REKLAMA

Leki i suplementy na regenerację stawów

W na rynku dostępne są zarówno leki na receptę (Arthryl, Flexove i Structum), jak i jeden preparat zarejestrowany jako lek OTC (Piascledine).

Niezależnie od pory roku do apteki zgłaszają się pacjenci uskarżający się na bóle stawów zwłaszcza kolanowych i trudności w wykonywaniu wysiłku fizycznego. Z tego względu warto przyjrzeć się bliżej przyczynom tych dolegliwości oraz preparatom potencjalnie je niwelującym.

Stawy jako ruchome połączenia kości do prawidłowego funkcjonowania wymagają prawidłowej chrząstki stawowej, mazi stawowej oraz odpowiedniego przyczepu mięśni i ścięgien.

REKLAMA

Wśród czynników, które mogą prowadzić do uszkodzenia stawów wymienić można:

  • zaburzenia budowy stawu,
  • zwiększoną masę ciała (zwłaszcza w przypadku chorób stawów kolanowych),
  • osłabienie mięśni otaczających stawy,
  • czynniki zawodowe m. in. częste klęczenie, zginanie kolana, stawów biodrowych, narażenie na wibracje rąk,
  • sport wyczynowy związany z nadmiernym przeciążaniem stawów (piłka nożna, zapasy, podnoszenie ciężarów, spadochroniarstwo).[1]

Wraz z postępującym uszkodzeniem struktur stawu pacjenci cierpią z powodu bólu i sztywności, następnie może także dojść do zniekształcenia jego obrysów oraz ograniczenia ruchomości.

Odpowiednio dobrane przez fizjoterapeutę ćwiczenia fizyczne zwiększają zakres ruchomości stawu jak również wzmacniają otaczające go mięśnie, co może przynieść ulgę pacjentom uskarżającym się na wyżej wymienione dolegliwości. Leki i suplementy mają znaczenie jedynie wspomagające i nie powinny być podstawą leczenia choroby zwyrodnieniowej czy urazów.

Składniki preparatów na stawy

Na półkach aptecznych znaleźć można wiele preparatów wspomagających funkcjonowanie stawów. Działanie głównych składników czynnych, znajdujących się w tych produktach opisano poniżej.

Glukozamina

Glukozamina to aminocukier syntetyzowany z glukozy, naturalnie występujący w ludzkim organizmie. Stanowi substrat do biosyntezy proteoglikanów wchodzących w skład substancji podstawowej chrząstki. Glukozamina znajduje się w mukopolisacharydach, mukoproteinach, chitynie. Jest otrzymywana syntetycznie lub z chityny. W chorobie zwyrodnieniowej stawów dochodzi do zaburzenia biosyntezy proteoglikanów a dostarczanie glukozaminy z zewnątrz wpływa korzystnie na trofikę chrząstki. Wedle zapewnień producentów preparatów zawierających siarczan glukozaminy, ma on zdolność hamowania działania enzymów niszczących chrząstkę jak kolagenaza i fosfolipaza A2 oraz innych substancji uszkadzających tkanki jak wolne rodniki czy też enzymy lizosomalne.[2] (Patrz: Glukozamina”.)

Siarczan chondroityny

Siarczan chondroityny to związek chemiczny należący do mukopolisacharydów, będący jednym z podstawowych składników kości i chrząstki. Nadaje chrząstce odporność mechaniczną i elastyczność. Mechanizm działania siarczanu chondroityny polega na hamowaniu aktywności enzymów litycznych w obrębie chrząstki i pobudzenia biosyntezy proteoglikanów.

Kolagen

Kolagen to główne białko występujące w tkance łącznej u człowieka. Charakteryzuje się wysoką elastycznością, odpornością i wytrzymałością na rozciąganie. Buduje ścięgna, odpowiada za plastyczność skóry, a także wypełnia rogówkę. Jest kluczowym składnikiem w procesie odbudowy tkanki chrzęstnej jak również wzmacnia stawy i kości. W chrząstce stawowej występuje kolagen typu II.

Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy to organiczny związek chemiczny, polisacharyd z grupy glikozoaminoglikanów o wysokiej zdolności wiązania wody. Jest składnikiem tkanki łącznej występujący m.in. w rogówce, płynie stawowym i zrębie chrząstki. Podawany dostawowo zwiększa lepkość płynu stawowego i ułatwia poślizg powierzchni stawowych. Zwiększa przenikanie substancji odżywczych do chrząstki stawowej.

Pozostałe substancje wchodzące w skład preparatów na stawy to:

  • witamina C – bierze udział w biosyntezie kolagenu w organizmie ludzkim,[3]
  • MSM – metylosulfonylometan jest utlenioną formą sulfotlenku dimetylu (DMSO), czyli organicznego związku siarki naturalnie występującego w  zielonych warzywach i innych produktach spożywczych; na Zachodzie jest jednym z bardziej popularnych suplementów zdrowotnych na stawy,[4]
  • kurkumina – przeciwutleniacz z grupy polifenoli mogący hamować degradację chrząstki spowodowaną działaniem metaloproteinaz (MMP, głównie MMP-13) poprzez blokowanie ich działania,[5]
  • wyciąg z Boswelia serrata – ma wspomagać utrzymanie elastyczności stawów, może działać przeciwzapalnie, przeciwartretycznie i przeciwbólowo,[6]
  • bromelaina – związek naturalnie występujący w ananasie, wykazujący wielotorowe działanie; w chorobach stawów wykorzystywane być może jej działanie przeciwzapalne,[7]
  • piperyna – wyniki badań wskazują na jej działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne.[8]

Mimo długiej listy preparatów wspomagających pracę stawów tylko nieliczne z nich mają status leku.

Leki na stawy

W na rynku dostępne są zarówno leki na receptę (Arthryl, Flexove i Structum, Cartexan), jak i jeden preparat zarejestrowany jako lek OTC (Piascledine).

Arthryl 1500 mg dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego. Każda saszetka zawiera 1500 mg siarczanu glukozaminy (Glucosamini sulfas) w postaci 1884 mg glukozaminy siarczanu krystalicznego – jest to zalecana dzienna dawka. Lek należy przyjmować raz dziennie z posiłkiem. Skuteczność preparatu wykazano podczas stosowania przez okres 3 miesięcy, z resztkowym działaniem widocznym przez 2 miesiące po zaprzestaniu kuracji. Leku nie należy przyjmować ciągle przez okres dłuższy niż 3 lata, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa po takim czasie.[9]

Kolejnym omawianym lekiem jest Flexove, które występuje w postaci tabletek zawierających 625 mg glukozaminy (w postaci chlorowodorku glukozaminy). W celu złagodzenia objawów łagodnego i umiarkowanego zapalenia stawu kolanowego zalecane jest spożycie 1250 mg glukozaminy (2 tabl.) raz na dobę, niezależnie od posiłków. Producent zaznacza, że nie można ocenić czasu jaki upłynie zanim nastąpi odpowiedź organizmu na lek.[10]

Pacjenci do apteki często zgłaszają się z receptą na Structum. Lek ten zawiera 500 mg siarczanu sodowego chondroityny a przeznaczony jest do leczenia uzupełniającego choroby zwyrodnieniowej stawów. Dawkowany jest zwykle dwa razy na dobę po jednej kapsułce.[11] Innym lekiem z siarczanem chondroityny jest Cartexan, zawierający dawkę 400 mg w jednej kapsułce.

Jedynym lekiem dostępnym bez recepty jest preparat Piascledine. Pojedyncza dawka leku zawiera niezmydlające się frakcje: 

  •  oleju awokado  – 100 mg
  •  oleju sojowego –  200 mg

Preparat Piascledine 300 należy do nowej grupy leków określanych jako „objawowo, powolnie działające leki w chorobie zwyrodnieniowej stawów” (symptomatic slow-acting drugs in osteoarthritis, SYSADOA). Leki te charakteryzują się opóźnionym początkiem działania. W badaniach in vitro i in vivo w chorobie zwyrodnieniowej stawów wykazano dwa zasadnicze szlaki działania Piascledine 300: bezpośrednie i pośrednie działanie wspomagające syntezę makrocząsteczek macierzy zewnątrzkomórkowej chrząstki (szlak anaboliczny) oraz działanie ograniczające degradację składników macierzy zewnątrzkomórkowej chrząstki (szlak kataboliczny).[12]

Badania skuteczności poszczególnych składników produktów leczniczych

Według doniesień z badań, glukozamina, chondroityna i kolagen typu II u pacjentów z średnio zaawansowaną chorobą stawów mogą redukować odczucie bólu.[13][14][15] Ponadto chondroityna w kombinacji z glukozaminą wykazuje zdolność ograniczania zmniejszania szerokości szpary stawowej kolana.[16] Badania porównawcze Piascledine 300 i siarczanu chondroityny (3 x 400 mg ) nie wykazały znacznej różnicy w efekcie ich działania, jednak istotna jest mniejsza częstotliwość dawkowania Piascledine (raz dziennie) co prowadzi do lepszego compliance w rutynowej terapii.[17] Trudno jednoznacznie stwierdzić który z preparatów jest najskuteczniejszy we wspomaganiu pracy stawów, niezbędne są dalsze badania w tej kwestii.

Przegląd suplementów diety

Do deklaracji producentów należy podejść z dystansem, ponieważ brakuje badań potwierdzających ich skuteczność. Z drugiej strony jednak w początkowej fazie zaburzeń pracy stawów mogą przynieść ulgę pacjentowi, dlatego warto przeanalizować ich potencjalne działanie.

W tabeli poniżej zestawione zostały składy suplementów diety na stawy wybranych spośród znacznej ilości produktów obecnych na polskim rynku. (Po kliknięciu na symbol „+” pojawi się rozwinięcie.)

Deklarowaną zawartość podano w przeliczeniu na „dawkę” dobową.

Preparatyglukozaminasiarczan chondroitynykolagen kwas hialuronowywit. Cinne dawkowanie
4Flexhydrolizat kolagenu Fortigel® 10000 mg [10g]20 mg1 saszetka dziennie
4Flex Silverhydrolizat kolagenu Fortigel® 5 gmleczan wapnia (wapń) 124,4 mg
cholekalcyferol (witamina D) 3,9 µg
1 saszetka dziennie
4Flex Sporthydrolizat kolagenu Fortigel® 7000 mg [7 g]20 mgwinian L-karnityny 2 g1 saszetka dziennie
Arthron Complex1000-1500 mg siarczanu glukozaminy,600-900 mgL-cysteina 200-300 mg2-3 tabl. dziennie
ArthroStop® CLASSICsiarczan glukozaminy 1420 mg12 mg2 tabl. dziennie
Artresan OptimaSiarczan glukozaminy 1500 mg12 mgNiacyna 5,33 mg
Cynk 5 mg
Mangan 1,33 mg
Formuła MEDIflex 50 mg:
- Kolagen typu II
- Siarczan Chondroityny
- Ekstrakt z korzenia imbiru
- Ekstrakt z kłącza kurkumy
- Ekstrakt z owocu dzikiej róży
3 kaps. dziennie
Artro Protect MAX
1200 mg (siarczan glukozaminy)
150mg6,75 mg
60 mgekstrakt z Boswellia serrata 225 mg
3 kaps. dziennie pół godziny przed posiłkiem
CARTILAGO COMPLEX888 mg642 mgmetylo- sulfonylometan 1500 mg 2 kapsułki 3 razy dziennie
Collaflex
140 mg (zawarty w BioCell Collagen™)
700 mg (BioCell Collagen™) w tym 420mg kolagenu typu II
70 mg (zawarty w BioCell Collagen™)
80 mg (zawarta w BioCell Collagen™)
2 kaps. dziennie
Doppelherz aktiv Na stawySiarczan glukozaminy 1000 mg520 mg40 mgImbir (wyciąg) 100 mg
Mangan 1,6 mg
Selen 40 µg
2 kaps. dziennie po posiłku
Doppelherz aktiv Na stawy COMPLEXSiarczan glukozaminy 1000 mg150 mgtyp II zhydrolizowany 100 mg10 mg80 mgMałże nowozelandzkie (liofilizat) 150 mg
Witamina E 12 mg
Witamina D 5 µg
Magnez 120 mg
Cynk 5 mg
Mangan 1 mg
Miedź 0,3 mg
Selen 30 µg
2 kaps. dziennie po posiłku
Doppelherz aktiv Na stawy ForteSiarczan glukozaminy 1400 mg200 mg80 mgMiedź 0,4 mg 2 kaps. dziennie po posiłku
Doppelherz aktiv Na stawy KolagenSiarczan glukozaminy 100 mg200 mgKompleks kolagenu 1100 mg
Kolagen typ II zhydrolizowany 660 mg
100 mg2 kaps. dziennie z posiłkiem
Doppelherz aktiv Na stawy MAX 1x DZIENNIEChlorowodorek glukozaminy 1200 mg80 mgWitamina D 20 μg
Witamina K 40 μg
Witamina E 3 mg
1 tabl. dziennie po posiłku
FlexinovoSiarczan glukozaminy 105 mg 240 mgHydrolizowany kolagen typu II 300 mg24 mg40 mgEkstrakt z kłącza imbiru10 mg1 tabl. dziennie
Flexus Booster240 mg (zawarty w BioCell Collagen™)BioCell Collagen 1200 mg, w tym:
hydrolizowany kolagen typu II 720 mg
120 mg (zawarty w BioCell Collagen™)80 mgosteol 200 mg2 tabl. dziennie
SOLGAR Glukozamina kwas hialuronowy chondroityna MSM kompleks Glukozamina Regenasure®1000 mg
(chlorowodorek glukozaminy) (nie zawiera składników ze skorupiaków)
800 mg (+ 32 mg zawarte w BioCell Collagen II®)BioCell Collagen II® 200 mg (w tym hydrolizowany kolagen typu II 120 mg)20 mg (zawarte w BioCell Collagen II®)OptiMSM® (metylo- sulfonylometan) 1000 mg2 tabl. dziennie w trakcie posiłku
Kwas Hialuronowy 120 mg Biocell Collagen II®
SOLGAR
192 mgHydrolizowany kolagen typu II 720 mg
120 mg100 mg1 kaps. dziennie
Olimp Glucosamine FlexSiarczan glukozaminy 1500 mg (zawarty w siarczanie glukozaminy 2KCL 2000 mg)60 mg (zawarta w siarczanie glukozaminy 2KCL 2000 mg)Chlorek potasu 500 mg3 kaps. dziennie
Olimp Gold Glucosamine 1000Glukozamina 796 mg
(zawarta w siarczanie glukozaminy 2KCL 1900 mg)
60 mg (zawarta w siarczanie glukozaminy 2KCL 1900 mg)3 kaps. dziennie
Proenzi Comfort
N-acetylo- glukozamina 985,2 mg (odpowiednik czystej glukozaminy 798,0 mg)
0,02 mg typu II
12 mg
2 tabl. dziennie po posiłku
Singularis Arthro SRsiarczan glukozaminy 750 mgekstrakt z kadzidłowca indyjskiego (Boswellia serrata) - Boswellin® 200 mg
ekstrakt z kłącza kurkumy (Curcuma longa) - Curcumin CJ Complex®, standaryzowany na 95% kurkuminoidów 100 mg
ekstrakt z owoców pieprzu czarnego (Piper nigrum) - Bioperine®- w tym 95% piperyny 5 mg
2 tabl. dziennie
Wiśnia i Ostryż kompleks
SOLGAR
Wyciąg z kłącza ostryżu
360 mg (Curcuma longa) (ekwiwalent 1440 mg kłącza)
Wyciąg z owoców wiśni pospolitej 270 mg
(Prunus cerasus) (ekwiwalent 1080 mg owoców)
Wyciąg z kłącza imbiru
225 mg (ekwiwalent 900 mg kłącza)
Kwercetyna 100 mg
Sproszkowane nieprzetworzone owoce pieprzu kajeńskiego 45 mg Capsicum annuum
Bioperine® 5 mg (Wyciąg z owoców pieprzu czarnego) (Piper nigrum)
2 kaps. dziennie

Jakiego preparatu brakuje w tym zestawieniu? Czy pacjenci są świadomi że tego typu preparaty mają znaczenie jedynie wspomagające? Zapraszam do dyskusji!

mgr farm. Maria Anna Możdżeń

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im Piastów Śląskich we Wrocławiu. Farmaceuta w Aptece u Farmaceutów. Redaktor w 3PG.

Cytuj ten artykuł jako:
Maria Możdżeń i in.: Leki i suplementy na regenerację stawów, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/preparaty/leki-i-suplementy-na-regeneracje-stawow/) [dostęp: 2 marca 2021]

Źródła
  1. Medycyna Praktyczna: Choroba zwyrodnieniowa stawów, 2017. [dostęp 2018-10-18] pełny tekst
  2. Salazar J, Bello L, Chávez M, Añez R, Rojas J, Bermúdez V.: Glucosamine for Osteoarthritis: Biological Effects, Clinical Efficacy, and Safety on Glucose Metabolism. Arthritis. 2014;2014:432463. pełny tekst
  3. Janda K., Kasprzak M., Wolska J.: Witamina C – budowa, właściwości, funkcje i występowanie. Pomeranian Journal of Life Sciences 2015 pełny tekst.pdf
  4. Examine.com: Methylsulfonylmethane. [dostęp: 16.10.2018] link
  5. Sikora-Polaczek M.: Molekularne i komórkowe mechanizmy działania kurkuminy — dobroczynny wpływ na organizm. Postępy biochemii, 2010
  6. Henrotin, Y. & Mobasheri, A.: Natural Products for Promoting Joint Health and Managing Osteoarthritis. Current Rheumatology Reports 2018 20:72. abstrakt
  7. Ravan R., Jain S., Shraddha, Kumar A.: Properties and therapeutic application of bromelain: a review. Biotechnology Research International 2012;2012:976203. abstrakt
  8. Examine.com: Supplementing for better joint health. [dostęp: 16.10.2018] link
  9. ChPL: Arthryl [z dnia 17.12.2008]
  10. ChPL: Flexove [z dnia 18.07.2016]
  11. ChPL: Structum [z dnia 17.08.2012]
  12. ChPL: Piascledine [z dnia 21.08.2014]
  13. Examine.com: Glucosamine.[dostęp 16.10.2018] link
  14. Examine.com: Type-II Collagen. [dostęp 16.10.2018] link
  15. Singh JA, Noorbaloochi S, MacDonald R, Maxwell LJ. Chondroitin for osteoarthritis. The Cochrane database of systematic reviews. 2015;1:CD005614. abstrakt
  16. Fransen M, Agaliotis M, Nairn L on behalf of the LEGS study collaborative group, et al: Glucosamine and chondroitin for knee osteoarthritis: a double-blind randomised placebo-controlled clinical trial evaluating single and combination regimens. abstrakt
  17. Pavelka, K., Coste, P., Géher, P. et al.: Efficacy and safety of piascledine 300 versus chondroitin sulfate in a 6 months treatment plus 2 months observation in patients with osteoarthritis of the knee. Clinical Rheumatology 2010 29: 659. abstrakt
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

REKLAMA

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x