Pacjent mdlejący po tyzanidynie [Case #7]

Pacjent zgłasza się do apteki dzień po wykupieniu leków z recepty i skarży się, że po jednym z nich (Sirdalud 4mg) mdleje w przeciągu 15 min, a że nie stosuje żadnych innych preparatów poza NLPZ, objaw musi być związany z nowym lekiem. Obawiał się, że upadnie i straci przytomność, co się nie stało. Przez godzinę po zastosowaniu miał wrażenie braku pełnej kontroli nad swoim ciałem i opóźnienie ruchów.

Pyta, czy:

  • Takie objawy są czymś normalnym?
  • Czy może odstawić lek?
  • Czy może bez konsultacji z lekarzem obniżyć dawkę?
Metryczka pacjenta
płeć: Mężczyzna
wiek: 60
choroby przewlekłe:
  • Poranne zesztywnienie mięśni (brak dokładnej diagnozy)
inne dolegliwości: bóle dolnego odcinka kręgosłupa w trakcie dnia
stosowane leki i dawkowanie:
  • nimesulid (Nimesil) | 1-0-1
  • tyzanidyna 4 mg (Sirdalud) | 0-0-1
alergie/ nadwrażliwość/ przeciwwskazania
Inne uwagi: Pacjent nie stosuje przewlekle żadnych innych leków

Wyjaśniono, że:

Żaden z wykupionych leków nie leczy kręgosłupa jako tako, a raczej pomaga opanować ból i zaktywizować pacjenta do ruchu, którego brak sam w sobie może być przyczyną dalszych problemów z kręgosłupem. Nimesulid, mimo że jest lekiem przeciwzapalnym, nie leczy przyczyny problemu, więc nie trzeba konsultować z lekarzem czasowego odstawienia, jeśli dolegliwości ustąpią. Sirdalud (tyzanidyna) faktycznie może powodować nadmierną sedację (nawet u 20% pacjentów[1]Berry H, Hutchinson DR. A multicentre placebo-controlled study in general practice to evaluate the efficacy and safety of tizanidine in acute low-backpain. J Int Med Res. 1988 Mar-Apr;16(2):75-82. abstract), często tez spadki ciśnienia. Jednak to też nie jest lek, który jest konieczny i nie działa inaczej niż objawowo, więc jeśli występują tak nasilone działania niepożądane i ryzyko upadków, również może odstawić preparat.

Pacjent spytał czy nie może brać rano leku, bo się boi wieczorem, bo mieszka sam i nie miałby kto zadzwonić po pomoc jakby upadł.

Zalecono stosować lek na noc albo w ogóle, by początkowe objawy rozluźnienia mięśni były w nocy i rano nie było uczucia zesztywnienia. Zaproponowano zmniejszyć dawkę do 2 mg (pół tabletki) na co pacjent przystał. Zalecono też sprawdzenie ciśnienia krwi i telefon do apteki, jeśli pacjent zauważy jego spadek lub inne efekty uboczne.

Wydano pacjentowi ulotkę: Ból pleców – co warto wiedzieć? 

Komentarz:

Sedacja jest czasem pożądana, jeśli zesztywnienie mięśni daje problemy z zaśnięciem. Jednak dotyczy to raczej pacjentów ze spastycznością poudarową i w innych przypadkach, którym zaleca się odpoczynek w łóżku. W przypadku większości bóli kręgosłupa, maksymalny czas pobytu w łóżku to 1 dzień, a w kolejnych dniach pacjent powinien powrócić już do normalnej, codziennej aktywności albo też zgłosić się do fizjoterapeuty.

Skuteczność miorelaksantów w tego typu wskazaniach jest sprawą kontrowersyjną, choć w wielu badaniach wykazano szybsze złagodzenie bólu przy połączeniu z lekiem przeciwzapalnym[2]Pareek A, Chandurkar N, Chandanwale AS, Ambade R, Gupta A, Bartakke G. Aceclofenac-tizanidine in the treatment of acute low back pain: a double-blind, double-dummy, randomized, multicentric, comparative study against aceclofenac alone. Eur Spine J. 2009 Dec;18(12):1836-42.  abstract[3]Malanga G, Reiter RD, Garay E. Update on tizanidine for muscle spasticity and  emerging indications. Expert Opin Pharmacother. 2008 Aug;9(12):2209-15. abstract[4]Berry H, Hutchinson DR. A multicentre placebo-controlled study in general practice to evaluate the efficacy and safety of tizanidine in acute low-backpain. J Int Med Res. 1988 Mar-Apr;16(2):75-82. abstract[5]Berry H, Hutchinson DR. Tizanidine and ibuprofen in acute low-back pain: results of a double-blind multicentre study in general practice. abstract, późniejsze metaanalizy oceniały nisko ich metodologię.

Czytaj też:
Przegląd suplementów diety na bóle kręgosłupa i rwę kulszową

Objawy alarmowe

W większości przypadków u pacjentów zgłaszających się do apteki z bólem krzyża niepotrzebna jest diagnostyka obrazowa, chyba że w wywiadzie pacjent zgłosi choć jeden objaw alarmowy (tzw. red flag [6]Bratton RL: Assessment and Management of Acute Low Back Pain. Am Fam Physician. 1999 Nov 15;60(8):2299-2306. pełny tekst), który może wskazywać (choć nie musi, ale należy zarekomendować wizytę u lekarza!) na poważny stan pacjenta, a dla lekarza jest to zwykle wskazówka do zlecenia np. rezonansu.

Jeśli:

  • wystąpiło zatrzymanie/nietrzymanie moczu lub stolca, osłabienie czucia w okolicy krocza,
  • ból wystąpił po upadku lub urazie i nie ustępuje.

…pacjenta natychmiast wyślij na SOR! Choć prawdopodobnie w takim stanie nie zjawi się w aptece, ale bywa różnie…

Czytaj też:
Opioidowe leki przeciwbólowe + przykłady

Zaleć wizytę u lekarza jeśli wystąpi choć jeden z poniższych objawów[7]Medycyna Praktyczna: Reumatologia. Ból krzyża. pełny tekst

  • osłabienie, ból lub drętwienie jednej nogi albo obu nóg
  • nasilenie bólu w trakcie kaszlu lub kichania
  • nasilenie bólu i sztywności szczególnie w godzinach nocnych
  • gorączka i chudnięcie bez ewidentnej przyczyny
  • były niedawno stosowanie glikokortykosteroidy
  • podawane były leki dożylne
  • u pacjenta zdiagnozowano osteoporozę
  • przebyto w ostatnim czasie zabieg operacyjny, zwłaszcza urologiczny lub ginekologiczny
  • pacjent choruje lub chorował na chorobę nowotworową lub inną ciężką chorobę współistniejącą
  • ból jest bardzo silny i nie ustępuje w pozycji leżącej.

Objawy tego typu mogą wskazywać na złamanie lub pęknięcie kręgu, chorobę nowotworową, zespół ogona końskiego (przy uszkodzeniu dolnego odcinka rdzenia zanika czucie w pośladkach), czy infekcję. Naucz się prowadzić wywiad biorąc pod uwagę powyższe, bo pacjent zgłaszający problemy z kręgosłupem to chleb powszedni w aptece.

Data publikacji: 05.06.2016
Data ostatniej aktualizacji: 20.03.2018

mgr farm. Effiom Uman-Ntuk

Członek Okręgowej Rady Aptekarskiej w Krakowie, założyciel i redaktor portalu opieka.farm, założyciel AuF oraz AnP. Prezes Zarządu opieka.farm sp. z o.o.

[artykuły] [LinkedIn] [nawiąż kontakt]

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel i kierownik Apteki u Farmaceutów (AuF). Współtwórca KSOF oraz AnP i Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [nawiąż kontakt] [LinkedIn]




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 3 odpowiedzi, ma 4 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Kamila Kulbaka 1 rok, 1 miesiąc temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #3806 Punkty: 15

    Maciej Goch dr n. med.
    15 pkt.

    W sytuacji opisanej powyżej należy bezwzględnie w pierwszej kolejności odstawić Sirdalud.

    Wielu pacjentów źle toleruje tyzanidyne najczęściej pod postacią :

    Zaburzenia psychiczne
    – Często: bezsenność, zaburzenia snu
    – Częstość nieznana: omamy, stan splątania

    Zaburzenia układu nerwowego
    – Bardzo często: uczucie senności, zawroty głowy
    – Częstość nieznana: zaburzenia równowagi

    co jest często zgłaszane przez pacjentów podczas wizyt kontrolnych.

    Sirdalud jest jedynie lekiem pomocniczym w leczeniu dolegliwości bólowych kręgosłupa i wzmożonego napięcia mięśni, to samo tyczy się NLPZ.

    Podstawą leczenia dolegliwosci bólowych kręgosłupa, które nie wymagają leczenia operacyjnego jest odpowiednio dobrana rehabilitacja ( leki jedynie pomagają łagodzić objawy w początkowym etapie).

    Należy zwrócić uwagę i dopytać pacjenta o okoliczności omdlenia. Szybkie wstanie z pozycji siedzącej lub leżącej ( ortostatyczne spadki ciśnienia) , omdlenia w przeszłości , zasłabnięcia po  zwiększonym wysiłku fizycznym, poziom cukru we krwi itp.

    Omdlenia i utraty przytomności powinny być bezwzględnie diagnozowane celem wyszukania przyczyny ( nie koniecznie musi to być objaw uboczny przyjęcia leku choć w tym przypadku jest to najbardziej prawdopodobne).

    15 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #3915 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Super, dziękuję za dobre uwagi.

    Omdlenia i utraty przytomności powinny być bezwzględnie diagnozowane celem wyszukania przyczyny ( nie koniecznie musi to być objaw uboczny przyjęcia leku choć w tym przypadku jest to najbardziej prawdopodobne)

    Faktycznie zakładamy od razu, że działanie niepożądane wywołał lek, zwłaszcza, jeśli pacjent pyta konkretnie, po czym mógłby się źle czuć.

    Co do rehabilitacji, tu zastanawia właśnie dlaczego lekarze tak rzadko kierują pacjentów do fizjoterapeuty. Pacjenci są często zdziwieni, jak się im tłumaczy, że żaden z zestawu leków nie działa inaczej niż objawowo…

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #24938 Punkty: 5

    Kamila Kulbaka mgr farm.
    5 pkt.

    Jestem magistrem farmacji i sama byłam zmuszona zastosować tizanidynę z powodu nasilonej sztywności i  bólu w odcinku lędźwiowym kręgosłupa zanim nastąpiła wizyta u fizjoterapeuty. Podobnie jak u pacjenta opisanego w powyższym przypadku wystąpiły u mnie zaburzenia równowagi, uczucie splątania i silne zawroty głowy. Sztywność uległa zmniejszeniu ale wszelkie działania leku, które zaobserwowałam u siebie były wręcz książkowe. Wizyta u fizjoterapeuty i specjalistyczne zabiegi pomogły uporać się z problemem, dlatego pamiętajmy aby w naszej praktyce dawać pacjentom cenne wskazówki, które w pierwszej linii mogą uzyskać w aptece.

    5 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

38 Udostępnień
Udostępnij38
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp