Grzybica paznokci

Onychomykozy, czyli infekcje grzybicze paznokci, stanowią nawet 50% wszystkich chorób dotykających paznokcie. Grzybica paznokci jest przewlekłą chorobą wywoływaną przez dermatofity – Trychophyton rubrum, Trychophyton mentagrophyte i Epidermophyton floccosum oraz przez pleśnie i drożdżaki. Najczęściej dotyczą paznokci stóp i są konsekwencją wcześniejszego zakażenia lub grzybicy skóry.[1]Medscape.com Antonella Tosti. Onychomycosis. [dostęp 15.04.2016] 

Leczenie

Terapia grzybicy paznokci jest długotrwałym i ciężkim procesem. Wpływa na to keratynowa budowa paznokcia, nieprzepuszczalna dla większości leków oraz powolny wzrost płytki. Na opóźnienie wystąpienia efektu leczniczego będą miały dodatkowo wpływ wszelkie zaburzenia mikrokrążenia w dłoniach i stopach. Preparaty wykorzystywane do walki z grzybicą paznokci mogą występować w postaci tabletek (terapia systemowa), dostępnych z przepisu lekarza lub lakierów (leczenie miejscowe). Polecając preparat na grzybicę paznokci, trzeba pamiętać, że popularne i reklamowane preparaty na grzybicę stóp w postaci kremów będą nieskuteczne w przypadku leczenia grzybicy paznokci ze względu na to, że nie są w stanie przenikać wgłąb keratynowej płytki paznokciowej, gdzie bytują patogeny.[2]Medscape.com Beth L. Erwin. Fungus of the Feet and Nails. [dostęp 15.04.2016]

W przypadku, gdy zmiana jest niewielka i obejmuje tylko jeden paznokieć, a także w profilaktyce i zapobieganiu nawrotów grzybicy paznokci możemy polecić szereg preparatów, dostępnych bez recepty o działaniu przeciwgrzybiczym (patrz. niżej) lub inne – na przykład łagodzące problem nadmiernej potliwości. Jeżeli zmiana dotyczy więcej niż jednego paznokcia lub ma zaawansowany charakter, zalecana będzie konsultacja dermatologiczna i terapia systemowa preparatami z terbinafiną (Myconafine), itrakonazolem (Trioxal), flukonazolem (Flumycon) lub miejscowe leczenie lakierem z cyklopiroksem (Pirolam) lub amorolfiną (Amorolak).

Jakie preparaty bez recepty możemy polecić w grzybicy paznokci? Zestawienie przedstawia poniższa tabela:

NazwaSkładSkutecznośćUwagi
Oliprox lakier do paznokciklimbazol, pirokton olaminy, olejek rozmarynowyKlimbazol posiada potwierdzoną skuteczność w terapii zakażeń dermatofitami.Wyrób medyczny.
Przed aplikacja preparatu należy obciąć paznokieć. Następnie nałożyć lakier na całą powierzchnię i pozostawić do wyschnięcia. Odbudowanie zdrowej płytki paznokciowej trwa zwykle około 6 miesięcy.
Olejek miętowymentolNiewielkie badanie kliniczne obejmujące 18 pacjentów. Wyleczenie u 28%, u 56% częściowe ustąpienie objawów.[3]Derby R1, Rohal P, Novel treatment of onychomycosis using over-the-counter mentholated ointment: a clinical case series. J Am Board Fam Med. 2011 Jan-Feb;24(1):69-74.Olejek ma działanie dezynfekujące. Zastosowanie w leczeniu grzybicy paznokci ma charakter wspomagający.
Olejek z drzewa herbacianegoolejek z drzewa herbacianegoIstnieją doniesienia, że in vitro hamują rozwój Trichophyton rubrum[4]Barchiesi F, Silvestri C, Arzeni D, et al. In vitro susceptibility of dermatophytes to conventional and alternative antifungal agents. Med Mycol.2009;47(3):321-326, w innych badaniach przynosił niewielką poprawę.[5]Buck DS, Nidorf DM, Addino JG. J Comparison of two topical preparations for the treatment of onychomycosis: Melaleuca alternifolia (tea tree) oil and clotrimazole. Fam Pract. 1994 Jun;38(6):601-5.Olejek ma działanie dezynfekujące i przeciwbakteryjne. Zastosowanie w leczeniu grzybicy paznokci może mieć charakter wspomagający. Stosowanie: wcierać olejek w płytką paznokciową 2-3 razy dziennie.
Steper sztyft do paznokciolej rycynowy, klotrimazol, olejek eukaliptusowy, klimbazol, olejek z drzewa herbacianegoKlimbazol i klotrimazol posiadają potwierdzoną skuteczność w terapii zakażeń dermatofitami.Wyrób medyczny. Preparat zawiera składniki o działaniu przeciwgrzybiczym (klotrimazol, klimbazol), tworzącym niekorzystne środowisko dla wzrostu dermatofitów (olejki) oraz wzmacniającym płytkę paznokcia (olej rycynowy). Preparat aplikuje się dwa razy dziennie, miejscowo. Stosowanie może trwać maksymalnie 4 tygodnie.
Pirolam płyn na skóręcyklopiroks 10 mg/mLLek o szerokim zakresie działania przeciwgrzybiczego i potwierdzonej skuteczności.Lek.
Produkt należy nakłada 2 razy / dobę na zmieniony chorobowo paznokieć, lekko wcierając lub pozostawiając do wyschnięcia. Leczenie może trwać maksymalnie 4 tygodnie.
Pirolam lakiercyklopiroks 80 mg/gLek o szerokim zakresie działania przeciwgrzybiczego i potwierdzonej skuteczności. Może być stosowany w połączeniu z doustnymi lekami przeciwgrzybiczymi.[6]Tabara K, Szewczyk AE, Bienias W, et al. Amorolfine vs. ciclopirox – lacquers for the treatment of onychomycosis. Advances in Dermatology and Allergology/Postȩpy Dermatologii i Alergologii. 2015;32(1):40-45.Lek.
Lakier należy nanieść równomiernie pędzelkiem na płytkę paznokciową i pozostawić do wyschnięcia. Przez pierwszy
miesiąc leczenia lakier należy nakładać co drugi dzień. W ten sposób zapewnia się nasycenie paznokcia substancją czynną.
W drugim miesiącu leczenia stosowanie lakieru można ograniczyć do dwóch razy w tygodniu, a od trzeciego miesiąca stosować raz w tygodniu.
W całym okresie leczenia należy raz w tygodniu zmyć całą warstwę lakieru kosmetycznym zmywaczem do paznokci.
Czas trwania leczenia zależy od ciężkości zakażenia grzybiczego, ale nie
należy stosować go jednak dłużej niż przez 6 miesięcy.[7]ChPL Pirolam lakier
Amorolak lakier, Loceryl lakieramorolfina 50 mg/mlLek o szerokim zakresie działania przeciwgrzybiczego i potwierdzonej skuteczności. Połączenie z doustnymi lekami przeciwgrzybiczymi zwiększa skuteczność leczenia.[8]Tabara K, Szewczyk AE, Bienias W, et al. Amorolfine vs. ciclopirox – lacquers for the treatment of onychomycosis. Advances in Dermatology and Allergology/Postȩpy Dermatologii i Alergologii. 2015;32(1):40-45.Lek.
Lakier należy nakładać 1-2 razy w tygodniu. Po nałożeniu odczekac 3-5 minut do wyschnięcia. Leczenie trwa zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy.[9]ChPL Amorolak[10]Tabara K, Szewczyk AE, Bienias W, et al. Amorolfine vs. ciclopirox – lacquers for the treatment of onychomycosis. Advances in Dermatology and Allergology/Postȩpy Dermatologii i Alergologii. 2015;32(1):40-45.
Czytaj też:  Łupież tłusty i suchy. Szampony pielęgnacyjne, produkty lecznicze i leki wspomagające.

Za mało skuteczne w leczeniu zakażeń grzybiczych uważa się preparaty tworzące powłokę mechaniczną na powierzchni płytki paznokciowej (np. Undofen lakier). Należy je polecać jedynie w profilaktyce i zapobieganiu nawrotom. Domowa metoda moczenia stóp w occie jest również nieskuteczna. Metody mechaniczne: przycinanie paznokci oraz ich oczyszczanie z martwych i zrogowaciałych tkanek, jeżeli jest wykonywane jednocześnie z innymi metodami leczenia, może poprawiać wygląd paznokci, ale nie wypływa na czas trwania ani na większą skuteczność terapii. Mogą natomiast spowodować rozsianie zmian grzybiczych na zdrowe paznokcie.

O czym jeszcze poinformować pacjenta?

Podobnie jak w grzybicy stóp, bardzo ważnym elementem terapii jest higiena, unikanie chodzenia boso, staranne osuszanie stóp, noszenie wygodnego, oddychającego obuwia i skarpetek z naturalnych włókien. Wszystkie przyrządy do pielęgnacji paznokci należy wymienić na nowe. Obuwie należy poddać dezynfekcji za pomocą roztworu formaliny (lek recepturowy przepisany przez dermatologa). Namoczone takim roztworem waciki lub gazę należy włożyć do buta. Następnie obuwie trzeba umieścić w szczelnym, foliowym worku i przechowywać w zamknięciu przez kilka dni.

Data ostatniej aktualizacji: 26.05.2018.

mgr farm. Jakub Dereń

Absolwent Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Studentów Farmacji (PTSF). Odbywał staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w roku 2016/17 pracując m.in. przy cyklu Notatki stażysty.

[artykuły]

Cytuj ten artykuł jako:
Jakub Dereń, i in.: Grzybica paznokci, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/grzybica-paznokci/) [dostęp: 24 czerwca 2018]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.

7 Udostępnień
Udostępnij7
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp