fbpx

Czy zastosowanie probiotyków w przypadku bólu brzucha jest zasadne? – Wyjaśniamy!

Autor:
mgr farm.
Dodano: 22/09/2023
Aktualizacja: 29/01/2024
Partner: Materiał stworzony we współpracy z firmą Bayer. CH-20230321-38.
Kapsułki z probiotykiem.
Kapsułki z probiotykiem.
Czy zastosowanie probiotyków w przypadku bólu brzucha jest zasadne? Które z probiotyków są polecane w przypadku dyskomfortu jelitowego w przebiegu IBS?

Z uwagi na panujące przekonanie, że zaburzenia w obrębie przewodu pokarmowego mogą być wynikiem zaburzeń w składzie mikrobioty jelitowej, pacjenci często dopytują o probiotyki, które mogą zastosować. Które powinny być polecane w tym przypadku? Czy istnieją dowody literaturowe potwierdzające ich skuteczność w tych wskazaniach?

Krótka odpowiedź

Spośród szczepów i mieszanek dostępnych w Polsce pozytywny wpływ na zmniejszenie nasilenia objawów ze strony przewodu pokarmowego, w tym bólu brzucha i dyskomfortu jelitowego, odnotowano dla szczepów drożdży Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856 i Saccharomyces boulardii CNCM I-745, bakterii Lactobacillus rhamnosus GG, Bifidobacterium infantis 35624, Lactobacillus plantarum 299v oraz mieszanki VSL#3.

Wyjaśnienie

Zachwianie równowagi mikrobioty jelitowej może być przyczyną zwiększonego ryzyka rozwoju wielu zaburzeń. Z tego powodu zainteresowanie pacjentów doustnymi probiotykami jest coraz większe.

Dla przykładu, w przebiegu zespołu jelita drażliwego, schorzenia w przebiegu którego pacjent może uskarżać się na bóle brzucha, wzdęcia, gazy czy zaburzenia rytmu wypróżnień, występują jakościowe i ilościowe zaburzenia w składzie mikrobioty jelitowej. Dochodzi do zmniejszenia ilości korzystnych bakterii z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium oraz zwiększenia ilości patogennych bakterii z rodzaju Streptococcus, Escherichia oraz Clostridium. U osób z IBS obserwuje się także dużo częstsze występowanie zespołu SIBO, czyli dysbiozy przewodu pokarmowego, która polega na rozroście w jelicie cienkim bakterii typowych dla jelita grubego.[1]

Stan zaburzonej równowagi mikrobioty jelitowej wpływa na inne czynniki zaburzające funkcjonowanie przewodu pokarmowego i odwrotnie, te czynniki mogą dodatkowo pogłębiać zmiany w składzie mikrobioty. Zaburzenia równowagi mikrobioty jelitowej przyczyniają się do aktywacji układu immunologicznego błony śluzowej jelita, zwiększenia przepuszczalności bariery jelitowej i powstawania miejscowego stanu zapalnego. Mikrozapalenia mogą zakłócać motorykę jelitową, wywoływać ból oraz nadwrażliwość trzewną.[1]

Mechanizmy, poprzez które probiotyki korzystnie wpływają na schorzenia w obrębie przewodu pokarmowego nie zostały do końca poznane, ale wśród najważniejszych wymienia się:[2]

  • zahamowanie wzrostu i wiązania bakterii patogennych do nabłonka przewodu pokarmowego,
  • poprawa funkcjonowania bariery nabłonkowej,
  • modulację układu odpornościowego – poprzez indukowanie cytokin ochronnych i hamowanie cytokin prozapalnych,
  • modulację odczuwania bólu – poprzez możliwą indukcję ekspresji receptorów mikroopioidowych i kannabinoidowych w komórkach nabłonka jelitowego.

Spośród szczepów i mieszanek dostępnych w Polsce pozytywny wpływ na zmniejszenie objawów ze strony przewodu pokarmowego, w tym bólu brzucha i dyskomfortu jelitowego odnotowano dla szczepów drożdży Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856[3] i Saccharomyces boulardii CNCM I-745,[4] bakterii Lactobacillus rhamnosus GG,[5] Bifidobacterium infantis 35624,[6] Lactobacillus plantarum 299v[7] oraz mieszanki VSL#3.[8]

W podwójnie zaślepionym, kontrolowanym badaniu z randomizacją wykazano, że Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856 jest bezpiecznym szczepem drożdży, zdolnym do łagodzenia bólu i dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej u pacjentów z IBS. Po czterech tygodniach leczenia, złagodzenie bólu w obrębie jamy brzusznej było istotnie wyższe u pacjentów otrzymujących probiotyk w porównaniu do placebo. Autorzy sugerują, że działanie przeciwbólowe w jelitach jest osiągane poprzez lokalną aktywację PPARα (receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów).[3]

Z uwagi na fakt, że Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856 jest grzybem, jest więc oporny na antybiotyki i może być z nimi stosowany równocześnie.

Szczep drożdży Saccharomyces cerevisiae CNCM I3856 wydziela enzymy sacharolityczne, które wspomagają mikrobiotę jelitową w wytwarzaniu krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych i alkoholi, o których wiadomo, że wywierają działanie prokinetyczne na jelita. W badaniu z 2019 roku dowiedziono, że szczep ten wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe u pacjentów z zespołem jelita drażliwego i może stanowić dodatek do konwencjonalnej terapii IBS.[9]

Co więcej, W Kanadzie szczep Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856 otrzymał oświadczenie zdrowotne w brzmieniu: pomaga zmniejszyć ból brzucha i dyskomfort związany z IBS.

Piśmiennictwo:

  1. Pietrzak, A., Skrzydło-Radomańska, B., Mulak, A., Lipiński, M., Małecka-Panas, E.,  & Reguła, J. et al. (2018). Guidelines on the management of irritable bowel syndrome. Gastroenterology Review/Przegląd Gastroenterologiczny, 13(4), 259-288. https://doi.org/10.5114/pg.2018.78343
  2. Sartor, B., (2022). Probiotics for gastrointestinal Diseases. UpToDate. Aktualizacja: 24.01.2022
  3. Pineton de Chambrun, G., Neut, C., Chau, A., Cazaubiel, M., Pelerin, F., Justen, P., & Desreumaux, P. (2015). A randomized clinical trial of Saccharomyces cerevisiae versus placebo in the irritable bowel syndrome. Digestive and Liver Disease, 47(2), 119–124. doi:10.1016/j.dld.2014.11.007
  4. Bafutto, M., Almeida, J. R. D., Leite, N. V., Costa, M. B. G., Oliveira, E. C. D., & Resende-Filho, J. (2013). Treatment of diarrhea-predominant irritable bowel syndrome with mesalazine and/or Saccharomyces boulardii. Arquivos de Gastroenterologia, 50, 304-309.
  5. Horvath, A., Dziechciarz, P., & Szajewska, H. (2011). Meta‐analysis: Lactobacillus rhamnosus GG for abdominal pain‐related functional gastrointestinal disorders in childhood. Alimentary pharmacology & therapeutics, 33(12), 1302-1310.
  6. Yuan, F., Ni, H., Asche, C. V., Kim, M., Walayat, S., & Ren, J. (2017). Efficacy of Bifidobacterium infantis 35624 in patients with irritable bowel syndrome: a meta-analysis. Current medical research and opinion, 33(7), 1191-1197.
  7. Ducrotté, P., Sawant, P., & Jayanthi, V. (2012). Clinical trial: Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843) improves symptoms of irritable bowel syndrome. World journal of gastroenterology: WJG, 18(30), 4012.
  8. Wong, R. K., Yang, C., Song, G. H., Wong, J., & Ho, K. Y. (2015). Melatonin regulation as a possible mechanism for probiotic (VSL# 3) in irritable bowel syndrome: a randomized double-blinded placebo study. Digestive diseases and sciences, 60, 186-194.
  9. Gayathri, R., Aruna, T., Malar, S., Shilpa, B., & Dhanasekar, K. R. (2019). Efficacy of Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856 as an add-on therapy for irritable bowel syndrome. International Journal of Colorectal Disease, 35(1), 139–145. doi:10.1007/s00384-019-03462-4

Czy ten materiał był przydatny?
Czy przedstawiony materiał był przydatny?
Hidden

Więcej z kategorii "":

Podziel się:

Przeczytaj najnowszy numer Gońca Aptecznego:

Scroll to Top

Zaloguj się

Zgłoś problem/błąd

Przepraszam. Musisz być zalogowany, aby zobaczyć ten formularz.