Rzekomobłoniaste Zapalenie Jelit

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit (RzZJ) – ostra choroba biegunkowa, która cechuje się występowaniem szarożółtych tarczek (błon rzekomych) na powierzchni błony śluzowej jelita grubego. 

Etiologia i patogeneza

Przyczyną RzZJ są toksyny A i B wytwarzane przez beztlenowe Gram-dodatnie laseczki Clostridium difficile, które rozmnażają się nadmiernie w jelicie w wyniku zaburzenia równowagi flory bakteryjnej spowodowanej najczęściej stosowaniem antybiotyków o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, a rezerwuarem bakterii jest ziemia, środowisko zewnętrzne zwłaszcza szpitale i nosiciele (najczęściej osoby w podeszłym wieku). 

Czynniki ryzyka

  • antybiotykoterapia, zwłaszcza: klindamycyną, cefalosporynami (zwłaszcza III generacji), penicylinami o szerokim spektrum działania, fluorochinolonami,
  • ponad miesięczna hospitalizacja,
  • wiek powyżej 65 lat,
  • choroby współistniejące, w tym stany upośledzonej odporności związane z chemioterapią, czy immunosupresją.

Przebieg

Głównym objawem jest biegunka o różnym nasileniu, czasami może się pojawić krew w stolcu. Oprócz tego występuje ból brzucha i gorączka. Poważne przypadki prowadzić mogą do odwodnienia i wstrząsu. U niektórych chorych przebieg jest łagodniejszy, ponieważ po przerwaniu antybiotykoterapii biegunka przechodzi po kilku dniach.

Rozpoznanie

Rozpoznanie następuje przez badanie endoskopowe oraz wyhodowanie z kału szczepu Clostridium difficile i wykrycia jego toksyn. 

Leczenie

W przypadku lżejszej postaci wystarczy odstawić antybiotyk lub zmienić na inny, który rzadko jest przyczyną RzZJ. Jeśli chodzi o postać ciężką, konieczna jest już hospitalizacja i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych drogą dożylną. W przypadku potwierdzonego związku biegunki z C. difficile stosuje się przez 10-14 dni:

  • metronidazol jako lek pierwszego wyboru (p.o. 500 mg 3 x dziennie),
  • wankomycynę u chorych nietolerujących metronidazolu (p.o. 125 mg 4 x dziennie),
  • wankomycynę (p.o. 500 mg 4 x dziennie) z metronidazolem (i.v. 500 mg 3 x dziennie) w bardzo ciężkich przypadkach,
  • fidaksomycynę (200 mg 2 x dziennie przez 10 dni). 

Zapobieganie

  • unikanie niepotrzebnego stosowania antybiotyków,
  • częste mycie rąk i używanie jednorazowych rękawiczek przez personel szpitalny,
  • izolacja chorych na RzZJ.

Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, i in.: Rzekomobłoniaste Zapalenie Jelit, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/leksykon/rzekomobloniaste-zapalenie-jelit/) [dostęp: 22 lipca 2019]

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej