fbpx
REKLAMA

Glikokortykosteroidy miejscowe to leki z wyboru stosowane w wielu jednostkach chorobowych skóry (atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, wyprysk, liszaj płaski), stanach zapalnych skóry i błon śluzowych oraz odczynach alergicznych.

Glikokortykosteroidy miejscowe stosowane są również w stanach zapalnych w postaci kropli do oczu i uszu.

REKLAMA

Mechanizm działania glikokortykosteroidów miejscowych

Glikokortykosteroidy działają przeciwzapalnie. Ich efekt przeciwzapalny wynika z wpływu na:

  • zmianę przepuszczalności i skurcz naczyń krwionośnych,
  • hamowanie syntezy licznych cytokin prozapalnych,
  • hamowanie migracji makrofagów,
  • hamowanie proliferacji limfocytów T i B,
  • regulację funkcji eozynofilów,
  • indukcję syntezy lipokortyny 1 oraz wazokortyny.

Podział glikokortykosteroidów miejscowych

Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo zgodnie z europejską klasyfikacją dzielą się na 4 grupy. Podział ten jest orientacyjny i opracowany na podstawie siły, z jaką konkretne postacie leku zawierające różne substancje lecznicze (glikokortykosteroidy) obkurczają naczynia krwionośne.

Poniższy podział przedstawia glikokortykosteroidy dostępne w Polsce w oparciu o klasyfikację American Academy of Dermatology oraz klasyfikację WHO. Ze względu na różnice w preparatach dostępnych na rynkach poszczególnych krajów, niemożliwe jest jednoznaczne przypisanie każdego z preparatów do odpowiedniej klasy, więc podział ma charakter orientacyjny.

Glikortykosteroidy miejscowe o słabym działaniu (VI, VII) to:

  • hydrokortyzon (w: Pimafucort, Zovirax Duo, Atecortin) – dostępny w postaci kremu, maści i zawiesiny do oczu,
  • piwalan prednizolonu (Mecortolon, Mecortolon N) – dostępny w postaci kremu,
  • piwalan flumetazonu (w: Lorinden A, w: Lorinden C, w: Dicortineff) – dostępny w postaci maści, kremu oraz kropli do oczu,
  • dezonid (Locatop) – dostępny w postaci kremu,
  • aklometazon (Afloderm) – dostępny w formie maści i kremu,
  • octan hydrokortyzonu (Hydrokortyzonum Jelfa, Hydrocort Chema) – dostępny w postaci maści i kremu,
  • deksametazon (w: Dexadent, w: Dexamytrex, w: Maxitrol) – dostępny w postaci maści oraz kropli do oczu,
  • acetonid fluocynolonu (Flucinar) – dostępny w postaci żelu.

Glikokortykosteroidy miejscowe o średniej sile działania (III, IV, V) to:

  • maślan hydrokortyzonu (Laticort, Locoid) – dostępny w formie kremu, maści, roztworu na skórę i emulsji,
  • furoinian mometazonu (Edelan, Elocom, Elosone) – dostępny w postaci kremu oraz roztworu na skórę,
  • propionian flutykazonu (Cutivate, Fanipos) – dostępny w postaci kremu i maści,
  • walerianian betametazonu (w: Betnovace C, w: Dermisil, w: Betnovate N) – dostępny w postaci kremu oraz maści,
  • acetonid fluocynolonu (Flucinar) – dostępny w postaci maści,
  • acetonid triamcynolonu (w: Polcortolon TC, w: Pevisone) – dostępny w postaci kremu.

Glikokortykosteroidy miejscowe o silnym działaniu (II) to:

  • dipropionian betametazonu (Beloderm) – dostępny w postaci kremu,
  • furoinian mometazonu (Edelan, Elocom, Momecutan) – dostępny w postaci maści,
  • aceponian metyloprednizolonu (Advantan) – dostępny w postaci emulsji oraz kremu.

Glikokortykosteroidy miejscowe o bardzo silnym działaniu (I) to:

  • dipropionian betametazonu (Beloderm, Diprolene) – dostępny w postaci maści,
  • dipropionian klobetazolu (Clobederm, Dermovate, Novate) – dostępny w postaci kremu, maści oraz roztworu na skórę.

Wskazówki dotyczące stosowania glikokortykosteroidów miejscowych

W trakcie wydawania glikokortykosteroidów miejscowych warto poinformować pacjenta, że:

  • powinno stosować się najmniejszą skuteczną dawkę glikokortykosteroidów miejscowych nie dłużej niż 2 tygodnie, ze względu na możliwość wystąpienia objawów niepożądanych takich jak atrofia naskórka i skóry właściwej, zanik tkanki podskórnej, trądzik posteroidowy i przebarwienia,
  • nie powinno się nagle przerywać leczenia silnie działającymi glikokortykosteroidami miejscowymi, tylko stopniowo obniżać dawkę w celu uniknięcia efektu „z odbicia”, który objawia się stanem zapalnym, a także zaczerwieniem i pieczeniem skóry),
  • po użyciu preparatu powinno się dokładnie umyć ręce.

Tematykę glikokortykosteroidów miejscowych poruszyliśmy także w innych opracowaniach:

REKLAMA
Cytuj ten artykuł jako:
Redakcja, Glikokortykosteroidy miejscowe, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/preparaty/glikokortykosteroidy-miejscowe/) [dostęp: 18 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
2 komentarzy
Most Voted
Newest Oldest
Inline Feedbacks
View all comments
Katarzyna Woźniczka

Super! Dla uzupełnienia informacji na temat AZS u dzieci polecam ten artykuł: https://pharmaceutical-journal.com/article/feature/childhood-eczema-tackling-concerns-about-topical-corticosteroids

Patrycja Cieślik

Faktycznie fajny artykuł 🙂 Dobre zdjęcia i super infografiki!

REKLAMA
2
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję