Do apteki przychodzi pacjent w celu realizacji recept. Pacjent od wielu lat choruje na nadciśnienie i chorobę niedokrwienną serca. Pacjent ma wypisane leki hipotensyjne, statynę, kwas acetylosalicylowy w dawce 75 mg oraz lek utrzymujący prawidłowy metabolizm niedokrwionych tkanek trimetazydynę (Preductal MR). Farmaceutka proponuje mu tańsze zamienniki. Pacjent nie wyraża zgody na zamianę twierdząc, że dobrze czuje się tylko po tych przepisanych przez lekarza.
Wywiad i obserwacje
Z rozmowy przeprowadzonej z pacjentem wynika, że:
- Jakiś czas temu zamieniono mu lek wypisany na recepcie – Preductal MR na tańszy lek Protevasc SR
- U pacjenta po rozpoczęciu leczenia pojawiła się wysypka, świąd oraz bóle brzucha
- Lekarz kazał mu powrócić do leku oryginalnego i stwierdził, że widocznie ma uczulenie na jakąś substancję pomocniczą
- Farmaceutka podpytała czy u pacjenta kiedyś wystąpiły reakcje alergiczne, pacjent przyznał, że jest uczulony na orzeszki arachidowe.
Interwencja
W leku Protevasc SR substancją pomocniczą jest lecytyna sojowa, która jest pozyskiwana jako produkt uboczny rafinacji olejów z soi. Może zawierać niewielką ilość białek, które mogą być przyczyną reakcji alergicznej.
Soja oraz orzeszki arachidowe należą do tej samej rodziny motylkowatych, bobowatych (Fabaceae). Związkiem uczulającym jest frakcja białkowa zawarta w orzeszkach arachidowych. Wyodrębniono 12 alergenów orzeszków ziemnych.[1] Alergeny zostały zidentyfikowane w większości roślin motylkowatych, a reakcja alergiczna na rośliny bobowate może wahać się od łagodnych reakcji skórnych do zagrażającej życiu reakcji anafilaktycznej.[2] U pacjentów uczulonych na orzeszki ziemne często występuje alergia krzyżowa na soję oraz inne rośliny należące do rodziny motylkowatych np. łubin i groch.[3]
Pacjenta poinformowano o możliwej reakcji uczuleniowej na lecytynę sojową. Zalecono pacjentowi ewentualną zamianę na leki niezawierające lecytyny sojowej np. Cyto-Protectin MR, Setal MR lub Vascotazin. Pacjent powinien każdy nowy lek, każdą zamianę skonsultować z farmaceutą, który zweryfikuje możliwość wystąpienia reakcji alergicznej przy nowych preparatach.
Piśmiennictwo
- Bublin, M., & Breiteneder, H. (2014). Cross-reactivity of peanut allergens. Current allergy and asthma reports, 14(4), 426. https://doi.org/10.1007/s11882-014-0426-8⬏
- Verma, A. K., Kumar, S., Das, M., & Dwivedi, P. D. (2013). A comprehensive review of legume allergy. Clinical reviews in allergy & immunology, 45(1), 30–46. https://doi.org/10.1007/s12016-012-8310-6⬏
- Bublin, M., & Breiteneder, H. (2014). Cross-reactivity of peanut allergens. Current allergy and asthma reports, 14 (4), 426. https://doi.org/10.1007/s11882-014-0426-8⬏
