Klasyfikacja penicylin + przykłady z rynku

Penicyliny należą do antybiotyków β-laktamowych, których mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności białek wiążących penicyliny (PBP - penicillin binding proteins), takich jak np. transpeptydazy, co zapobiega syntezie ściany komórkowej bakterii. W ten sposób podczas podziału komórki nie dochodzi do powstania ściany komórkowej, w następstwie czego komórka bakterii obumiera.

Szybka powtórka z farmakologii! Penicyliny należą do antybiotyków β-laktamowych, których mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności białek wiążących penicyliny (PBP – penicillin binding proteins), takich jak np. transpeptydazy, co zapobiega syntezie ściany komórkowej bakterii. W ten sposób podczas podziału komórki nie dochodzi do powstania ściany komórkowej, w następstwie czego komórka bakterii obumiera.[1]Korbut R.: Farmakologia po prostu, 2009; s. 128

Grupa tych antybiotyków wykazuje działanie bakteriobójcze, co znaczy, że zabijają tylko te bakterie, które znajdują się w stanie namnażania (mechanizm działania wyjaśnia, dlaczego nie wolno ich łączyć z antybiotykiami, które działają bakteriostatycznie, czyli blokują jedynie namnażanie się bakterii).[2]Eckard S.: Infekcje bakteryjne. Opieka Farmaceutyczna, 2012; s.118

Enzymy unieczynniające β-laktamy to β-laktamazy. Rozszczepiają pierścień β-laktamowy, wywołując utratę skuteczności działania antybiotyku. Kwas klawulanowy i sulbaktam to inhibitory β-laktamaz, które najczęściej występują w postaci preparatów złożonych np. Amoksiklav, Unasyn.

Poniższa lista przedstawia penicyliny zarejestrowane w Polsce.[3]Rejestr produktów leczniczych Wskazania są orientacyjne, bo decyzja o rozpoczęciu leczenia i tak jest podejmowana na podstawie wielu czynników takich jak oporność szczepów w danym regionie, postać leku czy jego farmakokinetyka.

Czytaj też:
Poproszę antybiotyk bez recepty [Case #10]

1. Penicyliny wrażliwe na β-laktamazę (naturalne)

Do penicylin naturalnych zaliczamy:

  • penicylina benzylowa (Debecylina, penicyllinum Crystallisatum TZF)

Wskazania:
posocznica, obrzęk błony śluzowej,
zapalenie płuc,
zapalenie osierdzia, zapalenie opon mózgowych,
wąglik, tężec,
błonica, kiła

  • penicylina fenoksymetylowa (Ospen)

Wskazania:
zakażenia Streptococcus,
zakażenia pneumokokami,
zakażenia gronkowcami

  • penicylina prokainowa (Penicillinum Procainicum TZF

Wskazania: 
zakażenia wywołane przez paciorkowce i pneumokoki
zapalenie wsierdzia, osierdzia,
zakażenia skóry i tkanki podskórnej,
zakażenia gardła,
dolnych dróg oddechowych,
narządów płciowych.

2. Penicyliny oporne na β-laktamazę

  • kloksacylina (Syntarpen)

Wskazania:
zakażenia gronkowcowe skóry,
tkanek miękkich, kości, stawów,
dolnych dróg oddechowych.

  • metycylina (wycofana z lecznictwa, stosowana jedynie do testów in vitro)

Zastosowanie kliniczne tego antybiotyku nie odgrywa już żadnej roli (służy jedynie do identyfikacji MRSA na antybiogramie), natomiast wciąż istnieje określenie “gronkowiec złocisty oporny na metycylinę”, w skrócie MRSA (ang. methicyllin-resistant Staphylococcus aureus). Jest to typ oporności szczepów gronkowca, które nie są wrażliwe na żaden z antybiotyków z grupy β-laktamów, czyli oprócz penicylin, także na cefalosporyny, monobaktamy i karbapenemy. Metycylina rozkłada się też w kwaśnym środowisku żołądka, więc nie nadawała się, w odróżnieniu od kloksacyliny, do podania doustnego.

3. Penicyliny o szerokim spektrum działania

  • ampicylina (Ampicillin + Sulbactam Mylan, Ampicillin Mylan, Ampicillin TZF, Unasyn)

Wskazania:
zakażenia układu moczowo-płciowego,
układu oddechowego,
przewodu pokarmowego,
zapalenie opon mózgowych,
zapalenie wsierdzia

  • amoksycylina (Afreloxa, Amoksiklav, Amoksiklav Quicktab, Amotaks, Amylan, Auglavin, Augmentin, Duomox, Forcid, Hiconcil, Ospamox, Taromentin)

Wskazania:
zapalenie uszu, nosa, gardła,
zakażenia układu moczowo-płciowego,
zakażenie skóry i tkanek miękkich,
zakażenia dolnych dróg oddechowych,
rzeżączka

  • piperacylina (Piperacillin/Tazobactam, Tazocin)

Wskazania:
posocznica, ostre zapalenie oskrzeli,
zapalenie płuc, ropień płuc,
zapalenie pęcherza moczowego,
zapalenie nerwu wzrokowego,
zapalenie jelita grubego,
zapalenie opon mózgowych

Penicyliny i cefalosporyny wykazują największy zakres działania terapeutycznego spośród wszystkich antybiotyków i wykazują także dobrą tolerancję. Ze względu na swoje właściwości są preferowane w leczeniu wielu infekcji.

Czytaj też:
Czy antybiotyki mogą zmniejszać skuteczność środków antykoncepcyjnych?

Penicylina fenoksymetylowa (penicylina V) jest odpowiednim antybiotykiem w leczeniu bakteryjnego zapalenia migdałków. Penicylina benzylowa (penicylina V-benzatynowa) jest penicyliną typu depot ma trzykrotnie dłuższy okres półtrwania – z tego względu można rzadziej podawać lek.

Ampicylina i amoksycylina mają takie same zakresy działania, ampicylina wykazuje jednak wyraźnie gorszą biodostepność niż amoksycylina (dlatego raczej nie jest stosowana jako preparat doustny).[4]Eckard S.: Infekcje bakteryjne. Opieka Farmaceutyczna, 2012; s.118-136

Zobacz też Czytaj też: Inne opracowania klasyfikacji leków:

  1. Klasyfikacja makrolidów + przykłady z rynku
  2. Opioidowe leki przeciwbólowe + przykłady
  3. Klasyfikacja leków antyarytmicznych + przykłady
  4. Klasyfikacja leków przeciwgrzybiczych + przykłady
  5. Niesteroidowe Leki Przeciwzapalne (NLPZ) – czy znasz je wszystkie?

mgr farm. Paulina Gorol

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Odbywała staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w latach 2016/17.

[artykuły] [nawiąż kontakt]

Cytuj ten artykuł jako:
Paulina Gorol, i in.: Klasyfikacja penicylin + przykłady z rynku, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/klasyfikacja-penicylin-przyklady-z-rynku/) [dostęp: 21 kwietnia 2019]

Źródła:   [ + ]

Share on facebook
Facebook 0
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn 0
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Powiązane opracowania:

Klasyfikacja makrolidów + przykłady z rynku

Według aktualnie obowiązujących w Polsce zaleceń makrolidy są powszechnie stosowanymi lekami, jako alternatywa dla beta laktamów. W opracowaniu zostały przedstawione dostępne w Polsce antybiotyki z tej grupy wraz z przykładami z rynku.

Regeneracja flory bakteryjnej pochwy po antybiotykoterapii

Nie ulega wątpliwości, że antybiotykoterapia może zmieniać mikroflorę pochwy. W momencie zredukowania liczby bakterii kwasu mlekowego dochodzi do podwyższenia pH, co sprzyja różnego rodzaju infekcjom. Co zatem doradzić pacjentkom, które chcą zapobiec lub leczyć nieprzyjemne objawy?

Ten temat zawiera 1 odpowiedź, ma 2 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Jadwiga Kornik 1 rok, 6 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #20500 Punkty: 0

    Paulina Gorol mgr farm.
    12 pkt.

    Penicyliny należą do antybiotyków β-laktamowych, których mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności białek wiążących penicyliny (PBP – penicillin binding proteins), takich jak np. transpeptydazy, co zapobiega syntezie ściany komórkowej bakterii. W ten sposób podczas podziału komórki nie dochodzi do powstania ściany komórkowej, w następstwie czego komórka bakterii obumiera.

    (…)

    [Czytaj cały artykuł tu: Klasyfikacja penicylin + przykłady z rynku]

    Zapraszam do dyskusji.

  • #23846 Punkty: 1

    Jadwiga Kornik mgr farm.
    29 pkt.

    mała literówka: kwas klawulAnowy 🙂

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej
35 Udostępnień
Udostępnij35
Udostępnij
Email
WhatsApp