REKLAMA

Thiocodin – Ścieżka rekomendacji

dr n. farm.

Redaktor w 3PG, współautor licznych podręczników dla farmaceutów wydawanych nakładem Wydawnictwa Farmaceutycznego.

Opracowanie powstało dzięki firmie UNIA,

Thiocodin - komu polecać, jak stosować, jak działa, na jakie interakcje i efekty uboczne zwrócić uwagę?

Thiocodin to dostępny bez recepty złożony lek przeciwkaszlowy w postaci tabletek po 10 lub 16 sztuk oraz w formie przeźroczystego syropu o smaku truskawkowym i pojemności 100 ml, zawierający fosforan kodeiny (15 mg lub 15 mg/10 ml) i sulfogwajakol (300 mg lub 300 mg/10 ml).

Thiocodin – Komu polecać?

Thiocodin możesz polecić:[1][2]

  • dla dziecka od 12. roku życia celem leczenia uporczywego kaszlu w czasie infekcji,
  • osobie dorosłej z suchym kaszlem bez odkrztuszania wydzieliny,
  • osobie starszej, szukającej skutecznego leku do stosowania w razie kaszlu w czasie infekcji dróg oddechowych,
  • pacjentowi, któremu podczas kaszlu towarzyszy ból związany z infekcją dróg oddechowych,[3]
  • do domowej apteczki albo na wyjazd do stosowania na wypadek kaszlu.

W osobnym artykule omówiono znaczenie kodeiny w leczeniu kaszlu w przebiegu COVID-19. „Rekomendacje NICE w leczeniu dokuczliwego kaszlu u pacjentów z COVID-19

Skuteczność leku Thiocodin została potwierdzona w wieloośrodkowym, prospektywnym, otwartym badaniu klinicznym z udziałem pacjentów ambulatoryjnych i hospitalizowanych z infekcją dróg oddechowych, przebiegającą z przewagą suchego kaszlu. Około 85% pacjentów z objawami kaszlu o umiarkowanym nasileniu oraz 94% pacjentów z silnym kaszlem uzyskało ustąpienie objawu lub zmniejszenie jego intensywności podczas stosowania leku Thiocodin przez 3–5 dni. Ponadto niemal 67% leczonych pacjentów zgłaszało poprawę wilgotności wydzieliny śluzowej dróg oddechowych i tym samym łatwiejsze odksztuszanie. W przeprowadzonym badaniu lek Thiocodin wykazał również bardzo dobrą tolerancję.[4]

Thiocodin – Jak stosować?

Niezależnie od wieku, leki Thiocodin zaleć stosować:[1][2]

  • 3 x na dobę:
    • 1 tabletkę (w przypadku tabletek),
    • 10 ml syropu (czyli 1 miarkę dołączoną do opakowania),
  • w odstępach nie krótszych niż 4-6 godzin,
  • najlepiej podczas posiłków,
  • maksymalnie przez 3 dni.

Dodatkowo, aby uzyskać pożądaną skuteczność leczenia poleć pacjentowi, by przyjmował co najmniej 2l płynów w ciągu dnia podczas stosowania leku Thiocodin.

Thiocodin – Jak działa?

Działanie leku Thiocodin opiera się na synergistycznym efekcie terapeutycznym dwóch substancji: kodeiny i sulfogwajakolu. Kodeina, będąca opioidowym lekiem przeciwbólowym hamuje odruch kaszlu w ośrodkowym układzie nerwowym, zmniejszając częstość napadów kaszlu, a dodatkowo łagodzi dolegliwości bólowe przy uciążliwym kaszlu i innych objawach infekcji dróg oddechowych. Sulfogwajakol natomiast rozrzedza wydzielinę oskrzelową poprzez drażnienie błony śluzowej żołądka (działanie pośrednie) i oskrzeli (działanie bezpośrednie), co zwiększa wydzielanie gruczołów oskrzelowych, upłynnia wydzielinę i ułatwia przemieszczanie upłynnionej wydzieliny w drogach oddechowych i jej odkrztuszanie, tym samym zmieniając kaszel na bardziej „wilgotny”. Działanie sulfogwajakolu powoduje usunięcie bezpośredniego czynnika drażniącego receptory kaszlu, poprzez przywrócenie fizjologicznej lepkości śluzu i funkcjonowania aparatu śluzowo – migawkowego.[2][5]

Thiocodin działa szybko. Początek działania kodeiny rozwija się już po około 15–30 minutach, a maksymalny efekt przeciwkaszlowy pojawia się w ciągu 1 do 2 godzin od przyjęcia leku i utrzymuje się średnio 4–8 godzin.[2][6][7]

Thiocodin – Na co uważać?

Kodeina jest metabolizowana za pośrednictwem izoenzymu wątrobowego CYP2D6 do aktywnego metabolitu – morfiny. U części populacji, u której obserwujemy tzw. szybki lub bardzo szybki metabolizm przyjęcie kodeiny zgodnie z zaleceniami może prowadzić do większych stężeń morfiny w surowicy i zwiększać ryzyko działań niepożądanych opioidów, takich jak: senność, splątanie, płytki oddech, zwężenie źrenic, nudności, wymioty, zaparcia, brak apetytu, a nawet niewydolność krążenia i depresja oddechowa.[8] U tych pacjentów nie zaleca się stosowania leku Thiocodin.[9]

Stosowanie leku Thiocodin odradzimy:[1][2]

  • pacjentom z kaszlem produktywnym, którzy odksztuszają wydzielinę,
  • dzieciom poniżej 12 lat,
  • pacjentom poniżej 18. r.ż., u których występuje zaburzona czynność układu oddechowego,
  • chorym na astmę oskrzelową lub mukowiscydozę,
  • osobom, które stosują leki przeciwbólowe zawierające kodeinę,
  • pacjentom, u których wiadomo, że mają bardzo szybki metabolizm z udziałem CYP2D6,[10]
  • osobom nadużywającym alkoholu lub uzależnionym od opioidowych leków przeciwbólowych,
  • kobietom w ciąży i karmiącym piersią, szczególnie gdy należą do tzw. szybkich metabolizerów, gdyż kodeina przenika do mleka matki i może prowadzić do zatrucia aktywnym metabolitem, czyli morfiną, zagrażając życiu dziecka.[10]

Podczas przyjmowania leku Thiocodin mogą pojawić się zawroty głowy i senność, osłabiające sprawność psychomotoryczną i czas reakcji, dlatego należy ostrzec pacjenta, by nie prowadził samochodu po zastosowaniu leku.

Nadużywanie kodeiny może prowadzić do uzależnienia zarówno fizycznego jak i psychicznego, a po nagłym zakończeniu stosowania mogą pojawić się objawy odstawienne. Lek Thiocodin ma dobry profil bezpieczeństwa i nie uzależnia, jeśli jest stosowany zgodnie z zaleceniem.

Thiocodin – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

Równoczesne przyjmowanie leku Thiocodin i benzodiazepin oraz innych leków działających hamująco na OUN (np. leków nasennych, przeciwalergicznych czy neuroleptyków), w tym także alkoholu może nasilać depresyjne działanie kodeiny w OUN.[11][12] Przy ewentualnym połączeniu takich leków zwróć uwagę pacjenta na niepokojące objawy obejmujące: bardzo silne zawroty i bóle głowy, oszołomienie, skrajną senność oraz spowolniony lub utrudniony oddech, które wymagają odstawienia leku Thiocodin i pilnego kontaktu z lekarzem, aby nie doszło do zagrażającej życiu całkowitej depresji ośrodka oddechowego.[12]

Połączenie leku Thiocodin z lekami serotoninergicznymi, takimi jak: leki przeciwdepresyjne, przeciwwymiotne, stosowane w leczeniu migreny lub zawierające dekstrometorfan może powodować wystąpienie zespołu serotoninowego.[13] Jeśli przy takim połączeniu leków pacjent zaobserwuje u siebie objawy wskazujące na zespół serotoninowy, takie jak: pobudzenie, halucynacje, przyspieszona akcja serca, gorączka, nadmierne pocenie, dreszcze, brak koordynacji lub sztywność mięśni powinien natychmiast przerwać stosowanie leku Thiocodin.

Thiocodin – Dodatkowe informacje

Obecnie ze względu na zawartość kodeiny, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 grudnia 2016 roku pacjentowi w ramach jednorazowej sprzedaży możesz wydać w aptece tylko jedno opakowanie leku Thiocodin (opakowanie leku po 16 tabletek zawiera maksymalną dopuszczalną zawartość fosforanu kodeiny możliwą do wydania OTC, równą 240 mg).

Nazwa: THIOCODIN, (15 mg + 300 mg)/10 ml, syrop

Skład: 10 ml syropu zawiera 15 mg kodeiny fosforanu półwodnego (Codeini phosphas hemihydricus)
i 300 mg sulfogwajakolu (Sulfogaiacolum).

Postać farmaceutyczna: Przezroczysty syrop o smaku truskawkowym.

Wskazania do stosowania: Leczenie suchego, uporczywego kaszlu bez odkrztuszania wydzieliny.

Dawkowanie i sposób podawania:  Dorośli: 10 ml syropu (1 miarka) trzy razy na dobę, nie częściej niż co 4 do 6 godzin. Dzieci w wieku poniżej 12 lat: Thiocodin jest przeciwwskazany u dzieci w wieku poniżej 12 lat. Dzieci w wieku od 12 do 18 lat:10 ml syropu (1 miarka) trzy razy na dobę, nie częściej niż co 4 do 6 godzin. Do produktu leczniczego dołączona jest miarka.

 

Nazwa: THIOCODIN, 15 mg + 300 mg, tabletki

Skład: Jedna tabletka zawiera 15 mg kodeiny fosforanu półwodnego (Codeini phosphas hemihydricus) i 300 mg sulfogwajakolu (Sulfogaiacolum).

Postać farmaceutyczna: Tabletki

Wskazania do stosowania: Leczenie suchego, uporczywego kaszlu.

Dawkowanie i sposób podawania: Dorośli: Jedna tabletka trzy razy na dobę, nie częściej niż co 4 do 6 godzin. Dzieci w wieku poniżej 12 lat: Thiocodin jest przeciwwskazany u dzieci w wieku poniżej 12 lat. Dzieci w wieku od 12 do 18 lat: Jedna tabletka trzy razy na dobę, nie częściej niż co 4 do 6 godzin.

THIOCODIN, syrop i tabletki:

Sposób podawania : Produkt należy przyjmować doustnie, w czasie posiłków. Nie należy stosować dawek większych niż zalecane. Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Thiocodin u dzieci w wieku od 12 do 18 lat z zaburzeniami czynności układu oddechowego. W celu uzyskania pożądanej skuteczności produktu należy przyjmować odpowiednią ilość płynów w ciągu dnia (co najmniej 2 litry).W przypadku pominięcia dawki produktu należy przyjąć pominiętą dawkę tak szybko, jak to jest możliwe. Jeżeli nadchodzi czas przyjęcia następnej dawki wynikającej ze schematu dawkowania nie należy przyjmować pominiętej dawki.  

Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na kodeiny fosforan półwodny, sulfogwajakol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Niewydolność oddechowa. Śpiączka. Astma oskrzelowa. Mukowiscydoza. Rozstrzenie oskrzeli. Choroba alkoholowa. Uzależnienie od opioidów. Nie należy stosować jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy oraz w okresie 14 dni po ich odstawieniu. Nie należy podawać dzieciom w wieku poniżej 12 lat ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich i zagrażających życiu działań niepożądanych. Nie stosować u kobiet w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią. Nie stosować u pacjentów, o których wiadomo, że mają bardzo szybki metabolizm z udziałem CYP2D6

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: Produkt zawiera kodeinę. Ze względu na ryzyko przedawkowania należy sprawdzić, czy inne przyjmowane równocześnie leki nie zawierają kodeiny. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania produktu u pacjentów: z zaburzeniami czynności układu oddechowego, ze zmniejszoną objętością krwi, ze zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym lub urazami głowy, ponieważ kodeina może zwiększać ciśnienie wewnątrzczaszkowe, z niewydolnością nerek, z zaburzeniami czynności wątroby, z nadciśnieniem tętniczym, z cukrzycą, z chorobą naczyń obwodowych, z niedoczynnością tarczycy, z niedoczynnością kory nadnerczy, z jaskrą, z zapalnymi lub prowadzącymi do niedrożności chorobami jelit, z chorobami dróg żółciowych, w tym kamicą żółciową, ponieważ kodeina powoduje skurcz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (Oddiego) i może wywołać napad kolki żółciowej u tych pacjentów, po przebytych zabiegach chirurgicznych w obrębie dróg żółciowych, z rozrostem gruczołu krokowego i utrudnionym odpływem moczu, z kamicą moczową, ponieważ kodeina zwiększa napięcie mięśniówki gładkiej dróg moczowych i może wywołać napad kolki nerkowej u tych pacjentów.

Równoczesne stosowanie produktu z innymi lekami hamującymi czynność ośrodkowego układu nerwowego nasila działanie tych leków. Dlatego kodeinę należy stosować ostrożnie u pacjentów stosujących leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy.

Produkt należy stosować z ostrożnością u osób w podeszłym wieku, ponieważ u tych osób ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (zwłaszcza działania hamującego czynność układu oddechowego) jest zwiększone. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych można zmniejszyć stosując lek w najmniejszych skutecznych dawkach możliwie najkrócej.

 

Kodeina hamuje odruch kaszlowy i z tego powodu nie należy jej stosować u pacjentów odkrztuszających wydzielinę.

Podczas stosowania produktu nie należy pić alkoholu ani zażywać leków zawierających alkohol, ze względu na zwiększone ryzyko nasilenia działania kodeiny.

Jeżeli kaszel nie ustąpi po 3 dniach stosowania produktu lub jeżeli kaszlowi towarzyszy wysoka temperatura ciała, wysypka skórna albo utrzymujący się ból głowy, należy zweryfikować przyczynę kaszlu.

Nadużywanie produktów leczniczych zawierających kodeinę (stosowanie dłuższe niż zalecane i (lub) w dawkach większych niż zalecane) może prowadzić do fizycznego, jak i psychicznego uzależnienia. Po nagłym zakończeniu leczenia mogą wystąpić objawy odstawienne.

U osób uprawiających sport produkt może powodować pozytywny wynik testów antydopingowych.

Syrop:

Ze względu na zawartość propylu parahydroksybenzoesanu, produkt może powodować reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego).

Ze względu na zawartość sodu benzoesanu, produkt powoduje niewielkiego stopnia podrażnienie błon śluzowych.

Ze względu na zawartość sacharozy, pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy, nie powinni przyjmować produktu 10 ml produktu zawiera 6 g sacharozy. Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów z cukrzycą.

Metabolizm z udziałem CYP2D6

Kodeina jest metabolizowana przez enzym wątrobowy CYP2D6 do morfiny, jej aktywnego metabolitu. Jeśli u pacjenta występuje niedobór lub pacjent nie ma tego enzymu, nie będzie uzyskane odpowiednie działanie terapeutyczne. Z danych szacunkowych wynika, że do 7% populacji kaukaskiej może mieć niedobór tego enzymu. Jednak, jeśli u pacjenta występuje szybki lub bardzo szybki metabolizm, istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z toksycznością opioidów, nawet w zwykle zalecanych dawkach. U tych pacjentów następuje szybkie przekształcenie kodeiny w morfinę, co prowadzi do większych niż oczekiwane stężeń morfiny w surowicy.

Do ogólnych objawów toksyczności opioidów należą: splątanie, senność, płytki oddech, zwężenie źrenic, nudności, wymioty, zaparcia i brak apetytu. W ciężkich przypadkach mogą również wystąpić objawy niewydolności krążenia i depresji oddechowej, które mogą zagrażać życiu, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do zgonu.

Dane szacunkowe dotyczące częstości występowania bardzo szybkiego metabolizmu w różnych populacjach przedstawiono poniżej:

Populacja Częstość występowania %
Afrykańska/Etiopska 29%
Afroamerykańska 3,4% do 6,5%
Azjatycka 1,2% do 2%
Kaukaska 3,6% do 6,5%
Grecka 6,0%
Węgierska 1,9%
Północnoeuropejska 1%-2%

Dzieci z zaburzeniami czynności układu oddechowego

Nie zaleca się stosowania kodeiny u dzieci, u których czynność oddechowa może być zaburzona, w tym u dzieci z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi, ciężkimi zaburzeniami serca lub układu oddechowego, zakażeniami górnych dróg oddechowych lub płuc, wielonarządowymi urazami lub rozległymi zabiegami chirurgicznymi. Czynniki te mogą nasilać objawy toksyczności morfiny. 

Działania niepożądane :Do bardzo częstych działań niepożądanych należą: nudności i wymioty, zaparcia, zawroty głowy, sedacja. Do niezbyt częstych działań niepożądanych należą: reakcje nadwrażliwości (świąd, pokrzywka, wysypka, wypryski skórne), euforia, zaburzenia nastroju, zwężenie źrenic, zatrzymanie moczu, senność, skurcz oskrzeli, zahamowanie ośrodka oddechowego, ostry ból brzucha z cechami bólu charakterystycznego dla schorzeń dróg żółciowych lub trzustki, wskazujący na skurcz zwieracza Oddiego; dotyczy to głównie pacjentów po usunięciu pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, spadek ciśnienia tętniczego i omdlenia, bóle głowy, zmniejszenie łaknienia, nadmierna potliwość. Ponadto kodeina może również powodować wystąpienie omamów, zaburzeń wzroku i słuchu. Może również podrażniać błonę śluzową przewodu pokarmowego, (po zażyciu dużych dawek leku).

Nadużywanie produktów zawierających kodeinę wiąże się z ryzykiem fizycznego, jak i psychicznego uzależnienia i wystąpienia objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu podawania produktu.

Podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu:

Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy
ul. Chłodna 56/60

00-872 Warszawa

Numer pozwolenia MZ na dopuszczenie do obrotu:  syrop – 18071, tabletki – R/2400. Kategoria dostępności:  LEKI OTC.

Źródła

  1. Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy. (2016). ChPL Thiocodin syrop, data ostatniego przedłużenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 04.04.2016
  2. Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy. (2016). ChPL Thiocodin tabletki, data ostatniego przedłużenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 30.01.2014
  3. Molassiotis, A., Smith, J. A., Mazzone, P., Blackhall, F., Irwin, R. S., & CHEST Expert Cough Panel (2017). Symptomatic Treatment of Cough Among Adult Patients With Lung Cancer: CHEST Guideline and Expert Panel Report. Chest151(4), 861–874. pełny tekst
  4. Owczarek, J. i in. (2013). Wieloośrodkowe, prospektywne, otwarte badanie oceny skuteczności i bezpieczeństwa preparatu Thiocodin 15 mg + 300 mg, tabletki, u ambulatoryjnych i hospitalizowanych dorosłych pacjentów. Medical Tribune, 11 (18-19)
  5. Sokołowski, R., Jahnz-Różyk, K. (2019). Kilka powodów, dla których warto stosować kodeinę + sulfogwajakol. Medycyna Faktów 2019; 2(43): 167-170.
  6. AHFS Drug Information. (2020). Codeine. Bethesda, MD: American Society of Health-System Pharmacists
  7. Aylward, M., Maddock, J., Davies, D. E., Protheroe, D. A., & Leideman, T. (1984). Dextromethorphan and codeine: comparison of plasma kinetics and antitussive effects. European journal of respiratory diseases65(4), 283–291.
  8. Kirchheiner, J., Schmidt, H., Tzvetkov, M. et al. (2007). Pharmacokinetics of codeine and its metabolite morphine in ultra-rapid metabolizers due to CYP2D6 duplication. Pharmacogenomics J 7, 257–265.
  9. FDA. (2017). Food and Drug Administration. Drug safety communication: FDA restricts use of prescription codeine pain and cough medicines and tramadol pain medicines in children; recommends against use in breastfeeding women. [aktualizacja: 08.03.2018] pełny tekst
  10. FDA. (2017). Food and Drug Administration. Drug safety communication: FDA restricts use of prescription codeine pain and cough medicines and tramadol pain medicines in children; recommends against use in breastfeeding women. [aktualizacja: 08.03.2018] pełny tekst
  11. Jones, C. M., Paulozzi, L. J., Mack, K. A., & Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (2014). Alcohol involvement in opioid pain reliever and benzodiazepine drug abuse-related emergency department visits and drug-related deaths – United States, 2010. MMWR. Morbidity and mortality weekly report63(40), 881–885. pełny tekst
  12. FDA. (2017). FDA Drug Safety Communication: FDA urges caution about withholding opioid addiction medications from patients taking benzodiazepines or CNS depressants: careful medication management can reduce risks. [aktualizacja: 26.09.2017] pełny tekst
  13. FDA. (2016). FDA Drug safety communication: FDA warns about several safety issues with opioid pain medicines; requires label changes. [aktualizacja: 30.03.2016] pełny tekst
Cytuj ten artykuł jako:
Elżbieta Żmudzka, Thiocodin – Ścieżka rekomendacji, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/rekomendacja/thiocodin-komu-polecic-jak-stosowac-na-co-uwazac/) [dostęp: 14 kwietnia 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Komentarze

Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Spis treści

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x