fbpx

Czy doksylamina powinna być pierwszym wyborem w leczeniu bezsenności? – Wyjaśniamy!

Autor:
mgr farm.
Publikacja: 30/05/2024
Aktualizacja: 29/05/2024
Stosowanie doksylaminy w nie jest wymieniane jako sposób leczenia bezsenności zarówno w polskich jak i zagranicznych rekomendacjach. Dlatego doksylamina nie powininna być pierwszym wyborem w łagodzeniu objawów bezsenności u osób dorosłych.

Spis treści

Treść tylko dla farmaceutów i techników farmaceutycznych.

Pytanie

Od niedawna na rynku dostępny jest preparat zawierający wodorobursztynian doksylaminy w dawce 12,5 mg (Dorminox) w postaci tabletek powlekanych zarejestrowany w kategorii OTC. Czy możemy zatem rekomendować go jako lek pierwszego wyboru w leczeniu bezsenności u osób dorosłych?

Krótka odpowiedź

Stosowanie doksylaminy w nie jest wymieniane jako sposób leczenia bezsenności zarówno w polskich jak i zagranicznych rekomendacjach. Dlatego doksylamina nie powinien być pierwszym wyborem w łagodzeniu objawów bezsenności u osób dorosłych. Dodatkowo u pacjentów powyżej 65. r.ż. niekorzystny stosunek korzyści do ryzyka stosowania doksylaminy w leczeniu bezsenności sprawia, że lepszym wyborem wśród preparatów OTC jest melatonina lub leki zawierające wyciąg z kozłka lekarskiego ze względu na lepiej udokumentowane dane dotyczące bezpieczeństwa ich stosowania.

Wyjaśnienie

Doksylamina, a także inne leki przeciwhistaminowe (hydroksyzyna, difenhydramina) nie znalazły się w rekomendacjach leczenia chronicznej bezsenności Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu (American Academy of Sleep Medicine) ze względu na względny brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa.[1] Wytyczne leczenia bezsenności dla lekarzy rodzinnych z 2019 nie uwzględniają stosowania leków przeciwhistaminowych jako sposobu leczenia bezsenności.[2]

Skuteczność stosowania doksylaminy w leczeniu bezsenności według badań klinicznych

Ostatnie badanie dotyczące skuteczności stosowania doksylaminy w leczeniu bezsenności, jakie znaleźliśmy w dostępnej literaturze, pochodzi z 1967 roku. W przeprowadzonym badaniu  z podwójnie ślepą próbą faktycznie wykazano większą skuteczność stosowania doksylaminy w porównaniu z placebo w poprawie jakości snu.[3] Ze względu na odległą datę przeprowadzenia badania i niewielką grupę pacjentów biorących w nim udział, nie powinno być ono uwzględniane jako podstawa do włączenia doksylaminy do aktualnych rekomendacji leczenia bezsenności.

Bezpieczeństwo stosowania doksylaminy

Doksylamina jest wysoce selektywnym antagonistą receptora H1, ale także antagonistą receptorów muskarynowych, dlatego jej stosowanie może prowadzić do ogólnoustrojowego działania antycholinergicznego i powodować takie działania niepożądane jak:[4]

  • suchość oczu,
  • suchość  w jamie ustnej,
  • zaparcia,
  • rozszerzenie źrenic i wzrost ciśnienia śródgałkowego (dlatego wydając lek zawierający doksylaminę upewnij się, że pacjent nie choruje na jaskrę),
  • zatrzymania moczu (z tego względu doksylamina nie powinna być rekomendowana u pacjentów z rozrostem prostaty),
  • dezorientację, szczególnie u osób starszych z początkami zaburzeń funkcji poznawczych.

Kryteria Beers’a z 2019 roku zalecają unikanie stosowania doksylaminy u pacjentów w wieku powyżej 65. r.ż., ponieważ ryzyko związane z wystąpieniem objawów niepożądanych przewyższa potencjalne korzyści związane z jej stosowaniem.[5]

Kiedy możesz zarekomendować zastosowanie doksylaminy

Chociaż brakuje dowodów z badań klinicznych, krótkoterminowe (tj. 1 tydzień) łagodzenie objawów bezsenności za pomocą doksylaminy jest związane z niewielkim ryzykiem i może się wiązać z potencjalnymi korzyściami jej stosowania u młodszych dorosłych.[4] Warto pamiętać, że tolerancja na inne leki przeciwhistaminowe stosowane w leczeniu bezsenności (hydroksyzyna, difenhydramina) rozwija się szybko (w ciągu 3-4 dni), na tej podstawie można podejrzewać, że w przypadku doksylaminy jest podobnie i dlatego powinna być stosowana okazjonalnie.[6]

Wydając lek zawierający doksylaminę poinformuj pacjenta, żeby zażył lek na pół godziny przed pójściem spać i wygospodarował minimum 8 godzin na sen. Poinformuj też, że rano może mieć uczucie dezorientacji, dlatego nie powinien planować prowadzenia pojazdów mechanicznych lub zadań wymagających szczególnej uwagi zaraz po przebudzeniu.

Czytaj też: Doksylamina w pierwszym trymestrze ciąży – Case study

Piśmiennictwo

  1. Sateia, M. J., Buysse, D. J., Krystal, A. D., Neubauer, D. N., & Heald, J. L. (2017). Clinical Practice Guideline for the Pharmacologic Treatment of Chronic Insomnia in Adults: An American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guideline. Journal of clinical sleep medicine : JCSM : official publication of the American Academy of Sleep Medicine, 13(2), 307–349. https://doi.org/10.5664/jcsm.6470
  2. Skalski, M., Szczęsna, M. (2019). Współczesne standardy farmakologicznego leczenia bezsenności. Pediatria i Medycyna Rodzinna. 15. 366-369. 10.15557/PiMR.2019.0062.
  3. Sjöqvist, F., & Lasagna, L. (1967). The hypnotic efficacy of doxylamine. Clinical pharmacology and therapeutics8(1), 48–54. https://doi.org/10.1002/cpt196781part148
  4. Vande Griend, J. P., & Anderson, S. L. (2012). Histamine-1 receptor antagonism for treatment of insomnia. Journal of the American Pharmacists Association : JAPhA, 52(6), e210–e219. https://doi.org/10.1331/JAPhA.2012.12051
  5. American Geriatrics Society Beers Criteria® Update Expert Panel (2019). American Geriatrics Society 2019 Updated AGS Beers Criteria® for Potentially Inappropriate Medication Use in Older Adults. Journal of the American Geriatrics Society, 67(4), 674–694. https://doi.org/10.1111/jgs.1576
  6. Richardson, G. S., Roehrs, T. A., Rosenthal, L., Koshorek, G., & Roth, T. (2002). Tolerance to daytime sedative effects of H1 antihistamines. Journal of clinical psychopharmacology, 22(5), 511–515. https://doi.org/10.1097/00004714-200210000-00012

Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj

Zobacz też

Inne o zagadnieniu:

Inne o wskazaniach:

mgr farm.
Emilia Blaski
mgr farm.
Effiom Uman-Ntuk

Inne o substancji: ,

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x

Zaloguj się