fbpx
Szczepienie przeciw pneumokokom.
▲ Szczepienie przeciw pneumokokom.

Szczepienia przeciw pneumokokom

mgr farm.

Redaktor w 3PG, współautorka podręczników dla farmaceutów. W 3PG zajmuje się głównie tematem opieki nad pacjentem onkologicznym, interesuje się też zagadnieniem stosowania opioidów i medycznej marihuany. Autorka artykułów i kursów dla farmaceutów.

Szczepionki to jedne z najlepiej przebadanych produktów leczniczych na świecie, przez co charakteryzują się dużą tolerancją i bezpieczeństwem stosowania. Przez rosnącą antybiotykooporność szczepu Streptococcus pneumoniae bardzo istotna jest profilaktyka w postaci szczepień.

Streptococcus pneumoniae to bakterie popularnie nazywane pneumokokami. Zakażenia nimi obejmują zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe. Prowadzą przede wszystkim do zagrażającego życiu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenia płuc. Wytwarzają otoczki polisacharydowe, które różnią się między sobą antygenami. Obecnie wyróżniamy około 90 różnych odmian (typów serologicznych) pneumokoków, ale tylko kilkanaście z nich jest w stanie wywołać ciężkie zakażenie u człowieka.[1]

Rodzaje szczepionek przeciw pneumokokom

Na rynku mamy dostępne dwa rodzaje szczepionek przeciw pneumokokom, posiadających antygeny 10-ciu lub 13-tu serotypów Streptococcus pneumoniae:

  • Synflorix (GlaxoSmithKline Biologicals S.A., Belgia) – szczepionka skoniugowana, 10- walentna, adsorbowana,
  • Prevenar 13 (Wyeth Lederle Vaccines S.A., Wielka Brytania) – szczepionka skoniugowana, 13-walentna, adsorbowana.

Prevenar 13 zawiera dodatkowo serotypy: 3, 6A i 19A.

 Liczba serotypówDla kogo?Odpłatność dla pacjenta
Synflorix10Dzieci do 5. roku życiaBezpłatny
Prevenar 1313Dzieci i osoby dorosłe (głównie po 65. roku życia)Pełnopłatny

Synflorix czy Prevenar 13?

Obie szczepionki chronią w ok. 85% przed inwazyjną chorobą pneumokokową. Częstotliwość występowania działań niepożądanych również jest podobna. Polskie Towarzystwo Wakcynologii opierając się na opublikowanych badaniach wyjaśnia, że obie szczepionki są równie dobre i nie istnieje korelacja między ich skutecznością a liczbą serotypów w składzie.[2]

Schemat podawania szczepionek u dzieci

1., 2. i 3. dawka są obecnie w Polsce w obowiązkowym kalendarzu szczepień.[3]

Bezpłatne szczepienia w 2019 roku są realizowane za pomocą szczepionki Synflorix.[4]

Dawka szczepionki przeciw pneumokokomWiek dziecka
1 dawka2 miesiąc życia
2 dawka4 miesiąc życia
3 dawka13 miesiąc życia

Szczepienia u osób powyżej 65. roku życia 

Według badań wraz z wiekiem pacjenta rośnie ryzyko zachorowalności oraz zgonu z powodu zakażeń wywołanych przez pneumokoki. Szczególnie narażone są osoby w domach opieki i przebywające w szpitalach.[5] Wykazano, że po podaniu szczepionki Prevenar 13, częstotliwość występowania zapalenia płuc może spaść nawet dwukrotnie.[6]

Dodatkowo w przypadku osób dorosłych o szczepieniach przeciw Streptococcus pneumoniae warto przypomnieć:

  • pacjentom chorym na POChP,
  • diabetykom,
  • osobom o obniżonej odporności.

Przeciwwskazania do szczepienia przeciw pneumokokom

Przeciwwskazaniem do szczepienia są uczulenie na substancję czynną lub toksoid błoniczy oraz gorączka.[7]

Możliwe działania niepożądane po szczepieniu przeciw pneumokokom

Bardzo częstymi efektami ubocznymi (≥ 1/10 pacjentów) są:[7]

  • zmniejszony apetyt,
  • senność,
  • drażliwość,
  • reakcja w miejscu wstrzyknięcia.

Warto poinformować pacjenta, że szczepionki to jedne z najlepiej przebadanych produktów leczniczych na świecie, przez co charakteryzują się dużą tolerancją i bezpieczeństwem stosowania. Istnieje coraz większa antybiotykooporność szczepu Streptococcus pneumoniae, dlatego tak bardzo istotna jest profilaktyka w postaci szczepień.

Tematykę szczepień poruszyliśmy także w innych opracowaniach:

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Korona-Głowniak I, Niedzielski A: Nosicielstwo Streptococcus pneumoniae a rozwój choroby pneumokokowej. Otolaryngologia. 2013. pełny tekst.pdf
  2. Naucler P. et al.: Comparison of the Impact of Pneumococcal Conjugate Vaccine 10 or Pneumococcal Conjugate Vaccine 13 on Invasive Pneumococcal Disease in Equivalent Populations. Clinical Infectious Diseases. 2017. pełny tekst
  3. European Centre for Disease Prevention and Control. Vaccine Scheduler: Pneumococcal Disease: Recommended vaccinationspełny tekst
  4. Augustynowicz W, Hryniewicz E: Szczepionka przeciw pneumokokom. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. 2019. pełny tekst
  5. Grzesiowski P: Szczepienie przeciwko pneumokokom u osób dorosłych. Polskie Towarzystwo Wakcynologii. 2016. pełny tekst
  6. European Medicines Agency: Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa. 2015. pełny tekst.pdf
  7. ChPL  Synflorix  
Cytuj ten artykuł jako:
Marta Teryks, Szczepienia przeciw pneumokokom, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/preparaty/szczepienia-przeciw-pneumokokom/) [dostęp: 25 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję