Jak leczyć oparzenia słoneczne?

Jak leczyć oparzenia słoneczne? Żele, pianki i balsamy o działaniu łagodzącym i kojącym, zimne okłady, leki przeciwbólowe. Obok stosowania tych preparatów zaleć pacjentowi nawadnianie organizmu.

Podjęcie działań zmniejszających objawy oparzenia zaleca się już po zaobserwowaniu pierwszych oznak oparzenia słonecznego. Leczenie oparzeń słonecznych jest objawowe, a podstawą leczenia jest:

  • unikanie słońca do czasu ustąpienia objawów,
  • w przypadku ewentualnej ekspozycji na słońce kompletna ochrona skóry w postaci jasnej, delikatnej, bawełnianej odzieży oraz preparatów przeciwsłonecznych,
  • dostarczanie do organizmu odpowiedniej ilości płynów,
  • stosowanie zimnych okładów / kąpieli w celu ochłody i złagodzenia dyskomfortu skóry,
  • stosowanie żeli, balsamów kojących i przyśpieszających regenerację naskórka,
  • stosowanie środków przeciwzapalnych i przeciwbólowych

Testowano różne zabiegi mające na celu poprawę stanu skóry oparzonej słonecznie. Niektóre z nich okazały się skuteczne, jednak wyniki testów nie były wystarczająco powtarzalne i jednoznaczne, by wyznaczyć dokładniejsze zalecenia. Przyjmuje się jednak, że niektóre zabiegi i określony sposób postępowania w oparzeniach mogą zmniejszyć dyskomfort skóry.

Co testowano? Jakie były efekty? I co warto zalecić pacjentowi?

Chłodzenie skóry

W przypadku poparzeń słonecznych zaleca się chłodzenie skóry w celu zmniejszenia bólu.

  • W pierwszej kolejności skórę oparzoną najlepiej umyć chłodną wodą z dodatkiem mydła, uważając na to, by temperatura wody nie było zbyt niska, co mogłoby pogorszyć stan poparzenia.
  • Częste zimne kąpiele i prysznice są wskazane, jeśli skóra wymaga systematycznego ukojenia.

Równie dobrze sprawdzają się miejscowe chłodne okłady z zastosowaniem octanowinianu glinu (Altacet, Altaziaja) – w przeprowadzonych badaniach takie zabiegi skutkowały tymczasowym zmniejszeniem dyskomfortu, obrzęku i bólu skóry. 

  • Na najbardziej bolesne miejsca poleć pacjentowi stosowanie zimnych kompresów – okłady można nakładać na 10 – 15 minut, kilka razy dziennie wykorzystując schłodzone gotowe okłady np. ColdHoty Nexcare lub okłady z ręcznika zanurzonego w zimnej wodzie.
  • Możesz zaproponować pacjentowi stosowanie Altacetu, przypomnij, że najlepiej przechowywać go w lodówce.

Ciekawym preparatem jest też żel chłodzący Termcool – wykazuje on natychmiastowe działanie chłodzące. Należy poinstruować pacjenta, że preparat nakłada się warstwą o grubości 2-3 mm, a opakowanie po użyciu trzeba szczelnie zamknąć.

Wśród domowych sposobów uśmierzania bólu przy oparzeniu zaleca się również dodanie do kąpieli filiżanki octu jabłkowego.[1]Parents.com. 10 Natural Remedies for Sunburns [dostęp: 24.05.2017]

Niektóre źródła wskazują na skuteczność nakładania na poparzoną skórę płatków owsianych. Płatki należy zagotować na mleku, przyrządzoną owsiankę schłodzić w lodówce i po czasie około 2 godzin nakładać na podrażnioną skórę, pozostawiając nałożoną masę do wyschnięcia.

Żel z aloesu

Żel pozyskany z centralnej części liścia Aloesu zwyczajnego jest powszechnym surowcem stosowanym w pielęgnacji skóry podrażnionej i oparzonej. Związki zawarte w żelu, mogą pomóc złagodzić ból i stan zapalny, stymulują wzrost i naprawę skóry oraz skutecznie nawilżają. Wyniki badań nie wskazują wyraźnie, aby aloes przyśpieszał gojenie ran w oparzeniach słonecznych, z pewnością jednak łagodzi dyskomfort skóry po oparzeniu.[2]Maenthaisong R, Chaiyakunapruk N, Niruntraporn S, Kongkaew C. The efficacy of aloe vera used for burn wound healing: a systematic review. Burns. 2007 Sep;33(6):713-8. Epub 2007 May 17. abstrakt

Najlepsze preparaty z aloesem to te, które zawierają jego największą ilość lub bezpośrednio sam surowiec. Producenci nie są jednak zobowiązania do podawania zawartości procentowej żelu z aloesu, dlatego przy wyborze preparatu możemy polegać jedynie na porównywaniu składu etykiet i na własnym wyczuciu i znajomości bardziej zaufanych marek.

  • Poleć pacjentowi stosowanie schłodzonego w lodówce preparatu z żelem z aloesu,  np. żel bioaktywny Aloe Vera, wyprodukowany na bazie wody leczniczej z Uzdrowiska Rabka lub żel po opalaniu z aloesem Alphanova Sun Bio.

Emolienty, pianki i balsamy łagodzące

Emolienty stanowią jedną z częściej polecanych produktów na oparzenia słoneczne, warto jednak wiedzieć, że ich skuteczność w leczeniu oparzeń nie była zbytnio badana. Zastosowanie emolientów nie skraca czasu trwania objawów oparzenia, ale przynosi wyraźną ulgę przy mocno nasilonych objawach.

  • Po chłodnej kąpieli skórę należy delikatnie osuszyć ręcznikiem pozostawiając niewielką ilość wody na skórze i jak najszybciej, póki skórą jest lekko wilgotna zastosować balsam do ciała. Taki zabieg może pomóc zredukować suchość i napięcie skóry. 

Uwaga! Panuje powszechne przekonanie, że na skórę oparzoną słońcem należy nakładać tłuste kremy i balsamy. Faktem jest, że preparat stosowany na skórę oparzoną powinien odbudowywać płaszcz hydro-lipidowy naskórka, by zapobiec dalszemu odwodnieniu skóry. Zastosowanie jednak warstwy okluzyjnej, zatykającej pory w skórze w postaci np. kosmetyków na wazelinie może zatrzymywać wymianę cieplną w obrębie skóry i zaburzyć prawidłowe gojenie się rany, dlatego kosmetyki z wazeliną nie powinny być polecane.[3]Medschool.ucsd.edu. Treatment for Minor Burn [dostęp 25.04.2017]

Większość firm produkujących dermokosmetyki, wprowadzając na rynek serie słoneczne oferują również preparaty z linii “after sun“. Wśród nich znajdziemy żele, balsamy, pianki do ciała, które łagodzą podrażnienie i zaczerwienienie skóry oraz przynoszą skórze ukojenie. Składniki na które warto zwrócić uwagę to m.in.: pantenol, alantoina, ekstrakt z nasion soi i wspomniany wcześniej żel z aloesu.

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów, które można zastosować po opalaniu. Najczęściej stosowany od lat to Panthenol w piance, który wywiera działanie łagodząco-regenerujące i praktycznie zawsze będzie właściwym wyborem. Obecnie na półce aptecznej znajdziemy również Panthenol w kremie oraz leki / kosmetyki z dekspantenolem, takie jak krem Alantan Plus.

  • Poleć pacjentowi delikatne preparaty nawilżające i łagodzące typu Panthenol w kremie, w piance lub inne lekkie mleczka nawilżające.

Rodzajem kosmetyku polecanym na skórę podrażnioną, w tym oparzoną jest woda termalna. Producenci deklarują, że w testach dermatologicznych woda termalna wykazuje działanie niwelujące zaczerwienienie i redukujące pieczenie.

  • Pacjentkom, które potrzebują szybkiej ulgi w ciągu dnia dla zarumienionej słońcem skóry twarzy, poleć jedną z dostępnych wód termalnych (np. Vichy, Avene, La Roche-Posay), które mogą być użyte w razie potrzeby nawet bezpośrednio na krem lub makijaż.

Przypomnij pacjentowi, że podczas leczenia oparzeń słonecznych najlepiej jest zrezygnować z perfumowanych balsamów, z dużą ilością substancji dodatkowych, które mogłyby podrażnić dodatkowo skórę.

Nawadnianie organizmu

Skóra poparzona sprawia, że woda w tkankach przechodzi do zewnętrznych warstw skóry, dlatego, żeby zapobiec odwodnieniu zaleca się przez parę dni od oparzenia zwiększone spożycie wody i zastosowanie elektrolitów. Zachęć pacjenta, żeby na czas leczenia oparzenia zrezygnował ze spożycia kawy i herbaty, które będą nasilać diurezę i odwodnienie organizmu.

Na odwodnienie i udar cieplny najbardziej narażone są osoby z ciężkim oparzeniem skórnym,  szczególnie małe dzieci. O odwodnieniu organizmu będzie świadczyć suchość w ustach, nadmierne pragnienie, zmniejszone oddawanie moczu, ciemne zabarwienie oddawanego moczu, ból i zawroty głowy, senność.

  • Jeśli pacjent odczuwa gorączkę, ból i zawroty głowy wydaj elektrolity i skieruj pacjenta do lekarza.

Ponadto warto poinformować pacjenta, że picie większej ilości wody podczas opalania pomaga zapobiec odwodnieniu. 

Leki uśmierzające ból

W badaniach podanie doustne lub miejscowe niesteroidowych leków przeciwzapalnych w leczeniu oparzeń słonecznych wiązało się ze zmniejszeniem rumienia skórnego, a efekt przeciwbólowy utrzymywał się przez 24 godziny. Warunkiem skuteczności było zastosowanie leku przed ekspozycją lub też zaraz po ekspozycji na słońce.

Do doustnych leków, które mogą okazać się skuteczne w łagodzeniu bólu, obrzęku i stanu zapalnego skóry możemy zaliczyć np. naproksen, kwas acetylosalicylowy i ibuprofen.

  • W celu uśmierzenia bólu i zredukowania zapalenia poleć pacjentowi ibuprofen w dawce 400 mg lub mniejszej w zależności od wieku pacjenta.

W badaniach nad skutecznością w leczeniu oparzeń testowany był np. 1% diklofenak w żelu.[4]Magnette J, Kienzler JL, Alekxandrova I, Savaluny E, Khemis A, Amal S, Trabelsi M, Césarini JP. The efficacy and safety of low-dose diclofenac sodium 0.1% gel for the symptomatic relief of pain and erythema associated with superficial natural sunburn. Eur J Dermatol. 2004 Jul-Aug;14(4):238-46. abstrakt

UWAGA: Lotiony, żele i spraye zawierające substancję znieczulające były często polecane, szczególnie za zagranicą, w celu uśmierzania bólu oparzonej skóry. Skuteczność i bezpieczeństwo miejscowego stosowania benzokainy i lidokainy na oparzenia jest dyskusyjna, ponieważ mogą powodować uczulenie, a następnie stan zapalny skóry. Z tego względu obecnie uważa się, że należy unikać stosowania ich na poparzoną skórę.[5]Medscape.com. Sunburn Treatment & Management [dostęp: 25.04.2017]

Badaniu poddano również miejscowe glikokortykosteroidy. Nie wykazano znacznych korzyści z ich stosowania. Ustalono jednak, że łączne zastosowanie miejscowych glikokortykosteroidów z lekiem miejscowym lub doustnym przeciwbólowym może wiązać się z większą skutecznością leczenia objawów bólowych.

  • Krem z hydrokortyzonem będzie odpowiednim wyborem jako dodatkowy środek przeciwzapalny na te partie skóry, które są przyczyną bardzo nasilonego dyskomfortu.

O tym co farmaceuta powinien wiedzieć o oparzeniach słonecznych pisaliśmy TU.

Czytaj też:
Oparzenia słoneczne - co farmaceuta musi wiedzieć?

mgr farm. Alicja Cieślar

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. W czasie studiów członkini Koła Opieki Farmaceutycznej. Odbywała staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w roku 2016/17 pracując m.in. przy cyklu Notatki stażysty.

[artykuły]

Cytuj ten artykuł jako:
Alicja Cieślar, i in.: Jak leczyć oparzenia słoneczne?, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/jak-leczyc-oparzenia-sloneczne/) [dostęp: 19 czerwca 2019]


Źródła:   [ + ]

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Ten temat zawiera 0 odpowiedzi, ma 1 głos, i został ostatnio zaktualizowany przez  Alicja Cieślar 1 rok temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #37200 Punkty: 0

    Alicja Cieślar mgr farm.
    66 pkt.

    Jak leczyć oparzenia słoneczne? Żele, pianki i balsamy o działaniu łagodzącym i kojącym, zimne okłady, leki przeciwbólowe. Obok stosowania tych preparatów zaleć pacjentowi nawadnianie organizmu.

    (…)

    [Czytaj cały artykuł tu: Jak leczyć oparzenia słoneczne?]

    Zapraszam do dyskusji.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej