fbpx
REKLAMA

wszystkie >

Osobom, które już odczuwają pierwsze objawy infekcji, możesz zaproponować pastylki do ssania z cynkiem.
▲ Osobom, które już odczuwają pierwsze objawy infekcji, możesz zaproponować pastylki do ssania z cynkiem.

Czy cynk jest skuteczny w profilaktyce i leczeniu infekcji? [Q&A]

mgr farm.

Redaktor w 3PG.

Czy cynk jest skuteczny w profilaktyce i leczeniu infekcji? Czy warto go polecać pacjentom? Jakie jest Wasze zdanie?

Pytanie czytelnika

Czy cynk jest skuteczny w profilaktyce i leczeniu infekcji?

Krótka odpowiedź

Suplementacja cynkiem nie wydaje się być skuteczna w zapobieganiu infekcjom u dorosłych. Można polecać preparaty z cynkiem w trakcie trwania przeziębienia, mogą skrócić czas trwania infekcji.

REKLAMA

Wyjaśnienie

Rozważając  skuteczność cynku w leczeniu i zapobieganiu infekcjom, należy wziąć pod uwagę różne kwestie m.in. jakie infekcje mamy na myśli? Czy chodzi o przeziębienie, czy o grypę? Jakimi dawkami i postaciami leku dysponujemy? Czy cynk będzie przyjmowany od razu po wystąpieniu objawów?

Zacznijmy od tego, że nie od dziś wiadomo, że cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, a jego niedobory mogą zwiększać podatność na infekcje, co wskazano w przeglądzie z 2017 roku.[1] Niedobór cynku powoduje np. ograniczenie wzrostu i zahamowanie funkcjonowania limfocytów T.[2] Pytanie, czy dodatkowa suplementacja, poza spożyciem w zbilansowanej diecie, przełoży się na efekt kliniczny. Aby na nie odpowiedzieć, przyjrzyjmy się wynikom dostępnych badań.

Suplementacja cynkiem u dzieci

Według przeglądu systematycznego Cochrane z 2016 roku suplementacja cynku u dzieci w wieku od 2 do 59 miesięcy zmniejsza częstość występowania zapalenia płuc, a niski poziom cynku wpływa na zaburzenia odporności.[3]

Podwójnie zaślepione badanie z randomizacją przeprowadzone na populacji dzieci w wieku od 2 do 60 miesięcy mieszkających w Tajlandii pokazuje, że suplementacja diglicynianem cynku skraca czas trwania ostrego zakażenia dolnych dróg oddechowych oraz czas trwania hospitalizacji.[4] Oba badania zostały przeprowadzone na grupie dzieci, u których niedobory cynku wynikają z diety ograniczającej jego wchłanianie. Nie ma niestety badań potwierdzających czy suplementacja cynku u dzieci w Polsce przyniosłaby podobne efekty, jednak biorąc pod uwagę podatność na infekcje w tej grupie wiekowej, wyniki przeanalizowanych badań mogą być obiecujące.

Suplementacja cynkiem u osób starszych

Według badania klinicznego z randomizacją z 2007 roku przeprowadzonego na grupie osób w wieku 55-87 lat roczna suplementacja glukonianu cynku w dawce 45 mg na dobę wpływa na zmniejszenie częstości infekcji u osób przyjmujących cynk w porównaniu z grupą przyjmującą placebo.[5] Nie znalazłam jednak nowszych badań na grupie pacjentów w tym przedziale wiekowym.

Czytaj też:

Suplementacja cynkiem u dorosłych

Według metaanalizy z 2015 roku zastosowanie pastylek do ssania z octanem cynku w dawce < 75 mg na dobę nie wykazało żadnego wpływu na przebieg przeziębienia. Dawki 80-92 mg na dobę podane w ciągu 24 h od wystąpienia pierwszych objawów przeziębienia takich jak: wydzielina z nosa, drapanie w gardle, ból gardła, kichanie, ból mięśni skróciły czas ich trwania. Nie obserwowano różnicy w czasie trwania gorączki i bólu głowy.[6]

W metaanalizie z 2017 roku porównano skuteczność w leczeniu przeziębienia tabletek do ssania zawierających octan cynku i glukonian cynku. Według tego badania czas trwania przeziębienia w grupach stosujących pastylki z cynkiem w stosunku do osób przyjmujących placebo był o 33% krótszy, przy czym nie wykazano znaczącej różnicy w skuteczności obu soli.[7] Co ciekawe, autor tej metaanalizy przeprowadził inne badanie z randomizacją, według którego stosowanie pastylek z octanem cynku w dawce 78 mg na dobę przez 5 dni nie wykazało skuteczności w leczeniu przeziębienia.[8]

Według najnowszego przeglądu systematycznego suplementacja cynkiem nie zapobiega przeziębieniom. Ponadto zastosowanie zbyt dużych dawek cynku może działać immunosupresyjnie oraz prowadzić do niedoborów miedzi, z kolei zbyt niskie dawki mogą być niewystarczające do pobudzenia odpowiedzi immunologicznej.[9]

Wnioski na temat suplementacji cynku

Dostępne badania dotyczące wpływu cynku na leczenie infekcji są niejednoznaczne i dotyczą głównie dwóch związków cynku w postaci tabletek do ssania, których dostępność w Polsce ograniczona jest do nielicznych suplementów diety. Ponadto dostępne preparaty mają zbyt małą dawkę cynku, aby móc osiągnąć efekty terapeutyczne. Pomimo dostępności nielicznych publikacji dowodzących skuteczności cynku w leczeniu infekcji potrzebne są dalsze badania, które pozwoliłyby na dobranie odpowiedniej dawki oraz składu pastylek. Według danych, które przeanalizowałam suplementacja cynkiem nie wydaje się być skuteczna w zapobieganiu infekcjom u dorosłych. Rozważenie stosowania cynku w leczeniu infekcji może być zasadne tylko w przypadku przeziębień, ponieważ cynk zakłóca namnażanie wirusów odpowiedzialnych za ich występowanie, dlatego w praktyce aptecznej pacjentom szukającym preparatów na odporność cynk możesz zaproponować:

  • osobom starszym w celu profilaktyki przeziębień. Skuteczne w tym przypadku mogą być tabletki z cynkiem w dawce 45 mg na dobę
  • rodzicom – dla dzieci do 5. roku życia, które kilka razy do roku się przeziębiają.

Osobom, które już odczuwają pierwsze objawy infekcji, możesz zaproponować pastylki do ssania z cynkiem. Poinformuj pacjenta o konieczności podania dawki 80-90 mg na dobę w ciągu 24 h od wystąpienia objawów. Przyjmowanie preparatów cynku w takich dawkach w czasie trwania przeziębienia nie będzie szkodliwe dla zdrowia, a może skrócić czas trwania infekcji.

REKLAMA

Piśmiennictwo:

  1. Maywald, M., Wessels, I., Rink, L. (2017).:Zinc Signals and Immunity. International journal of molecular sciences, 18(10), 2222 pełny tekst
  2. Read, S. A., Obeid, S., Ahlenstiel, C., Ahlenstiel, G. (2019).:The Role of Zinc in Antiviral Immunity. Advances in nutrition (Bethesda, Md.), 10(4), 696–710.  pełny tekst
  3. Lassi, Z. S., Moin, A., Bhutta, Z. A. (2016). Zinc supplementation for the prevention of pneumonia in children aged 2 months to 59 months. The Cochrane database of systematic reviews, 12(12), CD005978. pełny tekst
  4. Rerksuppaphol, S., Rerksuppaphol, L. (2019). A randomized controlled trial of zinc supplementation in the treatment of acute respiratory tract infection in Thai children. Pediatric reports, 11(2), 7954.  abstrakt
  5. Prasad, A. S., Beck, F. W., Bao, B., Fitzgerald, J. T., Snell, D. C., Steinberg, J. D., Cardozo, L. J. (2007). Zinc supplementation decreases incidence of infections in the elderly: effect of zinc on generation of cytokines and oxidative stress. The American journal of clinical nutrition,85(3), 837–844. pełny tekst
  6. Hemilä, H., Chalker, E. (2015). The effectiveness of high dose zinc acetate lozenges on various common cold symptoms: a meta-analysis. BMC family practice,16, 24. pełny tekst
  7. Hemilä H. (2017). Zinc lozenges and the common cold: a meta-analysis comparing zinc acetate and zinc gluconate, and the role of zinc dosage. JRSM open, 8(5), 2054270417694291.  pełny tekst
  8. Hemilä, H., Haukka, J., Alho, M., Vahtera, J., & Kivimäki, M. (2020). Zinc acetate lozenges for the treatment of the common cold: a randomised controlled trial. BMJ open, 10(1), e031662. pełny tekst
  9. Wang, M. X., Win, S. S., Pang, J. (2020). Zinc Supplementation Reduces Common Cold Duration among Healthy Adults: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials with Micronutrients Supplementation. The American journal of tropical medicine and hygiene, 103(1), 86–99.  pełny tekst.pdf

Zadaj swoje pytanie

Masz problem z receptą, z trudnym przypadkiem, czy chcesz po prostu pogłębić swoją wiedzę? Zadaj pytanie naszej redakcji. Odpowiemy drogą mailową, a interesujące odpowiedzi zostaną opublikowane w sekcji Pytania i odpowiedzi.
Cytuj ten artykuł jako:
Monika Jaciubek, Czy cynk jest skuteczny w profilaktyce i leczeniu infekcji? [Q&A], Portal opieka.farm (https://opieka.farm/pytania/czy-cynk-jest-skuteczny/) [dostęp: 17 września 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Komentarze

Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
Przewiń do góry

Kurs na www.farmaceuta.pro:

Opieka farmaceutyczna w astmie i POChP

Zobacz przykładową lekcję