REKLAMA

Heparyny drobnocząsteczkowe (low-molecular-weight heparins, LMWH), dzięki przewidywalnej farmakokinetyce i łatwości użycia, znalazły szerokie zastosowanie w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy. Są to związki heterogenne, różni je sposób wytwarzania, masa cząsteczkowa i deklarowana aktywność. Mimo że LMWH są klasą leków o podobnym, przeciwzakrzepowym działaniu, ich profile biochemiczne i farmakologiczne nie są jednolite.[1]

Niestety, nie można założyć, że heparyny drobnocząsteczkowe są klinicznie równoważne. Pomimo że każda ulotka załączona do opakowania heparyn informuje, że „nie należy zastępować jednej heparyny inną” czasami próbuje się traktować je jako zamienniki. Preparaty generyczne, biopodobne, pomimo, że mają tę samą strukturę chemiczną i parametry farmakokinetyczne – nie gwarantują identycznego działania farmakologicznego i immunogenności. Dlatego każdorazowo należy przestrzegać wskazań dotyczących stosowania danego leku.[2]

REKLAMA
 EnoksaparynaDalteparynaNadroparyna
Nazwa handlowaClexane, NeoparinFragminFraxodi, Fraxiparine*
Dostępne dawki20mg/0,2ml
40mg/0,4ml
60mg/0,6ml
80mg/0,8ml
100mg/1,0ml
Clexane forte:
120mg/0,8ml
150mg/1,0ml
2500 j.m /0,2ml
5000 j.m. /0,2ml
7500 j.m. /0,3ml
10000 j.m. /0,4ml
12500 j.m. /0,5ml
15000 j.m. /0,6ml
18000 j.m. /0,72ml
Fraxodi
7600 j.m/0,4ml
9500 j.m./0,5ml
11400 j.m./0,6ml
13300 j.m./0,7ml
15200 j.m./0,8ml
19000 j.m./1,0ml
Fraxiparine:
2850 j.m./0,3ml
3800 j.m./0,4ml
5700 j.m./0,6ml
7600 j.m/0,8ml
9500 j.m./1,0ml
Możliwe interakcjeSalicylany, NLPZ, dekstran, tyklopidyna, klopidogrel, glikokortykosterydy o działaniu ogólnym, leki działające trombolitycznie i przeciwzakrzepowo, inne leki antyagregacyjne.Leki trombolityczne, NLPZ, leki przeciwpłytkoweSalicylany, NLPZ, leki przeciwpłytkowe
Droga podaniaPodskórnie, dożylnie; z roztworem soli fizjologicznej lub z 5% wodnym roztworem glukozy.Podskórnie, dożylnie, w infuzji dożylnej; można łączyć z solą fizjologiczną lub 5% roztworem glukozy)podskórnie
Tmax (godziny)3-543
okres półtrwania4 – 7 (podanie jednokrotne – podanie wielokrotne)3 - 58 - 10
Biodostępność (%)1008798
Stosunek antyXa/anty IIa3,82,72,5 – 4,0
Aktywność anty Xa (i.u./mg)10015695-130
Eliminacjanerkinerkinerki
Substancje pomocniczeWoda do wstrzykiwańSodu chlorek, sodu wodorotlenek, kwas solny, woda do wstrzykiwańKwas solny /wapnia wodorotlenek (do ustalenia pH, 4,5-7,5), woda do iniekcji
PrzechowywaniePoniżej 25°CPoniżej 25°CPoniżej 30°C
Zaburzenia czynności nerekPrzy klirensie kreatyniny <30ml/min. Niezbędna jest modyfikacja dawki: lecznicze dawki: redukcja z 1mg/kg mc./12h do 1mg/kg mc./24h;
profilaktyczne dawki: redukcja z 40mg/24h do 20mg/24h; przy dawce 20mg/24h – nie koryguje się jej. Modyfikacje dawkowania nie dotyczą pacjentów hemodializowanych.
Przy znacznej niewydolności nerek (stężenie kreatyniny trzykrotnie przekracza górną granice normy), dawkę dostosowuje się tak, by utrzymać stężenie terapeutyczne antyXa na poziomie 1 j.m/ml (zakres 0,5-1,5) mierzone 4-6h po wstrzyknięciu. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥30 ml/min i <50 ml/min), jeśli lekarz prowadzący po ocenie indywidualnych czynników ryzyka zaburzeń zakrzepowo-zatorowych oraz krwotoku zdecyduje o zasadności zmniejszenia dawki, dawka nadroparyny powinna być zmniejszona o 25 do 33%.
PrzeciwwskazaniaNadwrażliwość na heparynę (jakąkolwiek), ostre, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi, duże krwawienia, trombocytopenia u pacjentów z dodatnim wynikiem testu agregacji płytek krwi in vitro w obecności enoksaparyny, czynna choroba żołądka i dwunastnicy, udar( z wyłączeniem udaru powstałego w wyniku zatoru), zwiększore ryzyko krwotokówNadwrażliwość na heparynę (jakąkolwiek), bakteryjne zapalenie wsierdzia, potwierdzona lub podejrzewana małopłytkowość poheparynowa na tle immunologicznym, czynne krwawienie, np z przewodu pokarmowego lub naczyń mózgu, ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi, niedawno przebyte urazy lub zabiegi chirurgiczne w obrębie OUN, oczu i (lub) uszu, przewidywana konieczność wykonania nakłucia lędźwiowego.Nadwrażliwość na nadroparynę lub substancje pomocnicze, małopłytkowość zależna od nadroparyny w wywiadzie, ostre zapalenie wsierdzia, znieczulenie dokanałowe lub podtwardówkowe, czynne krwawienie lub ryzyko krwawienia w związku z zaburzeniem hemostazy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy i inne zmiany organiczne zagrażające krwawieniem, krwotoczny incydent naczyniowo-mózgowy, ciężkie zaburzenia czynności nerek (ClCr<30ml/min)
Dawkowanie przy leczeniu zakrzepicy żył głębokich1,5mg/kg mc co 24h lub 1mg/kg mc. co 12h (dawkowanie dwa razy na dobe zalecane jest u pacjentów z powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi)200 j.m./kg mc. co 24h lub 100 j.m./kg mc. co 12h, 5 dni, do czasu, gdy czynniki II, VII, IX, X zmniejszą się do poziomu terapeutycznego171 j.m. mc. co 24h, 10 dni. U pacjentów z masą ciała poniżej 50kg stosuje się dawkę 0,4ml.

Fraxodi od Fraxiparine różnią się stężeniem substancji leczniczej, zakresem dawek i wskazaniami do stosowania. Fraxodi stosuje się w leczeniu zakrzepicy żył głębokich, a Fraxiparine – również w celach profilaktycznych. 

Nie wszystkie heparyny drobnocząsteczkowe zarejestrowane są we wszystkich możliwych wskazaniach. Jeśli dana heparyna przepisana jest poza zarejestrowanymi wskazaniami, mówimy o jej zastosowaniu off-label. Może to skutkować odmową refundacji przez płatnika lub problemami natury medyczno-prawnej.

Pacjenci, którzy przychodzą do apteki z receptą na heparynę – najczęściej stosują ją w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, związanej z unieruchomieniem. Dawki zwykle stosowane w tym wskazaniu to:

  • enoksaparyna (Clexane) 40mg/0,4ml[3]
  • dalteparyna sodowa (Fragmin) – 5000j.m.[4]
  • nadroparyna (Fraxiparine) – średni stopień ryzyka – 0,3 ml (2850j.m. A-Xa); wysoki stopień ryzyka: 51-70kg 0,5ml (3800j.m. Anty-Xa), >70kg 0,6ml (5700j.m. A-Xa).[5][2]

Terapia LMWH nie wymaga zazwyczaj monitorowania – zaleca się je czasem przy niewydolności nerek i otyłości.[6]

Co jeśli lek jest niedostępny?

Heparyny drobnocząsteczkowe są lekami deficytowymi. W przypadku, gdy konkretna heparyna, którą pacjent ma wypisaną na recepcie jest niedostępna, a w aptece mamy inną, warto powiadomić o tym lekarza. Niewykluczone, że w danym wskazaniu może być przepisany lek, który jest w tym momencie łatwiej dostępny

Jak wykonać iniekcję podskórną z heparyną drobnocząsteczkową?

Wytłumacz pacjentowi w jaki sposób wykonać iniekcję skórną – najlepiej jeśli tłumacząc mu będziesz miał ampułkę w ręce (np. po terminie). Przekaż po kolei co powinien zrobić: 

  1. Wybierz miejsce nakłucia (przednia lub boczna ściana brzucha, z wyłączeniem okolic pępka, lub boczna strona uda), zdezynfekuj je.
  2. Zdejmij osłonkę igły.
  3. Jeżeli na końcu igły jest kropla – usuń ją przed wkłuciem.
  4. Chwyć ampułko strzykawkęręką, którą piszesz, jak długopis.
  5. Drugą ręką delikatnie chwyć skórę (złap fałd skórny między kciuk a palec wskazujący i lekko odciągnij).
  6. Wprowadź całą igłę prostopadle do fałdu skóry.
  7. Powoli wstrzyknij zawartość ampułkostrzykawki.
  8. Odczekaj 10 sekund i wycofaj igłę.
  9. Uwolnij fałd skóry.
  10. Nie trzyj miejsca nakłucia.

mgr farm. Małgorzata Niedzwiedzka

Źródła

  1. Merli GJ, Groce JB.: Pharmacological and Clinical Differences Between Low-Molecular-Weight Heparins: Implications for Prescribing Practice and Therapeutic Interchange. Pharmacy and Therapeutics. 2010;35(2):95-105. pełny tekst 
  2. Merli GJ, Groce JB.: Pharmacological and Clinical Differences Between Low-Molecular-Weight Heparins: Implications for Prescribing Practice and Therapeutic Interchange. Pharmacy and Therapeutics. 2010;35(2):95-105. pełny tekst 
  3. ChPl: Clexane forte [z dnia 28 czerwca 2011]
  4. ChPL: Fragmin [z dnia 31.03.2016]
  5. ChPL: Fraxiparine [z dnia: 31.03.2016]
  6. Dawkowanie Fraxodi i Fraxiparine. pełny tekst.pdf
Cytuj ten artykuł jako:
Małgorzata Niedzwiecka, Clexane, Fragmin, Fraxiparine, Fraxodi: czym się różnią?, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/preparaty/clexane-fragmin-fraxiparine-fraxodi-czym-sie-roznia/) [dostęp: 5 maja 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Komentarze

Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Spis treści

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x