Finał Konkursu Opieki Farmaceutycznej 2017 – statyna, pantoprazol i żelazo

Przedstawiamy zadanie finałowe i zdjęcia z tegorocznego Ogólnopolskiego Konkursu Opieki Farmaceutycznej PTSF. Na etapie 2 oceniano głównie praktyczne umiejętności studentów. Do etapu 2 przeszły 4 zespoły (8 studentów).

Zadanie finałowe

40 letni pacjent przychodzi do apteki i podaje receptę:


 

Po rozmowie z farmaceutą okazuje się, że pacjent jest pracownikiem zmianowym i wykłada całą noc towar w TESCO. Kładzie się z reguły nad ranem.

Zadaniem uczestników było zebranie wywiadu poprzez zadawanie trafnych pytań, poinstruowanie, o jakich porach dnia stosować przepisane leki, jakich posiłków unikać a jakie są dozwolone (dieta przy chorobach pacjenta i interakcje żywności z lekami), a także odpowiadać na różne jego pytania. Pacjent martwi się w szczególności o działania niepożądane żelaza, o których opowiedział mu sąsiad. Na koniec podaje pudełko po preparacie Cholester i prosi o kolejne na kontynuację…

Jak poradzilibyście sobie z takim pacjentem? Jak powinien stosować leki?

Wyniki

Pierwsze miejsce zajęły studentki IV roku (!) Aleksandra Jędrzejewska i Kamila Olszańska (zdjęcie nagłówkowe). W 10 minut umiejętnie pozyskały wszystkie informacje od pacjenta, zaleciły stosowanie preparatów w odpowiednich porach i dobrały właściwą dietę zdobywają przy tym niemal maksymalną ilość punktów!

1 miejsce – Aleksandra Jędrzejewska i Kamila Olszańska (ŚUM Sosnowiec)
2 miejsce – Marta Wieteska i Gabriela Stadnicka (UM w Lublinie)
3 miejsce – Sabina Chmara i Łukasz Dybalski (AM we Wrocławiu)

Czytaj też:
Eradykacja Helicobacter pylori

Gratulujemy zwycięzcom i wszystkim uczestnikom!

Komisja oceniająca (etap 2): dr hab. Agnieszka Skowron (przewodnicząca), dr farm. Lucyna Bułaś, dr farm. Mariola Drozd, mgr farm. Joanna Machalska, mgr farm. Konrad Tuszyński (opieka.farm).
Pytania i klucz: dr farm. Paweł Paśko (Zakład Bromatologii), mgr farm. Konrad Tuszyński, konsultacja: dr farm. Anna Gołda.
Tajemniczy pacjent: mgr farm. Effiom Uman-Ntuk (opieka.farm)
Scenariusz: Marek Jamrozik (PTSF Oddział Kraków)
Zdjęcia: Katarzyna Koc (PTSF Oddział Kraków)

Zobacz też Czytaj też: Przegląd Lekowy na Ogólnopolskim Konkursie Opieki Farmaceutycznej PTSF: Zadanie 1


Widownia.
Sceneria.
Komisja konkursowa.



Ten temat zawiera 9 odpowiedzi, ma 6 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Paulina Kowalik 1 rok, 2 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #17036 Punkty: 2

    Marcin Piątek mgr farm.
    195 pkt.

    Z racji na to, że działanie leków uzależnione jest od rytmu dobowego pacjenta a nie od fazy księżyca na niebie, prawdopodobnie zaproponowałbym statynę przed snem (czyli rano), pantoprazol po przebudzeniu (czyli po południu), żelazo – przed głównym posiłkiem (ewentualnie celem zmniejszenia działań niepożądanych jeśli będą dokuczliwe po posiłku). Cholester w odstawkę, zakup poprawi wyłącznie kondycje finansową apteki.

    Czy to prawidłowy tok postępowania?

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #17121 Punkty: 0

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Dokładnie tak. Ale w warunkach konkursowych nie było to proste zadanie – mikrofon i 150 osób na widowni zrobiło swoje i myślę że właśnie przez stres tylko 2 zespoły poprawnie ustaliły pory dnia. Cholester wszyscy odstawili:)

    I tak ocenialiśmy przede wszystkim umiejętność rozmowy z pacjentem – czy był dopuszczony do głosu, czy informacje mu przekazywane były jasne i faktycznie niezbędne, czy wyjaśniono dlaczego należy stosować przepisane leki, czy farmaceuci nie wchodzili sobie w zdanie.

    Studentki IV roku ŚUM wygrały, bo poradziły sobie śpiewająco odpowiadając na wszystkie pytania i wątpliwości pacjenta.

  • #20435 Punkty: 2

    Piotr Wójtowicz mgr farm.
    11 pkt.

    Ja bym “trzymał” tę statynę; nie została zapisana przecież bez powodu… cokolwiek by to nie było powinno zostać zamienione na atorvastatynę.

    co do pantoprazolu i żelaza… ja rekomenduje zamianę PPI na H2 antag. (jak Ranitydyna)… żelazo nie będzie się wchłaniało w “obojętnym” środowisku…  “ładujemy pacjenta żelazem” i sugerujemy zmianę diety – bynajmniej na kilka tygodni… wspierając go Ranitydyną; bądź marnujemy czas i pieniądze dodatkowo przyczyniając się do długoterminowego zatwardzenia (+ryzyko wrzodów, krwawienia, utrata apetytu)

    Zadać można sobie również pytanie… od kiedy pacjet przyjmuje PPI? czy to czasami nie pantoprazol jest wynowajcą niskiego żelaza ? hmmmm

    wyniki badan krwi i status (=papierosy, alkohol, używki) z pewnością by się przydały.

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #20455 Punkty: 8

    Mariusz Mogielnicki mgr farm.
    34 pkt.

    Z racji na to, że działanie leków uzależnione jest od rytmu dobowego pacjenta a nie od fazy księżyca na niebie, prawdopodobnie zaproponowałbym statynę przed snem (czyli rano), pantoprazol po przebudzeniu (czyli po południu), żelazo – przed głównym posiłkiem (ewentualnie celem zmniejszenia działań niepożądanych jeśli będą dokuczliwe po posiłku). Cholester w odstawkę, zakup poprawi wyłącznie kondycje finansową apteki.

    Czy to prawidłowy tok postępowania?

    Co do simastatyny, a także lowastatyny, fluwastatyny i prawastatyny to metaanaliza z ubiegłego roku nie wykazała różnic w lipidogramach pomiędzy stosowaniem rano lub wieczorem [1]

    co do pantoprazolu i żelaza… ja rekomenduje zamianę PPI na H2 antag. (jak Ranitydyna)… żelazo nie będzie się wchłaniało w „obojętnym” środowisku… „ładujemy pacjenta żelazem” i sugerujemy zmianę diety – bynajmniej na kilka tygodni… wspierając go Ranitydyną; bądź marnujemy czas i pieniądze dodatkowo przyczyniając się do długoterminowego zatwardzenia (+ryzyko wrzodów, krwawienia, utrata apetytu)

    Zadać można sobie również pytanie… od kiedy pacjet przyjmuje PPI? czy to czasami nie pantoprazol jest wynowajcą niskiego żelaza ? hmmmm

    wyniki badan krwi i status (=papierosy, alkohol, używki) z pewnością by się przydały.

    Bardzo istotna uwaga, niedobór żelaza może być spowodowany wysokim pH w wyniku stosowania pantoprazolu. Niestety długoterminowo stosowanie ranitydyny też będzie się wiązać z podwyższeniem pH i niedoborem żelaza [2].
    Warto byłoby dowiedzieć się, jak długo pacjent przyjmuje pantoprazol. Może się okazać, że ładnych parę lat i tu jest problem, bo dyslipidemia sugeruje zwiększone ryzyko sercowo-naczyniowe a jeszcze podajemy mu PPI, których długoterminowe stosowanie wiąże się z nasilonym ryzykiem wystąpienia epizodów sercowo-naczyniowych [3].
    Jeżeli ten pacjent choruje na GERD i stosuje długoterminową terapię PPI to można zasugerować, aby obniżyć dawkę do 20 mg i np. wdrożyć niepopularne, niefarmakologiczne metody leczenia.
    Z tym preparatem żelaza to obawiam się, że to może być efekt domina, tj. leczymy działanie niepożądane PPI a potem będziemy leczyć działania niepożądane ze strony układu pokarmowego po zastosowaniu Ascoferu.

    8 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
    • #20464 Punkty: 2

      Piotr Wójtowicz mgr farm.
      11 pkt.

      Panie Mariuszu,

      moglibyśmy sobie tak “gdybać”… jakie kroki powinny zostać podjęte w tym konkretnym przypadku. Moim zdaniem studenci powinni byli otrzymać notatki z “historią pacjenta”; bez tego trudno jest “bronić” podjętą interwencję.

      ps. stosowana Ranitydyna nie wywiera tak intensywnego wpływu na pH jak PPI. (odwrotny agonista o krótkim t1/2 vs. PPI którego farmakologiczne działanie utrzymuje się do 72 godzin /”przedłużone” wiązanie z enzymem ATPazy H +/ K +) Moim zdaniem doprowadzić należy do normalnych zakresów fizjologicznych żelazo (krew). Reszta może “chwile” zaczekać…

      No nic… czekam na kolejny case 😀

      2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #20467 Punkty: 4

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Co do simastatyny, a także lowastatyny, fluwastatyny i prawastatyny to metaanaliza z ubiegłego roku nie wykazała różnic w lipidogramach pomiędzy stosowaniem rano lub wieczorem

    Pozwoliłem sobie zaktualizować opracowanie Statyny: rano czy wieczorem? o wnioski z tej publikacji. Dziękuję za link.

    Studenci nie dostali historii pacjenta, bo mieli sami przeprowadzić wywiad. Historia była zapisana w scenariuszu:) Nie dostali też dokumentacji medycznej – ale celowo, bo skoro w Polsce nadal nie ma do niej wglądu, chcieliśmy, żeby konkurs oddawał realia krajowej apteki, zamiast jakieś fantazje na przyszłość (które serwuje się na temat OF od lat i nic z tego nie wynikło).

    A gdybać zawsze warto w gronie farmaceutów. Przy pacjencie może niekoniecznie.

    Podnoszenie pH na całą dobę i dłużej, jak zgaga trzyma pacjenta tylko przez część dnia nie jest dobrym rozwiązaniem, nie mówiąc już o braku prób zmiany stylu życia, które powinny poprzedzać długofalowe leczenie. Ranitydyna to często lepszą opcja, albo nawet zwykłe leki zobojętniające. Uczono nas, że wywołują efekt z odbicia, wychwalając przy tym PPI jako lepszą alternatywę… To teraz po latach okazuje się po raz kolejny, że nowsze nie zawsze znaczy lepsze: Ryzyko związane ze stosowaniem inhibitorów pompy protonowej u osób starszych.

    4 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #22686 Punkty: 5

    Paulina Kowalik tech. farm.
    6 pkt.

    “Pół żartem, ale bardziej serio czyli diabeł tkwi w szczegółach ”

    • Dodatkowo warto uświadomić pacjenta o tym z jakimi produktami spożywczymi nie wolno łaczyć żelaza. Są to np.: produkty zbożowe, pełnoziarniste (odstęp conajmniej 2 godz. po posiłku) oraz jasny zakaz o NIE popijaniu leku kawą, herbatą ( również zachwany ww odstep czasu). Suplementy diety zawierające węglan wapnia lub magnezu (tanie suplementy na kości, skurcze) jak i leki zobojętniające kwas solny ( które pacjent z pewnością suplementował przed wizytą u lekarz, w celu ulżenia sobie do wizyty u lekarza ) zawierające wodorotlenek glinu, węglan wapnia lub magnezu, tworzą połączenia z solami żelaza, przez co zmniejszają swoje wzajemnie wchłanianie.  Żelaza nie wolno równiez łaczyć z cynkiem oraz hormonami tarczycy ( fakt iż, mężczyźni znacznie rzadkiej niż kobiety chorują na choroby związane z zaburzeniem pracy tego gruczołu, nie zwalnia nas od tego pytania ). Dodatkowe pytanie o to czy “przyjmuje Pan jeszcze jakieś leki ( może pojawiłby się kaptopryl , którego rownież nie należy łaczyć z Fe) oraz antybiotyki i suplementy” jest niezbędne.

    Jeśli pominiemy powyższe pytania i zalecenia, zmiana leku zawierającego pantoprazol na inny nie miałby absolutnego znaczenia, a jedynie przestraszyłby pacjenta. I albo my albo lekarz stracilibyśmy jego zaufanie.

    Reszta uwag jak najbardziej trafna. Nadużywanie leków typu pantoprazol jest nagminne. I często przyjmowane bez odostępu pomiędzy lekiem a posiłkiem.

     

    5 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #22697 Punkty: 0

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Paulina dziękuję za tak duże pogłębienie tematu! Załączam klucz – rozwiązanie. Można się sprawdzić:) Jeszcze raz przypominam, że to był konkurs dla studentów, którzy jeszcze nigdy nie mieli styczności z pacjentem…

    Moim zdaniem studenci powinni byli otrzymać notatki z „historią pacjenta”; bez tego trudno jest „bronić” podjętą interwencję.

    W polskiej aptece nie mamy historii pacjenta, możemy mieć co najwyżej historię ostatnio wykupywanych leków. Dlatego też tak ważne jest umiejętne zebranie wywiadu i głównie to ocenialiśmy.

    Załączniki:
    You must be logged in to view attached files.
  • #22707 Punkty: 1

    Paulina Kowalik tech. farm.
    6 pkt.

    Ogólnie serdecznie gratuluję wszystkim takiego zaangażowania i rozwiązania tego zadania. Świadomość nowego pokolenia farmaceutów tak chętnie angażujacych się w opiekę farmaceutyczną wróży dobre i potrzebne zmiany w aptekach. Bardzo chętnie skorzystam z Waszej wiedzy oraz chętnie podzielę się moją. Do zobaczenia przy pierwszym stole.

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

91 Udostępnień
Udostępnij91
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp