fbpx
REKLAMA

wszystkie >

Jednostka opuszki palca (FTU)

mgr farm.

Farmaceutka pracująca w Krakowie. Odbywała straż w Aptece u Farmaceutów. Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. W czasie studiów członkini Koła Opieki Farmaceutycznej na UJ CM.

Kluczową kwestią w przypadku leków do stosowania miejscowego w postaci maści czy kremów jest odpowiedni dobór aplikowanej dawki preparatu. Z pomocą przychodzi FTU (finger-tip unit) czyli jednostka opuszki palca.

Kluczową kwestią w przypadku silnie działających leków do stosowania miejscowego w postaci maści czy kremów jest odpowiedni dobór aplikowanej dawki preparatu. Dawka mGKS zależy od ilości leku wyciśniętej z tuby w przeliczeniu na powierzchnię skóry chorej, czyli w efekcie końcowym od grubości warstwy nakładanej na skórę. Zwykliśmy informować o tym, że leki tej grupy nakłada się cienką warstwą na skórę, jednak stwierdzenie to jest niejednoznaczne i może być niejasne dla pacjenta. Pacjenci powinni być świadomi, ile dokładnie preparatu leczniczego należy nałożyć na zmienioną chorobowo powierzchnię skóry.

Jednostka opuszki palca (FTU)
FTU – jednostka opuszki palca.

Dla każdego preparatu jest określony minimalny czas, na jaki powinno starczyć pojedyncze opakowanie maści czy kremu. Nigdy nie powinno się przekraczać dawki 50 mg silnego kortykosteroidu w ciągu tygodnia lub 100 mg steroidu o średniej mocy.[1]

W celu ułatwienia dawkowania leków miejscowych z GKS stworzono system określania potrzebnej ilości leku w zależności od powierzchni chorej powierzchni ciała. Do tego celu służy jednostka FTU (ang. fingertip unit), czyli jednostka opuszki palca.

  • Jednostka FTU odpowiada zwykle w przybliżeniu 0,5 g maści, kremu lub lotionu.
  • W przypadku kremów i maści jednostka FTU to ilość sterydu, która jest wyciskana z tuby o szerokości dyszy 5 mm wzdłuż palca osoby dorosłej mierzona od końca palca do pierwszego zgięcia paliczka (patrz zdjęcie powyżej).
  • W przypadku lotionów jednostka FTU to ilość sterydu, która wyciśnięta na dłoń ma powierzchnię plamy przybliżoną do wielkości polskiej pięciogroszówki (średnica około 19 mm).
  • Jedna jednostka FTU danego preparatu przeznaczona jest do pokrycia lekiem powierzchni całych dwóch dłoni osoby dorosłej.

Jednostka opuszki palca (FTU)

W przeliczeniu na powierzchnię ciała u dorosłych stosuje się następujące ilości sterydów:

  • 1 FTU do leczenia palców, dłoni i grzbietu ręki,
  • 2 FTU do leczenia całej stopy,
  • 2,5 FTU to liczba odpowiednia do pokrycia zmian na twarzy i szyi,
  • 4 FTU do leczenia całej kończyny górnej z ręką,
  • 7 FTU do leczenia przedniej powierzchni klatki piersiowej i brzucha lub pleców i pośladków,
  • 8 FTU do leczenia całej kończyny dolnej ze stopą.

Szczególną uwagę powinno zwrócić się na dawkowanie mGKS u dzieci, u których nie stosuję się ich na rozległe powierzchnie ciała.  Ze względu na małą masę dziecka i dużą powierzchnie ciała, która umożliwia dużą absorpcję leku, nasilone jest ryzyko wystąpienie ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Aby należycie dobrać dawkę leku u dziecka również stosuję się dobór dawki posługując się jednostką FTU, jednak w zależności od wieku dziecka stosowane są proporcjonalnie mniejsze dawki. Pamiętajmy, że jednostka FTU odpowiada zawsze ilości mierzonej na palcu osoby dorosłej, nawet jeśli obliczamy ilość leku dla dziecka. Spytaj pacjenta, czy wie ile leku powinien nanosić na skórę. Jeśli lekarz w zaleceniach lub na recepcie napisał dawkowanie uwzględniając jednostki FTU (co raczej się nie zdarza) wytłumacz pacjentowi jak powinien odmierzyć właściwą ilość. Jeśli pacjent nie posiada zaleceń w jakiej ilości stosować preparat możesz posłużyć się tabelą.

Ilość FTU dla dzieci i dorosłych

Przeliczanie FTU przedstawia poniższa tabela.

powierzchnia3-6 msc.1-2 lata3-5 lat6-10 latdorosły
cała twarz i szyja11.51.522.5
całę ramię i ręka11.522.54
cały przód klatki piersiowej i brzuch1233.57
całe plecy wraz z pośladkami1.533.557
cała noga i stopa1.5234.58

Dzięki ustalonym normom z łatwością można obliczyć ilość preparatu potrzebną do leczenia powierzchni ciała u dziecka lub dorosłego. Na podstawie tak ustalonego dawkowania można również obliczyć na jak długo powinno starczyć opakowanie/tuba leku. Przykładowo gdy leczeniu mają podlegać obie dłonie wraz z palcami u osoby dorosłej (1 FTU) to przy jednokrotnej w ciągu dnia aplikacji maści Edelan tuba leku 15 g starcza na okres 30 dni leczenia. W tym przypadku poinformuj pacjenta, że jeśli lekarz zalecił stosować maść przez dwa tygodnie to po tym czasie w tubie powinna pozostać część niezużytego nadmiaru leku. (1 FTU = 0,5 g maści = 1 dzień) Jeśli pacjent pyta w jakich ilościach nakładać preparat, pomóż mu przeliczyć jednostki FTU i zapisz na jak długo powinno starczyć opakowanie preparatu.[1]

Czytaj też:

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Kaszuba A. et al.: Miejscowe glikokortykosteroidy w leczeniu chorób skóry – zalecane standardy postępowania. Forum Medycyny Rodzinnej 2009, tom 3, nr 5, 347–358 pełny tekst .PDF  
Cytuj ten artykuł jako:
Alicja Cieślar, Jednostka opuszki palca (FTU), Portal opieka.farm (https://opieka.farm/leksykon/jednostka-opuszki-palca-ftu/) [dostęp: 28 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
4 komentarzy
Most Voted
Newest Oldest
Inline Feedbacks
View all comments
Olga Sierpniowska

Proszę mnie naprowadzić lub wyprowadzić 😉 z błędu. Skoro 1 FTU posmarujemy całą jedną dłoń z obu stron, to jak to ma się do zdania pod tabelą “Przykładowo gdy leczeniu mają podlegać obie dłonie wraz z palcami u osoby dorosłej (1 FTU)…”? Czy na dwie całe dłonie (obie kończyny, obie strony – dłoń, palce i grzbiet) nie będą potrzebne 2 FTU, po jednej jednostce na każdą dłoń wysmarowaną z obu stron?

Konrad Tuszyński

Anatomicznie, dłoń to brzuszna strona ręki. Więc dwie dłonie = 1 FTU, dwie ręce = 2 FTU.
Stąd w artykule: “1 FTU do leczenia palców, dłoni i grzbietu ręki,” bo grzbiet ręki to nie dłoń. 🙂

Olga Sierpniowska

To jest jasne. Chodzi mi o to co dalej: “Przykładowo gdy leczeniu mają podlegać obie dłonie wraz z palcami u osoby dorosłej (1 FTU) to przy jednokrotnej w ciągu dnia aplikacji maści Edelan tuba leku 15 g starcza na okres 30 dni leczenia.” Czy zatem w tym przykładzie autorka uznała, że pacjent nie będzie smarował grzbietu dłoni?
Bo jeśli dwie “pełne” 😉 ręce (dłoń, palce, grzbiet) to 2 FTU (czyli około 1 g), to moim zdaniem temu pacjentowi tubka wystarczy na 15 dni.

Konrad Tuszyński

Dokładnie tak, obie dłonie wraz z palcami, czyli bez grzbietowej strony.

REKLAMA
4
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję