fbpx

Serwis:

Co przekazać pacjentowi, kiedy martwi się wzrostem wagi przy stosowaniu leków psychotropowych? – Wyjaśniamy!

Autor:
mgr farm.
Dodano: 29/01/2024
Aktualizacja: 02/02/2024
Niektóre leki psychotropowe mogą powodować wzrost masy ciała, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii i współistnieniu czynników predysponujących.

Przybieranie na wadze nie zawsze towarzyszy zażywaniu leków psychotropowych i zależy od wielu czynników, m. in. od rodzaju substancji leczniczej. O czym warto porozmawiać z pacjentem, który obawia się przyrostu wagi podczas terapii, np. depresji? Które leki psychotropowe mają udowodniony wpływ na zwiększenie masy ciała?

Krótka odpowiedź

Wytłumacz pacjentowi, że nie wszystkie leki psychotropowe w tym samym stopniu zwiększają masę ciała. Według przeglądu systematycznego z 2019 roku najwyższy średni wzrost wagi zaobserwowano u pacjentów stosujących leki takie jak:

  • haloperidol,
  • olanzapina,
  • kwetiapina,
  • klozapina,
  • arypiprazol,

natomiast pacjenci przyjmujący bupropion średnio tracili na wadze.[1] Warto zaznaczyć, że zwiększenie masy ciała nie jest związane wyłącznie z mechanizmem działania leków, ale również z czynnikami zależnymi od pacjenta, takimi jak: wysokokaloryczna dieta, stosowanie używek i niska aktywność fizyczna. Wprowadzenie zmian stylu życia może nie tylko zmniejszyć prawdopodobieństwo przybrania na wadze, ale także pozytywnie wpłynąć na samopoczucie pacjenta w czasie leczenia.

Wyjaśnienie

Nie istnieje jednoznaczna przyczyna, odpowiadająca za wzrost wagi u pacjentów stosujących leki psychotropowe, zwłaszcza jeśli pacjent przyjmuje wiele leków o różnych mechanizmach działania. Spośród najważniejszych działań niepożądanych, predysponujących do wzrostu masy ciała, a w konsekwencji nadwagi i otyłości, wymienia się m.in.:[1][2]

  • zwiększenie apetytu poprzez oddziaływanie na receptory dopaminergiczne i serotoninergiczne,
  • insulinooporność i hipoglikemię,
  • spowolnienie rozkładu tkanki tłuszczowej,
  • brak energii i spadek aktywności fizycznej.

Obok działań niepożądanych leków, istotne czynniki wpływające na wzrost masy ciała w czasie leczenia to:[1]

  • dieta bogatą w węglowodany proste i produkty wysokoprzetworzone,
  • siedzący tryb życia,
  • stosowanie używek (np. picie alkoholu, palenie papierosów),
  • długi czas leczenia,
  • wysokie BMI wyjściowe przed rozpoczęciem leczenia.

Według FDA istotny klinicznie przyrost masy ciała wynosi >7% od wartości wyjściowej. W przeglądzie systematycznym z 2019 roku oceniono natomiast, że spośród leków przeciwpsychotycznych najczęściej kwetiapina, haloperydol, rysperydon, olanzapina i klozapina powodują wzrost masy ciała przekraczający tę wartość. Z kolei na podstawie danych z powyższego przeglądu oraz przeglądu literaturowego z 2020 roku, leki przeciwdepresyjne można podzielić w zależności od ryzyka wzrostu masy ciała w czasie leczenia, co przedstawia poniższa tabela.[1][2]

WYSOKIEŚREDNIENISKIE
amitryptylina
citalopram
mirtazapina
paroksetyna
escitalopram
sertralina
duloksetyna
moklobemid
wortioksetyna
wenlafaksyna
bupropion
fluoksetyna
Ryzyko wzrostu masy ciała w czasie przyjmowania leków przeciwdepresyjnych

Piśmiennictwo:

  1. Alonso-Pedrero, L., Bes-Rastrollo, M., & Marti, A. (2019).: Effects of antidepressant and antipsychotic use on weight gain: A systematic review. Obesity reviews: an official journal of the International Association for the Study of Obesity, 20(12), 1680–1690. https://doi.org/10.1111/obr.12934
  2. Gill, H., Gill, B., El-Halabi, S., Chen-Li, D., Lipsitz, O., Rosenblat, J. D., Van Rheenen, T. E., Rodrigues, N. B., Mansur, R. B., Majeed, A., Lui, L. M. W., Nasri, F., Lee, Y., & Mcintyre, R. S. (2020).: Antidepressant Medications and Weight Change: A Narrative Review. Obesity (Silver Spring, Md.), 28(11), 2064–2072. https://doi.org/10.1002/oby.22969

Czy ten materiał był przydatny?
Czy przedstawiony materiał był przydatny?
Hidden

Więcej z kategorii "":

Podziel się:
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Przeczytaj najnowszy numer Gońca Aptecznego:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Scroll to Top

Zaloguj się

Zgłoś problem/błąd

Przepraszam. Musisz być zalogowany, aby zobaczyć ten formularz.