Czym się różnią doksycykliny dostępne na rynku? [Case #24]

Pacjentka lat 35 podaje receptę na lek:

Rp.
Doxycyclinum 1x1 lag. 2

Przed wydaniem farmaceuta zapytał o wskazanie, ponieważ dawkowanie 100 mg/dobę wskazuje na profilaktykę, a różne doksycykliny na rynku mają różne wskazania i od wskazania zależy wybór preparatu. Pacjent powiedział, że wybiera się do Afryki na 2 tygodnie i obawia się malarii. Lekarz zapisał mu lek, który zapobiega tej chorobie, a także jednocześnie biegunce podróżnych.

Wydano Doxycyclinum Polpharmex informując pacjenta, by zaczął stosować lek na 1-2 dni przed podróżą, przez cały pobyt a także po przylocie do Polski. Jeśli leci do rejonu zagrożonego malarią, powinien zgłosić się do lekarza po przylocie po kolejne opakowania, aby lek stosować jeszcze przez 4 tygodnie po powrocie.

Lek powinien być przyjęty zawsze z pełną szklanką wody, najlepiej z posiłkiem oraz w pozycji stojącej lub siedzącej, co najmniej na 30 minut przed położeniem się spać. Należy też zachować 2 godzinny odstęp, jeśli pacjent stosuje preparaty lub żywność zawierającą wapń (w tym produkty mleczne), magnez, cynk lub żelazo.

Czytaj też:
Chemioprofilaktyka malarii - porównanie leków i wskazówki dla pacjenta

Komentarz:

Przestudiuj poniższą tabelę. Zwróć uwagę na różnice w ChPL dla 3 dostępnych obecnie preparatów doksycykliny. Na rynku obecne są 2 sole: doksycykliny jednowodzian i hyklan (skrótowa nazwa oznaczająca “pół-wodziano, pół-etanolano chlowodorek”, wzór podano w tabeli).

Pewne dane wskazują na lepszą tolerancję jednowodzianu (Unidox) i mniejsze ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego,[1]Pagès F, Boutin JP, Meynard JB, Keundjian A, Ryfer S, Giurato L, Baudon D.: Tolerability of doxycycline monohydrate salt vs. chloroquine-proguanil in malaria chemoprophylaxis. Trop Med Int Health. 2002 Nov;7(11):919-24. abstrakt jednak wszystkie formulacje należy popijać dużą ilością wody, aby ograniczyć ryzyko podrażnienia i owrzodzenia przełyku, zwłaszcza, gdy doksycyklina jest stosowana wiele tygodni.

Tylko Doxycyclinym Polfarmex i TZF mają malarię we wskazaniach, z kolei jedyną doksycykliną zarejestrowaną w leczeniu trądziku młodzieńczego jest Unidox. Na rynku amerykańskim i europejskim jest wiele różnych formulacji i soli i nie są one zamienne.

 UNIDOX SOLUTABDOXYCYCLINUM TZFDOXYCYCLINUM POLFARMEX
postaćTabletki z linią podziału (linia nie wskazuje na możliwość podziału, lecz ułatwia rozkruszenie!)Kapsułki twardeKapsułki twarde
APIDoksycyklina jednowodnaDoksycykliny hyklanDoksycykliny hyklan
Wzór strukturalny
Częstość działań niepożądanychPodana w ulotce i ChPLBrak danych w ChPL i ulotce dla pacjenta!Podana w ulotce i ChPL
Chemioprofilaktyka malariiBrak wskazania!TAK, Stosuje się 100 mg na dobę. Profilaktykę należy rozpocząć 1 do 2 dni przed planowaną podrożą w rejony zagrożone malarią. Doksycyklinę należy podawać przez cały okres pobytu w zagrożonym rejonie oraz jeszcze przez 4 tygodnie po zakończeniu pobytu w zagrożonych malarią rejonach.TAK, Stosuje się 100 mg na dobę. Profilaktykę należy rozpocząć 1 do 2 dni przed planowaną podrożą w rejony zagrożone malarią. Doksycyklinę należy podawać przez cały okres pobytu w zagrożonym rejonie oraz jeszcze przez 4 tygodnie po zakończeniu pobytu w zagrożonych malarią rejonach.
Informacja o dawkowaniu w chemioprofilaktyce malariiBrak wskazania!TAK, zarówno w ChPL, jak i w ulotce dla pacjentaTAK w ChPL, BRAK w ulotce dla pacjenta
Leczenie malariiBrak wskazania!Brak wskazania!TAK (w skojarzeniu z chininą)
Profilaktyka biegunki podróżnychBrak wskazania!Brak wskazania!TAK, 200mg w pierwszym dniu, następnie 100mg/dobę max przez 21 dni
Leczenie biegunki podróżnychTAKTAKTAK
Leczenie trądziku pospolitegoTAK, 50 mg/dobę do 12 tygodniBrak wskazania!Brak wskazania!
Sposób podaniaSposób 1.
Połknąć całą tabletkę popijając dużą ilością wody.
Sposób 2.
Tabletkę rozpuścić w co najmniej 20 ml wody.

Połykać na długo przed położeniem się spać, w celu zmniejszenia ryzyka
zapalenia przełyku lub owrzodzeń przełyku, podczas posiłku.
Połknąć kapsułkę w całości połykając całą szklanką (!) wody pozycji siedzącej lub stojącej i nie kłaść się przez co najmniej 30 minut. W przypadku podrażnienia p.pok. przyjmować z posiłkiem.Połknąć kapsułkę w całości połykając całą szklanką (!) wody pozycji siedzącej lub stojącej i nie kłaść się przez co najmniej 30 minut. W przypadku podrażnienia p.pok. przyjmować z posiłkiem.
Interakcje z żywnościąInterakcja z substancjami zobojętniającymi, solami żelaza i związkami podwyższającymi pH w żołądku. Doksycyklina wchłania się całkowicie, a pokarmy i mleko nie mają wpływu na jej wchłanianie.[2]ChPL: Unidox

ALE wg ulotki: Mleko i produkty mleczne mają wpływ na wchłanianie.(Ulotka dla pacjenta)[3]Ulotka dla pacjenta: Unidox
Interakcja z jonami glinu, wapnia (mleko, przetwory mleczne), magnezu, żelaza, cynku i bizmutu. Zachować 2h odstęp.Interakcja z jonami glinu, wapnia (mleko, przetwory mleczne), magnezu, żelaza, cynku i bizmutu. Zachować 2h odstęp.
Czytaj też:
Czy jednorazowe podanie doksycykliny zapobiega boreliozie? [Case #21]

Warto zwrócić uwagę też na różnice w opisie interakcji – Unidox wg ChPL nie wchodzi w interakcje z jonami wapnia i produktami mlecznymi, jednak jak zawsze ulotka dla pacjenta jest bardziej zachowawcza i wg niej nie jest zalecane łączenie leku z mlekiem i produktami mlecznymi.

Ponadto:

  • ulotka Doxycyclinym TZF nie podaje częstości działań niepożądanych – co z pewnością nie odbije się dobrze na compliance pacjenta, jeśli ten nie wie, że poważne ADR występują w zasadzie rzadko przy niskiej dawce. Warto o tym pamiętać, wydając zamienniki leków z recepty – ulotki mogą być mniej lub bardziej aktualne, w zależności od tego, kiedy zarejestrowano lek.[4]Ulotka dla pacjenta: Doxycyclinym TZF
  • tabletka leku Unidox ma linię podziału, ale NIE oznacza to, że można dzielić tabletkę na równe dawki. Jak w takim razie stosować 50 mg doksycykliny dziennie w leczeniu trądziku?
  • tylko ulotka Doxycyclinym Polfarmex zawiera informację o dawkowaniu w malarii.
  • tylko Doxycyclinym Polfarmex jest zarejestrowana w profilaktyce biegunek podróżnych (dawkowanie podano w tabeli),
  • żadna z dostępnych doksycyklin nie ma we wskazaniach profilaktyki i leczenia boreliozy z Lyme (Borrelia burgdorferi).

Skąd biorą się te różnice? Zapewne wynikają z czasu w którym rejestrowano lek. Za sprawą postępów w nauce leki rejestrowane później moga mieć szerszy zakres wskazań i więcej informacji o efektach ubocznych (nie jest to regułą). Charakterystyka Produktu Leczniczego jest jednak obowiązującym nas prawem i choć zastosowanie np. doksycykliny TZF w profilaktyce biegunki podróżnych będzie równie skuteczne, jest to użycie leku poza wskazaniami (off-label).

Czytaj też:
SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków?

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: Czym się różnią doksycykliny dostępne na rynku? [Case #24], Portal opieka.farm (https://opieka.farm/case-studies/czym-sie-roznia-doksycykliny/) [dostęp: 14 listopada 2018]

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel i kierownik Apteki u Farmaceutów (AuF). Współtwórca KSOF oraz AnP i Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [wyślij wiadomość prywatną] [LinkedIn]

Data ostatniej aktualizacji: 16.10.2018.




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 4 odpowiedzi, ma 4 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Adrianna Kałuska 3 miesiące, 3 tygodnie temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #37907 Punkty: 3

    Agnieszka Krzemińska mgr farm.
    9 pkt.

    Witam, jakie są jeszcze przykłady leków, które posiadają podziałkę, a nie można ich dzielić? Czy dobrze rozumiem, że jest ona wtedy tylko po to, żeby lek rozkruszyć i łatwiej rozpuścić?

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #37922 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    966 pkt.

    Dokładnie tak. A inne leki z linią podziału, której nie można traktować jako podziału na równe dawki, to np.:

    • Axudan,
    • Groprinosin,
    • Trileptal,
    • Rispilept,
    • Minirin Melt,
    • Raniberl Max,
    • Binabic,
    • Siofor,
    • Duphaston.

    To tak na szybko z głowy 🙂 Takich leków jest duużo więcej.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #37978 Punkty: 3

    Agnieszka Żur mgr farm.
    67 pkt.

    Dodam jeszcze, że przy takim długotrwałym stosowaniu doksycykliny, i to jeszcze w słonecznym kraju, ryzyko oparzeń słonecznych jest znaczne, i zalecana jest dodatkowa ochrona UV przez cały okres profilaktyki.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #39084 Punkty: 0

    Adrianna Kałuska mgr farm.
    48 pkt.

    jeszcze doxyratio m odpowiednik chyba Unidoxu (nie wiem czy jest dostępny, ale miałam dzisiaj na niego receptę)

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

118 Udostępnień
Udostępnij118
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp