Marihuana medyczna w recepturze aptecznej – jak zrealizować receptę?

Medyczna marihuana jest już od kilku lat zalegalizowana w Polsce. W związku z jej dużą popularyzacją pacjenci coraz częściej trafiają do polskich aptek z receptami na konopie. Jako farmaceutka mam w pracy styczność z medyczną marihuaną przepisywaną dla pacjentów onkologicznych. Z tego względu chciałabym podzielić się z Wami różnymi przydatnymi wskazówkami dotyczącymi praktycznych aspektów pracy z konopiami.

Olejom CBD poświęcono osobne opracowanie.

Zobacz też: Olej CBD – Komu polecić, jak stosować, na co uważać?

Czym właściwie jest medyczna marihuana?

Medyczna marihuana pozyskiwana jest z dwóch podgatunków konopi: konopi siewnej (łac. Cannabis sativa L. subsp. Sativa) i konopi indyjskiej (łac. Cannabis sativa L. subsp. Indica), które różnią się między sobą zawartością substancji aktywnych.

Do najważniejszych związków odpowiedzialnych za właściwości lecznicze marihuany zaliczamy dwa fitokannabinoidy: Δ9-tetrahydrokannabinol (THC) i kannabidiol (CBD). Ich mechanizm działania polega na łączeniu się z dwoma typami receptorów komórek nerwowych: CB1 i CB2. Receptory CB1 występują głównie w układzie nerwowym i przewodzie pokarmowym, a receptory CB2 – w układzie odpornościowym (w migdałkach, węzłach chłonnych i śledzionie). THC działa jako agonista receptorów kannabinoidowych, natomiast CBD – jako ich antagonista. Stąd też różnice w działaniu pomiędzy różnymi mieszankami suszu w zależności od stężenia w nich fitokannabinoidów.¹

Fitokannabinoidy syntezowane są w roślinie w postaci kwasów, dlatego występują w formie nieaktywnej. Do ich aktywacji dochodzi pod wpływem światła lub w podwyższonej temperaturze, gdzie ulegają dekarboksylacji. Jedną z opcji aktywacji suszu przez pacjenta jest podgrzewanie go za pomocą waporyzatora.²

Konopie medyczne wykazują działanie m.in. przeciwbólowe, przeciwwymiotne, przeciwdrgawkowe i przeciwskurczowe. Za efekt psychoaktywny odpowiedzialny jest THC.

Ze względu na swoje właściwości, medyczna marihuana znajduje zastosowanie u pacjentów z:

• bólami chronicznymi,
• epilepsją,
• dną moczanową,
• nowotworami (z uwagi na działanie przeciwwymiotne w trakcie chemioterapii),
• stwardnieniem rozsianym.

Rodzaje medycznej marihuany dostępne w Polsce

Konopie medyczne zostały zalegalizowane w Polsce w 2017 roku i zarejestrowane w URPL jako surowiec recepturowy.  Z tego względu nie mają ChPL i ulotki dla pacjenta. Nie istnieją również formalne ograniczenia dotyczące wskazań do stosowania.

W Polsce zarejestrowanych jest 6 różnych rodzajów suszu konopi różniących się między sobą zawartością THC i CBD, a co za tym idzie – mocą działania. Dzięki temu możliwe jest lepsze dopasowanie terapii do potrzeb pacjenta.

Od momentu legalizacji marihuany w Polsce wszystkie rodzaje suszu z konopi objęte były stawką VAT 23%. W sierpniu 2020 roku firma Aurora Deutschland uzyskała pozwolenie na obniżenie stawki VAT z 23% do 8%. Dzięki temu cena suszu stała się dużo bardziej korzystna dla pacjenta.

Prawidłowy wygląd recepty na medyczną marihuanę

Marihuana medyczna jest wypisywana jako lek recepturowy na receptach typu Rpw. Surowiec jest zaliczany do środków odurzających grupy I-N.

Prawidłowo wypisana recepta powinna zawierać:

• nazwę substancji roślinnej w języku łacińskim tj. Cannabis flos,
• deklarowaną zawartość delta-9-tetrahydrokannabinolu (THC) i kannabidiolu (CBD) w formie skróconej (np. THC 20 %, CBD<1 %),³
• przepisaną masę suszu w gramach,
• dawkowanie.

Wycenianie recepty z medyczną marihuaną

Medyczną marihuanę wyceniamy jako pełnopłatny lek recepturowy.

Do wyceny wybieramy kod „8” postaci leku recepturowego (dla mieszanek ziołowych).

Wybieramy odpowiedni rodzaj surowca i wpisujemy ilość wydawanych gramów.

Jeżeli wydajemy pacjentowi inną ilość gramów niż w opakowaniu oryginalnym, to oprócz samego surowca doliczamy jeszcze pudełko apteczne.

Odważanie i przechowywanie medycznej marihuany

Marihuana medyczna jest surowcem higroskopijnym i wrażliwym na promieniowanie słoneczne. Jeżeli wydajemy pacjentowi mniejszą ilość gramów niż w opakowaniu oryginalnym, to musimy pamiętać o przełożeniu jej do odpowiedniego pojemnika z bezpieczną nakrętką i aluminiową membraną.

Na temat prawidłowego wprowadzania na stan i wyceniania leków recepturowych powstało osobne opracowanie.

Zobacz też: Jak wprowadzać surowce na stan i wyceniać leki robione?

Zobacz też:

• W jaki sposób pacjent dawkuje susz marihuany? Czy w aptece trzeba dzielić susz na porcje przed wydaniem? [Q&A]
• Czym różnią się konopie siewne od konopi indyjskich? [Q&A]
• Czy pacjent stosujący medyczną marihuanę może prowadzić samochód? Jak długo THC utrzymuje się we krwi? [Q&A]
• W jaki sposób pacjent stosuje medyczną marihuanę? Czy może ją palić? [Q&A]
• Jakie surowce z marihuaną aktualnie dostępne są w Polsce? [Q&A]
• Na co zwrócić uwagę realizując receptę na medyczną marihuanę? [Q&A]