fbpx

Dlaczego tabletka “po” nie jest w Polsce dostępna bez recepty? – Wyjaśniamy!

Autor:
mgr farm.
Publikacja: 14/06/2024
Aktualizacja: 14/06/2024
Lek stosowany jako antykoncepcja postkoitalna zawierający octan uliprystalu (EllaOne) był dostępny w Polsce bez recepty. Decyzja o zmianie rejestracji w kwietniu 2015 roku z leku o kategorii Rp na lek OTC była poparta stanowiskiem Komisji Europejskiej.

Spis treści

Treść tylko dla farmaceutów i techników farmaceutycznych.

Pytanie

Antykoncepcja postkoitalna jest dostępna w Polsce tylko na receptę, inaczej niż w wielu innych krajach europejskich. Dlaczego? EllaOne, czyli lek zawierający octan uliprystalu, był przez pewien czas dostępny w Polsce bez recepty. Dlaczego to się zmieniło?

Krótka odpowiedź

Decyzją posłów kierujących się swoją opinią i przekonaniami, przyjęto ustawę, zgodnie z którą lek EllaOne od 23 lipca 2017 roku znowu jest dostępny tylko na receptę. W tym czasie żadna z organizacji europejskich i światowych nie wydała oświadczenia sugerującego przywrócenie dostępu antykoncepcji postkoitalnej tylko na receptę, a więc można przyjąć, że tabletka EllaOne jest niedostępna bez recepty z przyczyn światopoglądowych.

Czytaj też: Tabletka “dzień po” jako pilotaż w aptekach

Wyjaśnienie

Od kwietnia 2015 roku do lipca 2017 roku lek stosowany jako antykoncepcja postkoitalna zawierający octan uliprystalu (EllaOne) był dostępny w Polsce bez recepty. Decyzja o zmianie rejestracji w kwietniu 2015 roku z leku o kategorii Rp na lek OTC była poparta stanowiskiem Komisji Europejskiej, co z kolei było podyktowane opinią Europejskiej Agencji Leków (EMA). Według opinii EMA lek EllaOne może być bezpiecznie i skutecznie stosowany bez recepty, wręcz zaleca się, aby lek ten był dostępny bez recepty na terenie Unii Europejskiej, jednak decyzja o jego dostępności zostaje pozostawiona władzom państw członkowskich.[1] Zgodnie z ustawą z 22 maja 2017 roku, o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, lek EllaOne od 23 lipca 2017 jest znowu dostępny tylko na receptę.[2]

Niektóre środowiska mają wątpliwości co do działania antykoncepcji postkoitalnej uznając ją jako tabletkę „wczesnoporonną”, z uwagi na to, że sugeruje się jej dodatkowy mechanizm działania polegający na zapobieganiu implantacji. Swoją opinię popierają także raportem EMA z 2009 roku, w którym zawarta jest informacja o embriotoksyczności octanu uliprystalu. W rzeczywistości raport odnosi się do badań na szczurach i królikach, które wykazały działanie embriotoksyczne octanu uliprystalu w przypadku wielokrotnego podawania niskiej dawki w 6.-17. lub 6.-18. dniu ciąży.[3]

Jak donosiły media, po „burzliwych obradach”, decyzją większości posłów, tabletka EllaOne została przywrócona jako lek na receptę. Na obradach padały różne argumenty: m.in. sugerowano działanie wczesnoporonne tabletki EllaOne oraz powoływano się na opinię URPL i EMA, że hormonalne środki antykoncepcyjne to “środki o działaniu silnym, potencjalnie niebezpieczne, wchodzące w wiele interakcji”, a więc wszystkie, bez wyjątku, powinny być dostępne tylko na receptę.[4] Ówczesny minister zdrowia tłumaczył swoją opinię również „zdecydowanym wzrostem sprzedaży tabletki EllaOne w 2016 roku”, co według niego jest dowodem na to, że lek ten był stosowany przez kobiety zbyt często.[5]

Co ciekawe, Polska jest jednym z nielicznych europejskich krajów, w których antykoncepcja postkoitalna jest dostępna na receptę. Dla przykładu, w Anglii można ją otrzymać w aptece za darmo, po konsultacji z farmaceutą. We Francji również jest bez recepty, jednak odpłatnie, a z receptą jest całkowicie refundowana w ramach ubezpieczenia. Poza Europą antykoncepcja postkoitalna dostępna jest bez recepty także m.in. w Kanadzie, Chinach, Dubaju oraz, co ciekawe, w krajach Afryki – w Maroku, Egipcie oraz RPA.

Podsumowując, lek EllaOne jest prawdopodobnie niedostępny w Polsce bez recepty z przyczyn światopoglądowych. Żadna światowa, ani europejska organizacja zdrowotna nie wydały oświadczenia sugerującego niebezpieczeństwo związane z dostępnością antykoncepcji postkoitalnej bez recepty, a ustawa z 22 maja 2017 roku została przyjęta większością głosów posłów, którzy kierowali się swoją opinią i przekonaniami. Do ówczesnego ministra zdrowia zostały wystosowane pisma polskich ginekologów i Rzecznika Praw Obywatelskich, którzy apelowali o pozostawienie leku EllaOne jako leku OTC, jednak bezskutecznie.

Piśmiennictwo

  1. European Medicines Agency. (2014). EMA recommends availability of ellaOne emergency contraceptive without prescription.
  2. Dziennik Ustaw. Ustawa z dnia 25.05.2017 o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. 22.06.2017
  3. European Medicines Agency. (2009). CHMP ASSESSMENT REPORT FOR Ellaone.
  4. PAP. (2017). Burzliwe obrady ws. pigułki “dzień po”. Medycyna Praktyczna.
  5. PAP/RED. (2017). EllaOne znów tylko na receptę. Puls Medycyny

Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
FB
Twitter/X
LinkedIn
WhatsApp
Email
Wydrukuj

Zobacz też

Inne o zagadnieniu:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x

Zaloguj się