksydacji wątroby indukowanej paracetamolem, cyklosporyny, erytromycyny, amitryptyliny, estradiolu, przedawkowania żelaza.

Zastosowanie poparte wynikami badań klinicznych

Ostropest plamisty ma potwierdzone badaniami klinicznymi zastosowanie w takich schorzeniach jak:

  • alkoholowe i/lub wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C,[2]
  • zatrucia muchomorem sromotnikowym,
  • podwyższony poziom glukozy, LDL oraz HDL,[3]
  • niestrawność oraz brak apetytu,
  • rak prostaty,
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne.

Niektóre wyciągi z ostropestu mają ugruntowane zastosowanie medyczne (well-established use) w leczeniu alkoholowych chorób wątroby.

Zastosowanie jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny

Owoc ostropestu plamistego może być stosowany w leczeniu takich dolegliwości jak:

  • zaburzenia trawienia,
  • niestrawność i uczucie pełności,
  • choroby wątroby.[4]

Zastosowanie w medycynie ludowej

Ponadto w medycynie ludowej owoc ostropestu jest stosowany na takie schorzenia jak brak miesiączki, zaparcie, cukrzyca, krwawienia z nosa czy krwotoki z macicy.

Interakcje

Teoretycznie ostropest plamisty może zmniejszać metabolizm karbamazepiny i simwastatyny, ale nie udało się potwierdzić tych wniosków.

Sylibina zawarta w owocu ostropestu i inne flawonolignany są inhibitorami cytochromów CYP3A4, CYP2D6 i CYP2E. Jednak stosując te związki w dawkach terapeutycznych nie powinny występować interakcje między lekami metabolizowanymi przez te cytochromy.[5]

Bezpieczeństwo stosowania

Ostropest plamisty jest bardzo dobrze tolerowany i stosowany w dawkach terapeutycznych praktycznie pozbawiony działań niepożądanych. Z przeglądu badań klinicznych wynika, że nie ma przeciwwskazań do stosowania sylimaryny u kobiet w ciąży i karmiących piersią.[6]

Przykładowe preparaty

Leki zawierające ostropest plamisty to:

  • Lagosa – tabletki drażowane (do stosowania w stanach po toksycznym uszkodzeniu wątroby).
  • Legalonkapsułki twarde (do stosowania w marskości wątroby, przewlekłym zapaleniu wątroby, w stanach po toksycznym uszkodzeniu wątroby).
  • Silimax – kapsułki twarde (do stosowania w stanach po toksycznym uszkodzeniu wątroby, wspomagająco w chorobach wątroby).
  • Sylimarol – tabletki drażowane (do stosowania wspomagająco w chorobach wątroby).

Ponadto ostropest plamisty wchodzi w skład leków złożonych, takich jak:

  • Artecholin N – płyn doustny (do stosowania w leczeniu niestrawności).
  • Gastrobonisol – płyn doustny (do stosowania w leczeniu niestrawności).
  • Iberogast – płyn doustny (do stosowania w czynnościowych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych, w tym w zespole jelita drażliwego – IBS).
  • Sylimarol Vita – kapsułki twarde (do stosowania w stanach po toksycznym uszkodzeniu wątroby, po przebytych ostrych i przewlekłych chorobach wątroby).
  • Tabletki przeciw niestrawności Labofarm – tabletki (do stosowania w leczeniu niestrawności).

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Braun L, Cohen M: Herbs and natural supplements, 2010.
  2. Rambaldi A: Milkthistle for alcoholic and/Or hepatitis B or C virusliverdisease. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2007.
  3. Hadi A et al.: The effects of silymarin supplementation on metabolic status and oxidative stress in patients with type 2 diabetes mellitus: A systematicreview and meta-analysis of clinical trials. Complementary therapies in medicine, 2018.
  4. EMA: European Union herbal monograph on Silybum marianum (L.) Gaertn., fructus, 2016.
  5. Zuber R et al.: Effect of Silybin and its Congeners on Human Liver Microsomal Cytochrome P450. Activities. Phytothreapy Research, 2002.
  6. Drugs and Lactation Database (LactMed): MilkThistle. 2019.
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Ostropest plamisty – Silybum marianum L., Portal opieka.farm (https://opieka.farm/bazy/ziola/ostropest-plamisty-silybum-marianum-l/) [dostęp: 27 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję