Cyprofloksacyna i Światowe Dni Młodzieży [Case #13]

N. meningitidis przenosi się droga kropelkową, dlatego chemioprofilaktykę zaleca się wszystkim osobom, które były w bliskim kontakcie z chorym.

03o_toc]Dwa dni po zakończeniu Światowych Dni Młodzieży pacjent zgłasza się do apteki z zapytaniem o lek o nazwie Ciprofloksacina. Twierdzi, że potrzebuje leku dla siebie i bliskich, aby nie zachorować na zapalenie opon mózgowych. Nie wie, jak dawkować lek, nie ma żadnych objawów jakiejkolwiek infekcji. Nazwę leku otrzymał SMS-em od lekarza. Pyta, dlaczego zalecono mu preparat, jak go dawkować i jakie ma działanie.

Wyjaśniono, że:

Lek, o który prosi pacjent to chemioterapeutyk przeciwbakteryjny, czyli syntetyczny antybiotyk. Pacjent pokazał wiadomość od lekarza (po włosku) z zaleceniem pilnego przyjęcia cyprofloksacyny. Jak się okazało, pacjent ze znajomymi przebywał przez dłuższy czas z osobą, która kilka dni później zmarła na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i stąd zalecenie przyjęcia profilaktycznej dawki.

Cyprofloksacyna to lek z wyboru w chemioprofilaktyce zakażeń meningokokowych u dorosłych. Stosuje się jednorazową dawkę doustną 500 mg celem eradykacji koloni dwoinki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (Neisseria meningitidis) z błon śluzowych jamy nosowo-gardłowej. Tym samym chemioprofilaktyka ma wyeliminować ewentualne nosicielstwo.

N. meningitidis przenosi się droga kropelkową, dlatego chemioprofilaktykę zaleca się wszystkim osobom, które były w bliskim kontakcie z chorym (korzystanie z tych samych talerzy, spanie w jednym pomieszczeniu, przebywanie w jednym pomieszczeniu dłużej niż 4h), najlepiej do 24h od kontaktu z chorym.[1]Dzierżanowska D.: Przewodnik antybiotykoterapii 2015

Ponadto:

  • profilaktykę zaleca się, jeśli kontakt miał miejsce w ciągu 7 dni przed wystąpieniem zachorowania (mówiąc prostym językiem: jeśli osoba, z którą miał pan ostatni kontakt, zachorowała więcej niż 7 dni później, nie trzeba przyjmować antybiotyku, bo mało prawdopodobne, że była już wtedy nosicielem),
  • zastosowanie profilaktyki jest celowe tylko do 14 dni od wystąpienia zachorowania (jeśli nie ma oznak zachorowania, to znaczy że po tym czasie albo nie doszło do zarażenia, albo na ewentualne nosicielstwo wykształciła się odporność).[2]Pierce Gardner: Prevention of Meningococcal Disease. N Engl J Med 2006. pełny artykuł,
  • szczepienie nie zwalnia z profilaktyki.

Wystawiono receptę farmaceutyczną na 1 op. cyprofloksacyny 500 mg.

Czytaj też:
Recepta farmaceutyczna na walsartan [Case #25]

Zasadność wystawienia recepty farmaceutycznej

Oczywiście w zaistniałej sytuacji w pierwszej kolejności należy zaproponować wizytę u lekarza. Jeśli jednak pacjent ma z tym problem (jakikolwiek), należy zaopatrzyć go w potrzebny lek, tym bardziej, że:

  • każdy dzień zwłoki zmniejsza skuteczność profilaktyki i zwiększa ryzyko zachorowania,
  • jednorazowe przyjęcie cyprofloksacyny jest praktycznie pozbawione ryzyka wystąpienia działań niepożądanych,
  • w Polsce i tak nie przeprowadza się rutynowo badań na nosicielstwo.

Chemioprofilaktyka nie zapewnia 100-procentowej ochrony, dlatego pacjent przy wystąpieniu jakichkolwiek objawów zachorowania, tj. gorączka, bóle głowy, nudności, sztywność karku (!) powinien natychmiast zgłosić się do lekarza.

Więcej na temat recepty farmaceutycznej, aspektów prawnych z nią związanych, przykładów wykorzystania i najczęstszych błędów znajdziesz w kursie Recepta farmaceutyczna w codziennej pracy na Platformie PierwszyStół.pl.


Schematy chemioprofilaktyki u dorosłych i dzieci

Brak dostępu do pełnej treści.

Cały serwis, a w szczególności ukryty fragment tekstu, jest kierowany tylko do osób wykonujących zawód medyczny. Jeśli posiadasz już konto

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.
(konto mogą utworzyć także studenci ostatnich lat studiów)

Historia przedstawiona przez pacjenta okazała się prawdziwa. Dzień po wizycie pacjenta ukazały się doniesienia prasowe na temat śmierci Włoszki we wiedeńskim szpitalu.[3]Gazeta Krakowska: Tuż po ŚDM zmarła na chorobę zakaźną

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel i kierownik Apteki u Farmaceutów (AuF). Współtwórca KSOF oraz AnP i Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [nawiąż kontakt] [LinkedIn]

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: Cyprofloksacyna i Światowe Dni Młodzieży [Case #13], Portal opieka.farm (https://opieka.farm/case-studies/cyprofloksacyna-i-swiatowe-dni-mlodziezy/) [dostęp: 22 maja 2019]

Źródła:   [ + ]

1. Dzierżanowska D.: Przewodnik antybiotykoterapii 2015
2. Pierce Gardner: Prevention of Meningococcal Disease. N Engl J Med 2006. pełny artykuł
3. Gazeta Krakowska: Tuż po ŚDM zmarła na chorobę zakaźną
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Ten temat zawiera 12 odpowiedzi, ma 9 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Jakub Lenard 4 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #4968 Punkty: 1

    Redakcja mgr farm.
    108 pkt.

    Dyskusja do: Cyprofloksacyna i Światowe Dni Młodzieży [Case #13]

    • Czy zetknęliście się już z chemioprofilaktyką zakażeń meningokowych lub innych schorzeń?
    • Czy mieliście inne ciekawe przypadki apteczne z czasu Światowych Dni Młodzieży 2016?
    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #4984 Punkty: 10

    Kasper Uznański lek. med.
    131 pkt.

    Dobra reakcja farmaceuty ! Myślę, że farmaceuci powinni częściej zawierzać pacjentom i podejmować niektóre decyzje jak w tym przypadku. Potrzebna jest jedynie wiedza i branie odpowiedzialności. Ten portal doskonale to realizuje.

    Faktycznie cyprofloksacyna jest najbardziej praktyczna i tania. Ceftriakson, jako lek podawany parenteralnie, na pewno musi być zlecony przez lekarza, można go polecić dla dzieci. Rifampicyna jest droższa, a podawanie przez dwa dni może skutkować gorszym przestrzeganiem zaleceń, warto też “rezerwować” ten lek do leczenia gruźlicy.

    Dni Młodzieży przyczyniły się do rozwoju opieki farmaceutycznej 😉

    10 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #4999 Punkty: 0

    Anna Gołębiowska mgr farm.
    27 pkt.

    Gratulacje, czegoś nowego się dowiedziałam, w pierwszej chwili myślałam, że chodzi o fotouczulenie.To jednak byłoby zbyt banalne.

  • #5000 Punkty: 0

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    303 pkt.

    Jakiekolwiek opakowanie cyprofloksacyny jest w tej chwili poza moim zasięgiem. Nie wiem czy tekst ulotki jest również w języku włoskim? Co zrobić jeżeli trafi się obcokrajowiec np. z Azji. Powinien dostać treść ulotki w języku ojczystym? Jeżeli tak to gdzie tego szukać? Tak na szybko do dotarłam tylko do krótkiej informacji na wikipedii, po włosku :-(.

    Z tej całej korespondencji między lekarzem, a pacjentem wynika, ze lekarz nie widział większego problemu z otrzymaniem leku. Czyżby włoscy farmaceuci mieli więcej uprawnień?

    • #5014 Punkty: 4

      Effiom Uman-Ntuk mgr farm.
      60 pkt.

      W przypadku realizacji recepty transgranicznej również nie mamy do dyspozycji obcojęzycznych ulotek do leków, a wtedy nie ma obiekcji co do bezpieczeństwa stosowania preparatu 🙂 Kluczowa myślę jest komunikacja z pacjentem – czy to lekarza czy farmaceuty w przypadku recepty farmaceutycznej.

      4 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #5017 Punkty: 2

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    303 pkt.

    Czy personel apteczny, obsługujący opisanego pacjenta, łyknął prewencyjnie w ramach OF, zalecane chemioterapeutyki? 🙂

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #5037 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1.1K pkt.

    Jasne. Must-have w każdej aptece: Przewodnik antybiotykoterapii 2016 – koszt… 10 zł:D A przyda się bardziej niż farmakopea za kilka stówek.

     

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #5209 Punkty: 2

    Effiom Uman-Ntuk mgr farm.
    60 pkt.

    W Krakowie podobno w jeden dzień wyczerpały się całe zapasy cyprofloksacyny w aptekach. Ciekawe co byłoby w przypadku epidemii, skoro zapasy antybiotyków które nawet nie są deficytowe to 2-3 op. w większości aptek.

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #5582 Punkty: 2

    Aleksandra Kłyż mgr farm.
    2 pkt.

    Przydałaby się wersja do druku strony:)

    2 użytkowników uznało wpis za pomocny.
  • #8821 Punkty: 1

    Jadwiga Kornik mgr farm.
    29 pkt.

    o kurcze, u mnie była pacjentka, dokładnie ta sama sytuacja-Włoszka, sms po włosku od lekarza i info od pacjentki o profilaktyce meningokokowego zapalenia opon mózgowych, akurat pracuję w przychodni, więc pomogłam pacjentce zapisać się na wizytę do lekarza, została od razu przyjęta (trwały ŚDM-y, więc kolejek na szczęście w przychodni nie było) i lekarz wypisał cyprofloksacynę jednorazowo 500 mg

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #48193 Punkty: 0

    Jakub Lenard mgr farm.
    290 pkt.

    Konrad skąd informacja, że jednorazowe przyjęcie cyprofloksacyny jest pozbawione ryzyka wystąpienia działań niepożądanych? Wydawało mi się, że ostrzeżenia FDA i EMA z zeszłego roku o poważnych i nieodwracalnych zmianach i zalecenia ograniczenia stosowania (gdy jest to możliwe) dotyczyły też antybiotyków podawanych jednorazowo. Czy w przypadku cyprofloksacyny jest inaczej niż grupy jako całości?

  • #48195 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1.1K pkt.

    W tekście było “praktycznie pozbawione” – bo reakcje nadwrażliwości mogą być i po jednej dawce, ale to jak z każdym lekiem. Możesz wskazać te ostrzeżenia?

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #48197 Punkty: 0

    Jakub Lenard mgr farm.
    290 pkt.

    No wiem, ale nie mam na myśli reakcji nadwrażliwości. Po prostu pod koniec 2018 r. każdy medyczny portal spamował o tych fluorochinolonach pod różnym kątem. Z tego co pamiętam to chociażby w przypadku poważnych działań niepożądanych na układ nerwowy pojedyncza dawka nie była “wykluczona” z ostrzeżeń To nadal nie wpływa na zasadność przepisania cyprofloksacyny w waszym przypadku, ale byłem ciekawy jak się ma jednorazowe podawanie do wielokrotnego.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Zapraszamy:

Nie odnaleziono wydarzeń!
Więcej
Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej