REKLAMA

Leki na osteoporozę

Jako leki pierwszego rzutu zaleca się bisfosfoniany, preferowaną opcją jest alendronian sodu (Alendrogen, Ostolek, Sedron), następnie ryzedronian sodu (Risendros 35), kwas zoledronowy (Aclasta) oraz kwas ibandronowy (Bonviva, Kefort).

Farmakoterapia osteoporozy skupia się głównie na zapobieganiu złamaniom kości u kobiet po menopauzie z osteoporozą, u których wystąpił incydent złamania kości. Jako leki pierwszego rzutu zaleca się bisfosfoniany,[1] a preferowaną opcją jest:

REKLAMA
  • alendronian sodu (Alendrogen, Ostolek, Sedron),
  • ryzedronian sodu (Risendros 35),
  • kwas zoledronowy (Aclasta) – dożylnie
  • kwas ibandronowy (Bonviva, Kefort),

W przypadku osób niemogących stosować bisfosfonianów stosuje się też:

  • ranelinian strontu (Protelos) lub
  • raloksyfen (Evista).

Inne możliwości terapii to:

  • denosumab (Prolia) – ludzkie przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko RANK,
  • teryparatyd (Forsteo) –  rekombinowany 1–34 N-końcowy fragment cząsteczki parathormonu oraz leki zmniejszające ryzyko złamań jak:
  • kalcytonina łososiowa (Calcitonin Jelfa) czy
  • terapia zastępcza estrogenowo-progestagenowa. 

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Alendronian sodu: 70 mg raz w tygodniu lub do leczenia osteoporozy po menopauzie; 10mg na dobę w leczeniu osteoporozy u mężczyzn; 5mg na dobę w profilaktyce osteoporozy pomenopauzalnej; 5 mg na dobę do zapobiegania i leczenia osteoporozy indukowanej kortykosteroidami (10 mg na dobę u kobiet po menopauzie, nieotrzymujących HTZ).

Ryzedronian sodu: 5 mg na dobę lub 35 mg raz w tygodniu w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej w celu zmniejszenia ryzyka złamań kręgów i szyjki kości udowej; 5 mg dziennie w profilaktyce osteoporozy pomenopauzalnej oraz wywołanej kortykosteroidami.

Kwas zoledronowy: 5 mg dożylnie raz na rok. 

Kwas ibandronowy: doustnie 150 mg raz w miesiącu lub dożylnie 3 mg raz na 3 miesiące.

Lek należy przyjąć co najmniej pół godziny przed pierwszym posiłkiem dnia.  Po przyjęciu tabletki, pacjent nie powinien się kłaść, należy pozostać w pozycji pionowej przez minimum 30 minut po zastosowaniu leku. 

Raloksyfen:  60 mg raz dziennie, w leczeniu i zapobieganiu osteoporozy.

Ranelinian strontu: 2 g raz dziennie, popijając szklanką wody, najlepiej przed snem, do leczenia osteoporozy pomenopauzalnej w celu zmniejszenia ryzyka złamań kręgów i szyjki kości udowej.

Denosumab: 60 mg co 6 miesięcy podawane podskórnie. 

Teryparatyd: 20 µg dziennie.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Podczas rozmowy z pacjentem poinformuj go, że:

  • leczenie farmakologiczne  ma na celu naprawę kości i zwiększenie ich wytrzymałości,
  • alendronian, ryzedronian sodu, kwas ibandronowy należy połykać w całości, popijając dużą ilością wody, w pozycji siedzącej lub stojącej, na czczo, co najmniej 30 minut przed śniadaniem (lub innym lekiem doustnym); posiłek, inny produkt leczniczy lub napój (inny niż woda) może zmniejszać wchłanianie leku, jeśli pacjent nie jest w stanie przyjąć ryzedronianu sodu w godzinach porannych, może przyjąć lek w ciągu dnia, w środku czterogodzinnej przerwy od jedzenia, pacjent powinien pozostać w pozycji stojącej lub siedzącej przez co najmniej 30 minut od spożycia tabletki,
  • tabletkę należy połknąć w całości, popijając szklanką wody, nie wolno leku rozgryzać ani żuć, ponieważ może to doprowadzić do owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej i gardła,
  • w przypadku ranelinianu strontu należy unikać spożywania pokarmu dwie godziny przed i po przyjęciu dawki leku. W szczególności należy unikać produktów bogatych w wapń np. mleka, również należy unikać leków zobojętniających zawierających wodorotlenki glinu i magnezu

Zobacz też Czytaj też: Leki zobojętniające

Czy leczenie przynosi efekty?

Leczenie jest nieskuteczne, gdy:

  • pomimo prawidłowego leczenia przez rok występują urazy kości,
  • badanie kości ukazuje, że gęstość kości po terapii jest mniejsza niż przed jej rozpoczęciem.

Jakich działań niepożądanych można się spodziewać?

Do najczęstszych działań niepożądanych bifosfonianów należą:  ból i zawroty głowy, zgaga, biegunki i zaparcia, ból brzucha, niestrawność, zaparcia, biegunka, wzdęcia z oddawaniem gazów, owrzodzenie przełyku, zaburzenia połykania, wzdęcia, zarzucanie treści żołądkowej do przełyku, łysienie świąd, bóle mięśniowo-szkieletowe, osłabienie, zapalenie, owrzodzenia i nadżerki jamy ustnej i gardła.[2][3] Inne leki mogą powodować:

  • ryzedronian sodu: ból brzucha, niestrawność, nudności, biegunki i zaparcia.
  • raloksyfen: uderzenia gorąca, skurcze nóg i obrzęki obwodowe.
  • ranelinian strontu: nudności, biegunki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, bóle głowy. Lek może wywoływać rzadką, ale zagrażającą życiu reakcję alergiczną, objawami mogą być wysypka, gorączka oraz powiększenie węzłów chłonnych. W przypadku pojawienia się, któregokolwiek z tych objawów, pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Konsultując pacjenta warto wiedzieć, że:

  • przed rozpoczęciem terapii kwasem alendronowym konieczne jest sprawdzenie poziomu wapnia, także w trakcie terapii zaleca się monitorowanie stężenia wapnia, 
  • w przypadku niewystarczającej podaży wapnia i witaminy D w diecie, należy rozważyć suplementację. 

Zaproponuj zmiany w stylu życia

Poinformuj pacjenta, że:

  • ćwiczenia aerobowe o umiarkowanym nasileniu np. bieganie czy aerobik dają korzystne efekty u pacjentów z osteoporozą,
  • rzucenie palenia może pomóc zmniejszyć tempo utraty masy kostnej, a także zmniejszyć prawdopodobieństwo wczesnej menopauzy,
  • podczas leczenia należy unikać nadmiernego spożycia alkoholu, ponieważ działa toksycznie na kości.

 

Zobacz też nasze publikacje: 

https://wydawnictwo.farm/produkt/bezpieczenstwo-stosowania-lekow-u-osob-starszych/

Źródła
  1. Byun J-H, Jang S, Lee S, et al. The Efficacy of Bisphosphonates for Prevention of Osteoporotic Fracture: An Update Meta-analysis. Journal of Bone Metabolism. 2017;24(1):37-49. pełny tekst
  2. ChPL Ostemax
  3. ChPL Bonviva
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

Amantadyna

Amantadyna może być stosowana długotrwale w leczeniu choroby Parkinsona. Kiedyś stosowana w leczeniu zakażenia wirusem grypy typu A, teraz mało skuteczna w tym wskazaniu ze względu na dużą oporność wirusa grypy. Występuje w postaci chlorowodorku (Viregyt K) lub siarczanu (Amantix).

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x